Afgifte reisdocument voor vluchtelingen en/of vreemdelingen. De kinderrechter gaat achtereenvolgens in op de vraag of voor de afgifte van een reisdocument de toestemming van beide ouders nodig is en of afgifte van een reisdocument hier te lande mogelijk is aan twee kinderen met een andere dan de Nederlandse nationaliteit. Tot slot gaat de kinderrechter in op het belang van ieder kind in Nederland om zich te kunnen identificeren.
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Familie- en Jeugdrecht
Zaaknummer: C/18/257646 / FA RK 26-3873
Beschikking van 5 november 2026 over de vervangende toestemming voor de aanvraag van een reisdocument
[minderjarige 1]
,
die is geboren op [geboortedatum] 2013 in [geboorteplaats] (Afghanistan),
en die hierna ' [minderjarige 1] ' wordt genoemd,
[minderjarige 2]
,
die is geboren op [geboortedatum] 2014 in [geboorteplaats] (Afghanistan),
en die hierna ' [minderjarige 2] ' wordt genoemd,
[naam vader]
,
die woont in [plaatsnaam] ,
en die hierna 'de vader' wordt genoemd.
De kinderrechter wijst als belanghebbende aan:
[naam moeder]
,
die geen bekende woon- of verblijfplaats heeft in Nederland,
en die hierna 'de moeder' wordt genoemd.
1Het procesverloop
1.1.
Deze procedure is ingeleid met een verzoekschrift van de vader, dat de rechtbank heeft ontvangen op 27 mei 2026.
1.2.
Op 28 oktober 2026 heeft de kinderrechter met [minderjarige 1] en [minderjarige 2] gesproken.
1.3.
Op 4 november 2026 heeft de kinderrechter het verzoek mondeling behandeld. Hij heeft toen gesproken met de vader, [vertegenwoordiger Raad] en [vertegenwoordiger Raad] , die de Raad voor de Kinderbescherming (hierna 'de Raad') vertegenwoordigen en [vertegenwoordiger Vluchtelingenwerk] en [vertegenwoordiger Vluchtelingenwerk] , namens Vluchtelingenwerk. De moeder is, hoewel zij behoorlijk is opgeroepen, niet verschenen.
1.4.
Ten slotte is bepaald dat vandaag deze beschikking wordt gegeven.
2De feiten
2.1.
Bij de beoordeling van het verzoek kan worden uitgegaan van de volgende feiten.
2.2.
De vader woont met [minderjarige 1] en [minderjarige 2] in Nederland. De woon- en verblijfplaats van de moeder is onbekend.
2.3.
[minderjarige 1] en [minderjarige 2] hebben de Afghaanse nationaliteit.
2.4.
[minderjarige 1] en [minderjarige 2] beschikken niet (meer) over een geldig reisdocument.
5De beoordeling
Waar gaat het om in deze zaak?
5.1.
Het gaat in deze zaak om de vraag of de kinderrechter vervangende toestemming kan en moet geven voor de afgifte van een reisdocument aan twee minderjarige kinderen, die beide uitsluitend de Afghaanse nationaliteit hebben.
5.2.
De kinderrechter zal hier achtereenvolgens ingaan op de vraag of voor de afgifte van een reisdocument de toestemming voor hun beide ouders nodig is en of afgifte van een reisdocument hier ten lande mogelijk is aan twee kinderen met een andere dan de Nederlandse nationaliteit. Tot slot zal de kinderrechter ingaan op het belang van ieder kind in Nederland om zich te kunnen identificeren.
Zijn er twee ouders die gezag uitoefenen?
5.3.
De vader wil graag dat zijn kinderen beschikken over een geldig reisdocument. De gemeente van zijn woonplaats gaat er vanuit dat hij echter niet alleen het gezag uitoefent, maar samen met zijn Afghaanse ex-vrouw.
5.4.
De kinderrechter deelt het standpunt van de gemeente niet. De vader is met de moeder van de kinderen gehuwd in Afghanistan en daar ook gescheiden. Uit de daar geldende uitspraak waarmee de echtscheiding is geformaliseerd, blijkt niet dat een gezagsvoorziening is getroffen. De toepasselijkheid van het Afghaanse recht brengt met zich dat de vader, voordat hij hier met de kinderen in Nederland kwam, uitsluitend het gezag over hen uitoefende. Strikt genomen behoeft de vader derhalve geen toestemming van de moeder van de kinderen.
5.5.
Om te borgen dat daadwerkelijk nu een reisdocument wordt afgegeven, zal de kinderrechter nu echter toch vervangende toestemming geven.
Waarvoor geeft de kinderrechter toestemming?
5.6.
De kinderrechter zal op grond van artikel 34 van de Paspoortwet vervangende toestemming verlenen voor de aanvraag van een reisdocument als bedoeld in artikel 2 van de Paspoortwet, zodat gelet op de Afghaanse nationaliteit van beide kinderen afgifte mogelijk wordt van een reisdocument voor vluchtelingen en/of een reisdocument voor vreemdelingen.
Waarom geeft de kinderrechter toestemming?
5.7.
In Nederland geldt een algemene identificatieplicht vanaf veertien jaar. Dit betekent dat iedereen van veertien jaar en ouder verplicht is om op verzoek van de politie of een toezichthouder een geldig identiteitsbewijs te tonen. Kinderen jonger dan veertien jaar hoeven zich in het dagelijks leven dus niet te kunnen identificeren bij politie of toezichthouders. Zij moeten dat echter wel als zij bijvoorbeeld zorg nodig hebben of gebruik maken van het openbaar vervoer.
5.8.
In de zorgsector geldt de identificatieplicht namelijk al vanaf de geboorte. Iedereen, dus ook baby's en jonge kinderen, moet zich kunnen legitimeren bij een zorgverlener, zoals
een huisarts, apotheek of ziekenhuis. Dit betekent dat ouders voor hun kind een geldig identiteitsbewijs moeten kunnen tonen als het kind medische zorg nodig heeft.
5.9.
In het openbaar vervoer geldt een identificatieplicht vanaf twaalf jaar, maar alleen in specifieke situaties, zoals bij het reizen zonder geldig vervoersbewijs of als de controle van het vervoersbewijs wordt belemmerd. Voor andere overtredingen in het OV geldt de identificatieplicht vanaf veertien jaar.
5.10.
Voor reizen naar het buitenland moet ieder kind, ongeacht de leeftijd, een eigen paspoort of identiteitskaart hebben. Kinderen kunnen niet meer worden bijgeschreven op het paspoort van hun ouders.
5.11.
Uit het voorgaande volgt dat de identificatieplicht afhankelijk is van de leeftijd en de situatie, maar dat iedereen, ongeacht zijn of haar leeftijd, zich moet kunnen identificeren om normaal aan het maatschappelijk verkeer te kunnen deelnemen.
