KENNISBANK FAMILIERECHT

Datum publicatie	06-11-2026
Zaaknummer	200.346.669/01
Formele relaties	Tussenuitspraak: ECLI:NL:GHSHE:2025:1194; Tussenuitspraak: ECLI:NL:GHSHE:2025:3563
Rechtsgebieden	Civiel recht; Personen- en familierecht
Trefwoorden	Overig. Burgerlijke Stand (art. 1:16 t/m 1:29f BW)
Wetsverwijzingen	Verdrag inzake de rechten van het kind 3; Verdrag inzake de rechten van het kind 7; Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden 8

Inhoudsindicatie

Verzoek opmaken geboorteakten voor drie kinderen; bewijswaardering na getuigenverhoor; niet geslaagd in bewijsopdracht. Geboortegegevens kunnen niet vastgesteld worden. Opmaken geboorteakte; artikel 3 IVRK, artikel 7 IVRK, artikel 8 EVRM.

Volledige uitspraak

GERECHTSHOF 's-HERTOGENBOSCH

Team familie- en jeugdrecht

Uitspraak : 9 juli 2026

Zaaknummer : 200.346.669/01

Zaaknummer eerste aanleg : C/01/392021 FA RK 23-01534

in de zaak in hoger beroep van:

[vrouw] ,

wonende te [woonplaats] ,

verzoekster in hoger beroep,

hierna te noemen: de vrouw,

advocaat: mr. K.R. Lieuw On,

tegen

de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de [gemeente],

zetelend te [woonplaats] ,

verweerder in hoger beroep,

hierna te noemen: de ambtenaar,

advocaat: mr. M.L.H. Monfrance.

Als belanghebbenden merkt het hof aan:

de Advocaat-Generaal in het Ressortsparket ’s-Hertogenbosch,

hierna te noemen: de advocaat-generaal.

mr. [bijzondere curator], advocaat, kantoorhoudende te [plaats 1] ,

in haar hoedanigheid als bijzondere curator over de hierna te vermelden kinderen.

In zijn hoedanigheid als omschreven in artikel 810 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) is in de procedure gekend:

de Raad voor de Kinderbescherming,

hierna te noemen: de raad.

9De beschikking van 11 december 2025

Bij (tussen)beschikking van 11 december 2025 heeft het hof, kort gezegd, de vrouw zelf en [getuige] toegelaten als getuigen, tot bewijs van haar stellingen dat [kind 1] is geboren op [geboortedag 1] 2014 te [geboorteplaats] , [kind 2] is geboren op [geboortedag 2] 2015 te [geboorteplaats] en [kind 3] is geboren op [geboortedag 3] 2018 te [geboorteplaats] . Iedere verdere beslissing is aangehouden.

10Het verdere verloop van het geding in hoger beroep

10.1.

Het hof heeft na de tussenbeschikking kennisgenomen van het V8-formulier d.d. 16 maart 2026 namens de vrouw.

10.2.

Op 1 april 2026 heeft het getuigenverhoor plaatsgevonden. Bij die gelegenheid zijn de vrouw en [getuige] als getuigen gehoord. De ambtenaar en de belanghebbenden hebben afgezien van contra-enquête.

10.2.1.

Van het getuigenverhoor is een proces-verbaal opgemaakt dat op 8 april 2026 aan partijen en de overige belanghebbenden is verstuurd, waarbij zij in de gelegenheid zijn gesteld om schriftelijk hierop te reageren.

10.2.2.

Het hof merkt op dat op pagina 14 van het proces-verbaal van het getuigenverhoor abusievelijk is opgenomen dat mr. [bijzondere curator] , de bijzondere curator, afziet van een contra-enquête. Dit moet zijn ‘mr. Martens, de advocaat-generaal’ ziet af van een contra-enquête.

10.3.

Het hof heeft nadien kennisgenomen van de inhoud van:

het e-mailbericht d.d. 15 april 2026 namens de advocaat-generaal;
het V8-formulier met bijlage d.d. 21 april 2026 namens de ambtenaar;
het V8-formulier met bijlage d.d. 21 april 2026 namens de vrouw.

11Het aangehouden verzoek

Het verzoek dat thans nog voorligt aan het hof is het verzoek van de vrouw om de bestreden beschikking te vernietigen en opnieuw rechtdoende de vrouw in hoger beroep geslaagd te achten in het bewijs van het haar opgelegde probandum en haar verzoeken in eerste aanleg alsnog toe te wijzen, zijnde:

voor recht te verklaren, althans vast te stellen, dat de in het verzoekschrift genoemde minderjarige kinderen uit de vrouw zijn geboren in de [gemeente] op de respectievelijk in het verzoekschrift vermelde geboortedata;

het besluit van 9 maart 2023 met het kenmerk 23UIT00974 van de ambtenaar te vernietigen;

de ambtenaar te gelasten om binnen twee weken na de uitspraak, althans binnen een door de rechtbank te bepalen termijn, alsnog een akte van geboorte op te maken met betrekking tot de in het verzoekschrift genoemde uit de vrouw op respectievelijk in het verzoekschrift genoemde data in de [gemeente] geboren minderjarigen;

de griffier op te dragen een afschrift van de beschikking aan de belanghebbende partijen en in ieder geval aan de ambtenaar toe te zenden;

de ambtenaar te veroordelen in de proceskosten aan de zijde van de vrouw.

een en ander met veroordeling van de ambtenaar in de proceskosten van de procedures in eerste aanleg en hoger beroep.

12De verdere beoordeling in hoger beroep

De (nadere) standpunten

12.1.

De vrouw voert – samengevat – het volgende aan. De vrouw heeft voldaan aan de op haar rustende bewijslast. In de waardering van de getuigenverklaringen dient onderscheid te worden gemaakt tussen de kern van het bewijs en ondergeschikte of contextuele details. Het is vaste rechtspraak dat verschillen of onduidelijkheden op detailniveau niet afdoen aan de betrouwbaarheid van verklaringen op essentiële punten. Ten aanzien van de geboorteplaats heeft de vrouw verklaard dat zij voor alle drie de bevallingen naar haar broer [broer 1] (hierna: [broer 1] ) is gegaan in [plaats 1] en dat de kinderen daar zijn geboren. [getuige] heeft dit bevestigd. Deze verklaringen sluiten aan bij de eerdere getuigenverklaringen. Dat bepaalde omstandigheden achteraf ongebruikelijk voorkomen, maakt niet dat deze niet hebben plaatsgevonden. De vrouw heeft de geboortedata van de kinderen concreet genoemd. Zij heeft de bevallingen zelf meegemaakt, zodat aan haar verklaring op dit punt doorslaggevend gewicht toekomt. [getuige] heeft verklaard dat hij deze data van de vrouw heeft vernomen en dat dit de data zijn die binnen het gezin worden gehanteerd en herdacht. Dat hij niet bij de bevallingen aanwezig was, doet niet af aan de betrouwbaarheid van deze gegevens.

De verklaring van [getuige] dient te worden bezien in het licht van zijn feitelijke rol en heeft een ondersteunend karakter. Er bestaan in het civiele bewijsrecht geen beperkingen ten aanzien van verklaringen die berusten op vernomen informatie. Dat hij de geboortedata van de andere kinderen tijdens het getuigenverhoor niet paraat had, doet niet af aan de betrouwbaarheid van zijn eerdere verklaring nu dit ging over kinderen die niet onderwerp zijn van deze procedure. Opmerking verdient dat de geboorten van de kinderen waar het in de procedure over gaat plaatsvonden onder afwijkende en ingrijpende omstandigheden. Het ligt voor de hand dat dergelijke omstandigheden een duidelijker en blijvender herinnering vormen. Dat [getuige] niet op alle vragen een exact antwoord had, onderstreept dat hij niet heeft getracht zijn verklaringen te perfectioneren.

Voor zover sprake is van verschillen in de verklaringen van de getuigen, zien deze op ondergeschikte punten zoals wie zich in de woning bevond, de precieze gang van zaken rond de bevalling en sociale verhoudingen binnen de familie. Deze verschillen zijn verklaarbaar door tijdsverloop, verschillende mate van betrokkenheid en de bijzondere persoonlijke omstandigheden van de vrouw. Het ontbreken van volledige consistentie op alle detailpunten is inherent aan getuigenverklaringen en vormt geen grond om de kern van het bewijs terzijde te stellen. Ook als de verklaring van [getuige] buiten beschouwing wordt gelaten of daaraan slechts beperkte bewijskracht wordt toegekend, is eensluidend verklaard over de essentiële punten en vindt de stelling van de vrouw voldoende steun in het bewijsmateriaal.

12.2.

De ambtenaar voert – samengevat – het volgende aan. Het is nog altijd niet komen vast te staan dat de kinderen op de gestelde data in de [gemeente] zijn geboren.

Steeds heeft de vrouw wisselend verklaard over de periode die zij vóór de bevallingen bij [broer 1] verbleef. De aanpassingen in de verklaringen van de vrouw geven blijk van een voorbereiding. De vrouw presenteert de feiten inconsistent. Bovendien vraagt de ambtenaar zich af hoe zij telkens één à twee dagen van tevoren wist wanneer ze zou bevallen.

Tijdens het getuigenverhoor in eerste aanleg hebben de vroedvrouwen [naam 1] (hierna: [naam 1] ) en [naam 2] (hierna: [naam 2] ) verklaard dat zij de vrouw maar drie keer hebben gezien, namelijk bij de bevallingen. De vrouw en [getuige] verklaren hier anders over. Daarnaast verklaren de vroedvrouwen, [getuige] en de vrouw inconsistent over wanneer de vrouw een sluier of hoofddoek heeft gedragen. De verklaringen van de vroedvrouwen, de vrouw en [getuige] verschillen op vele punten wezenlijk van elkaar.

Voorts is er een wezenlijke inconsistentie over de locatie waar de verjaardagen van de kinderen werden gevierd. De vrouw tracht deze inconsistentie weg te halen door te stellen dat ‘zigeuners wel meer dingen door de war halen’ en dat de rechter haar schoonmoeder mogelijk niet goed heeft verstaan. Diezelfde verklaring hanteert ze ten aanzien van de eerdere verklaring van [naam 1] dat zij de vader van de kinderen nog nooit zou hebben gezien, terwijl [getuige] haar eigen zoon is. De ambtenaar acht deze verklaringen van de vrouw ongeloofwaardig. Het afschuiven van wezenlijke inconsistenties op misverstanden of culturele aspecten, ondermijnt de geloofwaardigheid van de verklaringen als geheel.

De ambtenaar wijst er voorts op dat de vrouw en [getuige] wisselend verklaren over de rol van [naam 1] . De vrouw verklaart enerzijds dat [naam 1] haar na de bevallingen heeft uitgekleed, gewassen en geholpen en dat [naam 1] gezien heeft dat zij zwanger was. Anderzijds verklaart de vrouw dat zij niet wist of [naam 1] wist dat zij degene was die ging bevallen en dat zij nimmer met haar over de zwangerschappen heeft gesproken vanwege traditie. De verklaringen over de betrokkenheid en wetenschap van de schoonmoeder zijn onderling volstrekt onverenigbaar.

[getuige] is niet bij de bevallingen aanwezig geweest, zodat zijn kennis over de geboortedata enkel is gebaseerd op wat de vrouw hem heeft verteld. [getuige] heeft tijdens het getuigenverhoor aangegeven de geboortedata van de kinderen te weten, net als zijn eigen verjaardag. Hij kan niet lezen en schrijven maar stelt iets te kunnen onthouden als hij zich hieraan wil ‘vasthouden’. Toen de vraag werd gesteld wat de geboortedata van zijn twee jongste kinderen zijn, kinderen die wel een geboorteakte hebben, gaf hij aan dat niet te weten “omdat zij papieren hebben”. Dat hij enkel de geboortedata weet van de kinderen die in deze zaak centraal staan, duidt op voorbereiding. De verklaring van [getuige] over hoe het gezin heeft geleefd in de caravan in [plaats 3] is tevens inconsistent met de verklaring van de vrouw. De ambtenaar vraagt zich daarbij af waarom de vrouw met kinderen in de caravan in [plaats 3] kan wonen maar hier niet kan bevallen, en waarom ze vóór de bevallingen terug is gegaan naar de plek waar ze al vele jaren voor op de vlucht is. Dat is immers de plek waar haar vader woonde en voor wie zij bang was. De vroedvrouwen zouden daarbij ook vanuit [plaats 3] naar [plaats 1] gereisd zijn voor de bevallingen. De noodzaak om in de [gemeente] te bevallen is onduidelijk. De vrouw en de vroedvrouwen zouden dan alle drie voor de bevalling van [plaats 3] naar [plaats 1] reizen.

Daarnaast valt op dat [getuige] wisselend verklaart over de wijze waarop de vrouw naar [plaats 1] reisde. Hij verklaart aanvankelijk dat de vrouw met de taxi ging, om vervolgens te verklaren dat zij “met de taxi of met vrienden” ging. Toen hij erop werd gewezen dat hij eerder had verklaard dat zij geen contact hadden met anderen, paste hij zijn verklaring aan. De ambtenaar merkt tot slot op dat er niet is vastgesteld dat [getuige] de biologische vader van de kinderen is. Dit roept vragen op of er feitelijke waarde aan zijn getuigenverklaring kan worden gehecht.

Het blijft zeer onwaarschijnlijk dat de kinderen in de [gemeente] zijn geboren. De inhoud van de verklaringen doet de gerede twijfel over de juistheid van het gestelde omtrent de geboortegegevens niet wegnemen. Zowel in eerste aanleg als hoger beroep zijn er verschillende, inconsistente standpunten ingenomen. De getuigenverhoren kloppen niet met de eerdere (schriftelijke) verklaringen. De wezenlijke verschillen tussen de verklaringen hebben enkel alleen maar meer onduidelijkheden opgeroepen. Zonder concrete en consistente bewijsstukken kan niet worden aangetoond waar de kinderen zijn geboren en op welke data.

12.3.

De advocaat-generaal voert – samengevat – het volgende aan. Naar aanleiding van het getuigenverhoor is niets gewijzigd in de bewijspositie zoals door de rechtbank reeds uitvoerig gemotiveerd. De vrouw heeft als getuige herhaald wat zij bij het hof tijdens de mondelinge behandeling heeft verklaard. Haar verklaring is buitengewoon ongeloofwaardig en tegenstrijdig met wat andere getuigen hebben verklaard. Volstrekt ongeloofwaardig is het gegeven dat de vrouw werd bijgestaan tijdens de bevalling door [naam 2] uit [plaats 3] (die dus feitelijk achter haar aanreed) en haar schoonmoeder [naam 1] , die wist dat ze zwanger was en met wie ze verder niet over de zwangerschap sprak. De vrouw beweert dat [naam 1] als getuige ofwel zaken door elkaar haalt als het gaat om de plaats waar de verjaardagen van de kinderen werden gevierd ofwel dat ze de rechter niet goed heeft begrepen omdat zij heeft verklaard dat ze haar eigen zoon nog nooit had gezien. Dit maakt het geheel potsierlijk.

[getuige] was niet bij de drie bevallingen aanwezig, dus hij kan alleen de auditu verklaren. Hij verwees over het algemeen naar wat de vrouw verklaard heeft. Dat maakt al dat het nooit tot bewijs zou kunnen dienen. Er is geen onafhankelijk steunbewijs geleverd. Daarnaast is zijn verklaring volstrekt ongeloofwaardig en tegenstrijdig met wat andere getuigen hebben verklaard. Op momenten dat hem – bij doorvragen – duidelijk werd dat hij mogelijk het verkeerde antwoord gaf, stelde hij zijn antwoord bij. Dat maakt de verklaring ongeloofwaardig. Zo kon [getuige] – die bij herhaling benadrukte dat hij analfabeet is – de geboortedata van de drie kinderen waar de procedure op ziet opdreunen, maar niet die van de twee jongste kinderen. Zijn reactie was onnavolgbaar.

De kinderen staan sinds de laatste mondelinge behandeling ingeschreven in de [gemeente] . Hiermee hebben de kinderen een burgerservicenummer (BSN) gekregen. Voor het afgeven van geboorteakten is nodig dat er binnen de termijn aangifte is gedaan of bewijs wordt geleverd dat de kinderen in [plaats 1] zijn geboren. Aan beide voorwaarden is niet voldaan, dus de gemeente heeft op juiste gronden geweigerd geboorteakten af te geven. De maatschappij moet niet toestaan dat onjuiste gegevens in de registers komen. Er is geen sprake van een schending van het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (IVRK). De kinderen zouden met de afgifte van de geboorteakten door de [gemeente] alleen maar worden voorgelogen. Ze hebben een BSN, daarmee kunnen zij zich redden in hun communicatie met de Nederlandse overheid.

Inhoudelijke beoordeling

12.4.

Het hof overweegt als volgt.

12.5.

Vaststaat dat de vrouw de moeder van de kinderen is (rov. 7.10. van de tussenbeschikking van 11 december 2025). De vraag die thans nog voorligt aan het hof is of [kind 1] , [kind 2] en [kind 3] op de door de vrouw genoemde geboortedata in de [gemeente] zijn geboren, en of de ambtenaar dient over te gaan tot het opmaken van geboorteakten voor deze kinderen.

12.6.

Vooropgesteld wordt dat op grond van de stellingen van de vrouw en de verklaringen van de reeds in eerste aanleg gehoorde getuigen [naam 1] , [naam 2] en [broer 1] , zoals in de tussenbeschikking van 11 december 2025 is overwogen, niet is komen vast te staan dat de genoemde kinderen op de gestelde respectievelijke data in [plaats 1] zijn geboren. [naam 1] , [naam 2] en [broer 1] hebben in hun getuigenverklaringen in eerste aanleg geen geboortedata genoemd of op een andere manier duidelijk gemaakt wanneer de bevallingen waarbij zij hebben geholpen, hebben plaatsgevonden. [naam 2] heeft verklaard dat zij “een paar jaar later”, “ongeveer twee jaar later” en “een jaar of drie later” als vroedvrouw bij bevallingen van een vrouw heeft geholpen. [naam 1] heeft slechts verklaard dat zij de vrouw “negen jaar, acht jaar en vijf jaar geleden” heeft gezien, waarmee ze de bevallingen lijkt te bedoelen. [broer 1] heeft op geen enkele manier verklaard over wanneer de bevallingen zouden hebben plaatsgevonden. Overigens hebben genoemde getuigen geen althans onvoldoende concrete en verifieerbare feiten of omstandigheden genoemd op grond waarvan de geboortedata en -plaats van de kinderen kunnen worden vastgesteld. Dat op zekere data de verjaardagen van de kinderen worden gevierd, is daartoe onvoldoende.

12.7.

In het kader van de aan de vrouw gegeven bewijsopdracht heeft zij twee getuigen doen horen, te weten zichzelf en [getuige] .

12.8.

De vrouw is als partijgetuige gehoord, vanwege het feit dat het oude bewijsrecht van toepassing is op onderhavige zaak nu de zaak vóór 1 januari 2025 in hoger beroep aanhangig is gemaakt. Artikel 164 lid 1 (oud) Rv laat de partijgetuigen-verklaring als bewijsmiddel toe. Die verklaring heeft in beginsel, zoals andere getuigenverklaringen, vrije bewijskracht zodat de rechter overeenkomstig artikel 152 lid 2 Rv in beginsel vrij is in de waardering van die verklaring. Daarop brengt het bepaalde in artikel 164 lid 2 (oud) Rv in zoverre een beperking aan dat, met betrekking tot de feiten die dienen te worden bewezen door de partij die de verklaring heeft afgelegd, aan die verklaring slechts bewijs ten voordele van die partij kan worden ontleend, indien aanvullende bewijzen voorhanden zijn die zodanig sterk zijn en zodanig essentiële punten betreffen dat zij de partijgetuigenverklaring voldoende geloofwaardig maken (HR 13 april 2001, NJ 2002, 391). Dit brengt mee dat de rechter ter beantwoording van de vraag of een partij in het door haar te leveren bewijs geslaagd is, alle voorhanden bewijsmiddelen met inbegrip van de getuigenverklaring van die partij zelf, in zijn bewijswaardering dient te betrekken, doch dat hij bij zijn oordeel dat het bewijs is geleverd zich niet uitsluitend op die verklaring mag baseren (HR 31 maart 2006, ECLI:NL:HR:2006:AU7933).

12.9.

De vrouw heeft in haar getuigenverklaring, kort gezegd, verklaard dat de kinderen op de door haar gestelde geboortedata in de [gemeente] zijn geboren. De vrouw is drie keer op – naar eigen zeggen – identieke wijze bevallen van de drie kinderen, waarbij enkel de bevalling van [kind 1] iets makkelijker was dan de bevalling van [kind 2] . Zij heeft de gehele periode dat ze vermist was, verbleven in of rondom [plaats 3] . Voor alle drie de bevallingen is zij naar [broer 1] in [plaats 1] gegaan omdat ze een goed gevoel had bij die woning en ze in haar eigen caravan geen stromend water of een wc had. Steeds kwam de vrouw in de nacht aan met een taxi op het woonwagenkamp in [plaats 1] en was ze gesluierd. De bevallingen vonden gesluierd plaats, waarbij ze werd geholpen door vroedvrouwen [naam 2] en [naam 1] , die door [broer 1] geregeld waren. Tijdens de bevallingen was de vrouw nog gesluierd, zodat [naam 2] en [naam 1] haar gezicht niet zagen. Na de bevalling hielp [naam 1] , de moeder van [getuige] , de vrouw met uitkleden, waarbij [naam 1] de vrouw goed kon zien. De vrouw is zeker van de door haar genoemde geboortedata, omdat het haar kinderen zijn. Na de bevallingen verbleef ze een dag of twee bij [broer 1] , informeerde ze [getuige] over de geboorte en vertrok ze vervolgens weer in het donker met de taxi terug naar [plaats 3] .

12.10.

[getuige] heeft in zijn getuigenverklaring, kort gezegd, verklaard dat hij steeds op de door de vrouw genoemde geboortedata door haar op de hoogte is gesteld dat zij was bevallen van een baby, in de stacaravan van [broer 1] in [plaats 1] . De vrouw werd bij de bevalling geholpen door de moeder van [getuige] : [naam 1] . [getuige] is niet bij de bevallingen aanwezig geweest. Telkens na een dag of twee kwam de vrouw terug naar [plaats 3] met de baby. Enkele dagen daarna deelde [getuige] het nieuws met zijn ouders. Vanwege traditie werd er eerder niet gesproken over de zwangerschappen van de vrouw, ook niet met (schoon)moeder [naam 1] . [getuige] gaat ervanuit dat hij de vader van de kinderen is, de kinderen lijken op hem.

12.11.

De verklaring van de vrouw vindt weliswaar op onderdelen steun in de getuigenverklaring van [getuige] , maar het hof acht die verklaringen in onderlinge samenhang beschouwd onvoldoende om tot het te leveren bewijs te komen. Nog daargelaten de vraag dat nergens uit blijkt dat [getuige] de biologische vader van de kinderen is, heeft [getuige] ten aanzien van de geboortegegevens van de kinderen niet uit eigen wetenschap verklaard. Hij heeft enkel verklaard wat de vrouw hem heeft verteld, namelijk dat zij steeds in [plaats 1] is bevallen van de drie kinderen. Hij heeft voor het overige geen concrete en relevante feitelijke omstandigheid rondom het moment of de locatie van de respectievelijke bevallingen in zijn verklaring genoemd. Dat is opmerkelijk, zeker omdat zijn eigen moeder, [naam 1] , bij alle drie de bevallingen zou zijn geweest. Het is, zonder nadere verklaring die ontbreekt, moeilijk voorstelbaar dat zijn moeder, die kennelijk separaat van de vrouw voor het ondersteunen bij de bevallingen steeds (ook) vanuit [plaats 3] naar [plaats 1] reisde, haar eigen zoon daarover niets zou hebben verteld. Gesteld noch gebleken is dat de relatie tussen [naam 1] en de vrouw op enigerlei wijze verstoord was. Voor zover [getuige] heeft bedoeld te verklaren dat hij de geboortedata zelf wist en heeft onthouden, ook al kan hij niet lezen en schrijven, is dat ongeloofwaardig tegen het licht bezien van zijn verklaring dat hij de geboortedata van de andere kinderen niet kan noemen.

12.12.

De verklaring van de vrouw over de geboortedata van de kinderen is op geen enkele andere manier nader geconcretiseerd en geobjectiveerd. Zij heeft slechts verklaard dat het bij de bevalling van de oudste goed weer was, het bij de jongste heel warm was en bij de middelste in de winter was. Dit is te vaag om te kunnen vaststellen dat de kinderen op de gestelde data zijn geboren.

Zoals overwogen (rov. 12.6) hebben [naam 1] , [naam 2] en [broer 1] geen geboortedata genoemd in hun verklaringen. Ook heeft geen van de betrokkenen (inclusief de vrouw zelf) de geboortes van (een van) de kinderen kunnen relateren aan enig objectief te beoordelen gebeurtenis, periode in het jaar, datum of dag. [naam 2] zou aantekeningen van de bevallingen hebben gehad, maar heeft verklaard dat deze verloren zijn gegaan in een woningbrand vier of vijf maanden voor het getuigenverhoor in eerste aanleg. Van andere bewijsmiddelen is ook niet gebleken. Dat de gestelde geboortedata binnen het gezin van de vrouw en de kinderen zouden worden gebruikt bijvoorbeeld om de verjaardagen van de kinderen te vieren, geeft geen enkele vorm van zekerheid over wanneer de kinderen zijn geboren. Derhalve kunnen de geboortedata van geen van de kinderen worden vastgesteld.

12.13.

Ook de geboorteplaats van de kinderen is niet bewezen. De getuigen verklaren in eerste aanleg allen in meer of mindere woorden dat de kinderen in de woonwagen van [broer 1] in [plaats 1] zijn geboren. [naam 2] heeft verklaard dat zij voor elke bevalling naar “[plaats 1] of [plaats 2]” is gereden en dat de bevallingen in de woonwagen hebben plaatsgevonden waar [broer 1] aanwezig was. [naam 1] heeft verklaard dat de vrouw in [plaats 1] is bevallen in een woonwagen en het adres van [broer 1] genoemd. De vrouw en [broer 1] verklaren dat de kinderen zijn geboren in de woonwagen van [broer 1] in [plaats 1] . De vele inconsistenties en tegenstrijdigheden in de verklaringen van de vrouw en de in eerste aanleg gehoorde getuigen tasten de echter de betrouwbaarheid van de verklaringen zodanig aan dat deze niet voldoende zijn om de geboorteplaats van de kinderen vast te kunnen stellen.

12.13.1.

De getuigen in eerste aanleg hebben uiteenlopend verklaard of de vrouw en de vroedvrouwen elkaar na de bevallingen vaker hebben gezien.

[naam 2] heeft eerst in haar verklaring bij het inleidend verzoekschrift aangegeven dat zij sinds de geboorte van de kinderen elk jaar op de verjaardagen van de kinderen is geweest en heeft vervolgens tijdens het getuigenverhoor in eerste aanleg verklaard dat zij de vrouw die beviel, na de bevallingen nooit meer heeft gezien. [naam 1] heeft daarentegen bij het getuigenverhoor verklaard dat zij en [naam 2] regelmatig als de kinderen jarig waren naar [plaats 1] reden om ze bij [broer 1] te bezoeken. Eerder heeft [naam 1] echter verklaard dat zij de vrouw maar drie keer had gezien. Daarbij is opvallend dat niet is gesproken over het feit dat [naam 1] de oma van de kinderen zou zijn. [broer 1] heeft overigens verklaard dat de vrouw nog wel eens bij hem thuis langskwam na bevallingen, maar dat de kinderen hier niet bij aanwezig waren en dat hij niet weet waar de kinderen hun verjaardagen vierden.

De vrouw heeft zelf verklaard dat zowel [naam 1] als [naam 2] op de eerste verjaardagen van alle drie de kinderen in [plaats 3] zijn geweest, en dus niet in [plaats 1] . [naam 1] is volgens de vrouw op iedere verjaardag van de kinderen geweest, is ook nog op een ander moment tussen de geboortes van [kind 1] en [kind 2] bij de vrouw langs geweest en heeft de vrouw gezien toen zij voor de derde keer zwanger was.

Al deze verklaringen zijn dan ook inconsistent en tegenstrijdig.

12.13.2.

Hoe [naam 2] wist wie de vrouw was die ging bevallen, wordt niet duidelijk. [naam 2] heeft immers meermaals aangegeven dat zij het gezicht van de vrouw niet heeft gezien omdat zij gesluierd was: “Ik heb het gezicht van de moeder nooit gezien. Ze was gesluierd alsof ze een moslima was.”, “Ze had elke keer die hoofddoek op. Twee gaatjes voor de ogen.” en “Ze had die hoofddoek op, dus ik weet niet wie het was.” Hoe [naam 2] dan wist dat het steeds dezelfde vrouw betrof, wordt evenmin duidelijk.

12.13.3.

Wat betreft de verklaring van [naam 1] in eerste aanleg wordt opgemerkt dat pas tijdens de procedure in hoger beroep naar voren is gekomen dat [getuige] de zoon is van [naam 1] . [naam 1] zou daarmee de grootmoeder zijn van [kind 1] , [kind 2] en [kind 3] . Het is opmerkelijk dat deze familieband pas tijdens de mondelinge behandeling van 19 maart 2025 duidelijk is geworden en eerder niet in de processtukken is toegelicht terwijl wel al in het beroepschrift werd verzocht om ‘de vader van de kinderen’ als getuige te horen. [naam 1] heeft als getuige in eerste aanleg verklaard geen bloed- of aanverwant te zijn van één van de partijen en heeft bovendien onder ede verklaard: “De vader van de kinderen heb ik nog nooit gezien.” De betrouwbaarheid van haar verklaring is daarmee twijfelachtig.

12.13.4.

Geconfronteerd met de (vele) inconsistenties en tegenstrijdigheden in de verklaringen tijdens het getuigenverhoor heeft de vrouw als getuige enkele tegenstrijdigheden geprobeerd op te helderen door op te merken dat zigeuners wel meer dingen verwarren en dat de rechter – ten aanzien van de verklaring van [naam 1] dat zij de vader van de kinderen nog nooit had gezien – [naam 1] mogelijk niet goed heeft verstaan of begrepen. Deze toelichting is onvoldoende om daarmee de verklaringen voldoende geloofwaardig te maken. De getuigenverklaringen lopen op belangrijke onderdelen uiteen. Daarbij zijn er ook ten aanzien van de geboorteplaats geen concrete aanknopingspunten gebleken om de verklaringen op enig onderdeel te kunnen verifiëren.

12.13.5.

De vrouw heeft op verschillende momenten verschillend verklaard over waar zij in de periode van haar vermissing heeft verbleven. Nadat de jongste broer van de vrouw, [broer 2] , in september 2022 bij de politie heeft aangegeven dat de vrouw niet langer vermist was, heeft de vrouw op 27 september 2022 tijdens een huisbezoek van een wijkagent verteld dat zij in de jaren van haar vermissing overal in Europa is geweest en dat haar laatste verblijfplaats in Frankrijk was. Later tijdens de procedure heeft de vrouw toegelicht dat ze dit destijds heeft verteld omdat haar vader op dat moment naast haar zat. Omdat haar vader gedurende haar vermissing de indruk had dat de vrouw in het buitenland verbleef en zij nog steeds bang was van haar vader, heeft ze op dat moment aan de politie niet anders durven vertellen, aldus de vrouw. Vervolgens heeft de vrouw gedurende de procedure wisselend verklaard over waar zij dan wel zou hebben verbleven in de tien jaar dat zij was vermist. Zo heeft ze tijdens de mondelinge behandeling in eerste aanleg enerzijds verklaard dat zij altijd gewoon in Nederland was, niet in het buitenland is geweest en dat zij in die jaren door het land (Nederland) reisde. Anderzijds heeft ze tijdens diezelfde mondelinge behandeling ook verklaard dat ‘als ze in Nederland was’ ze bij haar opa verbleef, hetgeen de indruk wekt dat ze ook ergens anders dan in Nederland heeft verbleven, zoals ze ook eerder tegenover de politie heeft verklaard. Tijdens de mondeling behandeling in hoger beroep heeft de vrouw verklaard dat hetgeen ze in eerste aanleg heeft verklaard over het verblijven bij haar opa niet klopt en dat ze in de jaren dat ze vermist was in de omgeving van [plaats 3] op campings heeft verbleven.

Dat ze op campings in de omgeving van [plaats 3] heeft verbleven, heeft de vrouw weliswaar herhaald in haar getuigenverklaring, maar ze heeft op geen enkele manier het daadwerkelijk verblijf in [plaats 3] geconcretiseerd, laat staan aannemelijk gemaakt. Zelfs indien moet worden aangenomen dat ze in [plaats 3] heeft verbleven, is niet aannemelijk geworden dat zij steeds voor de bevallingen naar de woonwagen van [broer 1] is gegaan. Immers, daartoe moest zij naar het woonwagenkamp waar zij, zoals zij zelf steeds heeft aangevoerd, niet mocht worden gezien omdat zij werd gezocht. Dit klemt te meer nu haar schoonmoeder [naam 1] , die haar nota bene bij de bevallingen zou hebben bijgestaan, kennelijk woonachtig is in [plaats 3] . Niet valt in te zien, en dit is verder op geen enkele manier nader onderbouwd, dat zij steeds een groot risico heeft gelopen door naar de woonwagen van [broer 1] te gaan, terwijl zij op een veel eenvoudiger en veiliger manier zou hebben kunnen bevallen. De verklaring dat het louter vanwege de ruimere woonwagen en het stromende water was dat zij voor de bevalling naar [broer 1] ging, acht het hof niet voor de hand liggend, noch daargelaten dat zij ook niet heeft onderbouwd dat zij in de omgeving [plaats 3] in een caravan woonde die niet geschikt was om in te bevallen. Het komt het hof verder onwaarschijnlijk voor dat de vrouw tot drie keer toe ongezien naar het woonwagenkamp in [plaats 1] (waar naar haar eigen zeggen maar vijftien woonwagens staan en waar zij is opgegroeid) is gekomen, daar is bevallen en enige dagen heeft verbleven en vervolgens weer heeft verlaten, zonder dat iemand dit gemerkt zou hebben. Zij zou steeds enige tijd in de woonwagen van [broer 1] hebben verbleven met een pasgeboren baby en na enige dagen weer gesluierd met een baby een taxi hebben genomen, zonder dat het bij iemand bekend werd dat zij op het woonwagenkamp was geweest.

12.13.6.

Ook over de periodes rondom de bevallingen heeft de vrouw op momenten wisselend verklaard. In eerste aanleg heeft zij met betrekking tot de bevallingen van [kind 1] en [kind 2] verklaard dat zij een paar weken of wellicht zelfs een maand van te voren naar [broer 1] ging om daar te gaan bevallen. In hoger beroep heeft ze enerzijds bij herhaling aangegeven dat zij steeds één of twee dagen voor de bevallingen naar de broer ging. Anderzijds heeft ze verklaard dat ze pas op het moment dat de weeën zo heftig werden dat ze wist dat het niet meer zou stoppen, naar haar broer ging. Dit gebeurde volgens haar steeds in de nacht. Ook dat acht het hof ongeloofwaardig en in ieder geval onvoldoende om het bewijs van de geboortedata en -plaats aan te kunnen nemen.

12.14.

Al met al is het hof van oordeel dat er geen duidelijke en consistente verklaringen zijn afgelegd op basis waarvan kan worden vastgesteld dat [kind 1] op [geboortedag 1] 2014 in [geboorteplaats] is geboren, [kind 2] op [geboortedag 2] 2015 in [geboorteplaats] is geboren en [kind 3] op [geboortedag 3] 2018 in [geboorteplaats] is geboren. Naast de (inconsequente) partijgetuige-verklaring is geen sprake van zodanig aanvullend bewijs dat de verklaring van de vrouw voldoende ondersteunt. Integendeel, anders dan de vrouw betoogt, is er niet slechts sprake van inconsistenties op detailniveau maar is er op wezenlijk van belang zijnde onderdelen, zoals waar zij heeft verbleven tijdens haar vermissing, inconsequent verklaard. De inconsistenties, tegenstrijdigheden en onwaarschijnlijkheden maken dat de getuigenverklaringen onvoldoende betrouwbaar zijn om de stellingen van de vrouw te volgen. Dat de verschillen verklaarbaar zouden zijn door tijdsverloop, de verschillende mate van betrokkenheid en de bijzondere persoonlijke omstandigheden van de vrouw, volgt het hof niet. De verklaringen lopen op belangrijke punten uiteen en geen van de betrokkenen heeft bij het afleggen van de verklaring zelf aangegeven dat door bijvoorbeeld tijdsverloop zijn of haar herinneringen zijn vervaagd. De betrokkenen hebben over zaken waar zij zelf betrokken bij zijn geweest onduidelijke en inconsequente verklaringen afgelegd. Van andere bewijsmiddelen ter onderbouwing van de stelling van de vrouw is niet gebleken. Het hof is van oordeel dat de vrouw niet is geslaagd in de bewijsopdracht.

12.15.

Voor zover de vrouw heeft betoogd dat het in ieder geval voldoende aannemelijk is dat de kinderen op de door haar genoemde data in de [gemeente] zijn geboren, en dat dat, gelet op het belang van de kinderen, voldoende is om over te gaan tot het opmaken van geboorteakten nu de wet slechts vereist dat de geboorte voldoende aannemelijk wordt gemaakt, gaat de vrouw uit van een onjuiste rechtsopvatting.

De ambtenaar van de burgerlijke stand heeft de taak de juistheid van de akten in de registers van de burgerlijke stand zo goed mogelijk te borgen. Daarbij is het van belang dat akten van de burgerlijke stand de juiste gegevens bevatten omdat deze akten in het maatschappelijk verkeer als brondocument worden gebruikt. De in de wet gestelde eis dat noodzakelijke bescheiden moeten worden overgelegd die voor het opmaken van de akte of voor de vaststelling van de in de akte op te nemen gegevens noodzakelijk zijn (artikel 1:18 lid 3 BW en artikel 1:18c lid 1 BW) , is dan ook noodzakelijk om de rechtszekerheid te waarborgen. Dit brengt met zich dat de gegevens en feiten die nodig zijn voor een geboorteakte door de ambtenaar, dan wel later door de rechter, vastgesteld moeten kunnen worden. Een ‘voldoende aannemelijk beeld’ van de voor een akte noodzakelijke gegevens volstaat niet. Uit het vooroverwogene volgt bovendien dat het hof geen enkele zekerheid heeft over de geboorteplaats en -data van de kinderen.

12.16.

Voor zover de vrouw heeft betoogd dat sprake is van een situatie als bedoeld in artikel 1:19 lid 2 BW, waarbij als de geboorteplaats van een kind niet bekend is, de geboorteakte wordt opgemaakt door de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het kind is aangetroffen waarbij die gemeente geldt als gemeente waar het kind is geboren, gaat zij eveneens uit van een onjuiste rechtsopvatting. Artikel 1:19 lid 2 BW ziet op de situatie van een vondeling (zie Tekst & Commentaar, commentaar op artikel 1:19 lid 2 BW) , en niet op de situatie waarbij kinderen zich vele jaren na de geboorte in een gemeente bevinden zonder dat duidelijk is waar deze eerder hebben verbleven en geboren zijn. Derhalve vindt dit artikel geen (directe) toepassing op de onderhavige situatie.

12.17.

Voor zover namens de vrouw is verwezen naar de uitspraak van de rechtbank Utrecht van 3 februari 2010 (ECLI:NL:RBUTR:2010:BL3362), kan ook dit niet leiden tot het opnemen van de door de vrouw gestelde geboortegegevens in geboorteakten. In de aangehaalde uitspraak van de rechtbank Utrecht was sprake van een eenduidige verklaring van de moeder omtrent de geboorte van het kind, en waren er brieven van een arts en een doopbewijs overgelegd op basis waarvan de geboortegegevens vastgesteld konden worden. In het onderhavige geval is juist geen sprake van bewijsstukken noch van een eenduidige verklaring omtrent de geboorte.

12.18.

De vraag is vervolgens of het belang van de minderjarige kinderen [kind 1] , [kind 2] en [kind 3] , zoals onder andere gewaarborgd in de artikelen 3 IVRK en 7 IVRK en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) , desalniettemin met zich brengt dat reeds op die grond moet worden overgegaan tot het opmaken van geboorteakten.

Artikel 3 IVRK bepaalt dat bij alle acties die een kind betreffen, het belang van het kind de eerste overweging dient te zijn. Artikel 7 lid 1 IVRK bepaalt onder andere dat een kind onmiddellijk na de geboorte wordt ingeschreven. Ingevolge lid 2 dienen staten dit recht te waarborgen, in het bijzonder wanneer het kind anders staatloos zou zijn.

12.18.1.

Vooropgesteld wordt dat de kinderen – hoewel zij inmiddels zijn geregistreerd in de Basisregistratie Personen in de [gemeente] en zij zich daarmee kunnen identificeren en zij over een BSN beschikken – een (groot) belang hebben bij het verkrijgen van geboorteakten. Het niet geregistreerd zijn in de registers van de burgerlijke stand kan leiden tot problemen bij onder andere de vaststelling van nationaliteit en de daarbij behorende rechten, afstamming, huwelijk, erkenning in het buitenland of erfrecht. Dat de kinderen zich met een BSN kunnen redden in hun communicatie met de Nederlandse overheid, zoals de advocaat-generaal heeft betoogd, is onvoldoende voor het waarborgen van de in het IVRK beschermde rechten op registratie van hun geboorte.

12.18.2.

De vraag of dit belang van de kinderen per definitie dient te prevaleren boven het belang van de juistheid van akten in de registers van de burgerlijke stand, en dus dat de niet-bewezen genoemde geboortegegevens opgenomen dienen te worden, beantwoordt het hof ontkennend. Er kunnen doorgaans, zoals uiteengezet, geen gegevens in de geboorteakten worden opgenomen die niet rechtens vast te stellen zijn.

12.18.3.

In dit specifieke geval vergt het belang van de kinderen – het feit dat de kinderen zijn geboren en inmiddels de afstammingsrelatie tot hun moeder is vastgesteld – gelet op artikel 3 IVRK en 7 IVRK, echter dat het bestaan van de kinderen ook juridisch wordt geregistreerd. Hierbij speelt mee dat de moeder de Nederlandse nationaliteit heeft, en de kinderen gelet daarop ook van rechtswege de Nederlandse nationaliteit hebben (artikel 3 lid 1 Rijkswet op het Nederlanderschap). Aldus dienen er geboorteakten voor de kinderen opgemaakt te worden.

12.18.4.

Nu niet vastgesteld kan worden waar de kinderen zijn geboren, dient het hof te beslissen bij welke gemeente de geboorteakten opgemaakt dienen te worden. Vast staat dat de kinderen een nauwe band hebben met de [gemeente] : zij wonen in ieder geval sinds begin 2024 in [plaats 1] , gaan daar sinds maart 2024 naar school, zijn in die gemeente ingeschreven in de BRP, zijn daar bekend bij de huisarts en hun sociaal-maatschappelijke leven speelt zich in ieder geval de afgelopen jaren volledig af in [plaats 1] . Gelet op al deze omstandigheden, is de [gemeente] , gelet op de rechten van de kinderen op registratie van hun geboorte, de meest voor de hand liggende gemeente om de geboorteakten van deze kinderen op te maken. Het hof zal hiertoe beslissen.

12.18.5.

Uit hetgeen hiervoor is overwogen, volgt dat de gestelde geboortedata en -plaats niet kunnen worden vastgesteld en dat die daarom niet zomaar in de geboorteakten overgenomen kunnen worden. Hoewel er verschillende wettelijke manieren zijn om bij onduidelijkheid over geboortegegevens toch tot vaststelling hiervan te komen, ontbreekt in het onderhavige geval een concrete directe toepasselijke wettelijke bepaling.

Zoals overwogen (rov. 12.16) is er voor vondelingen een wettelijke regeling om alsnog tot vaststelling van de geboortegegevens te komen (artikel 1:19 lid 2 BW en artikel 44 BBS 1994), maar is dit artikel niet direct toepasbaar op het onderhavige geval.

Artikel 1:25c BW ziet op situaties waarin kinderen buiten Nederland zijn geboren en aldaar geen akte overeenkomstig de plaatselijke voorschriften door een bevoegde instantie is opgemaakt of kan worden overgelegd. Voor deze situatie heeft de rechter in Den Haag de mogelijkheid om geboortegegevens vast te stellen, rekening houdend met alle bewijzen en aanwijzingen omtrent de geboortes. Het hof ziet geen mogelijkheid bij deze bepaling (analoge) aansluiting te zoeken, nu de stelling van de moeder juist is dat de kinderen in Nederland zijn geboren en zij nimmer in het buitenland is geweest in de periode van haar vermissing.

Wanneer geboortegegevens om andere redenen onbekend zijn, wordt een geboorteakte gewoonlijk opgemaakt krachtens een bevel en overeenkomstig de aanwijzingen van het openbaar ministerie (artikel 1:19b BW) . Ook dit leidt in het onderhavige geval niet tot vaststelling van geboortegegevens, nu het openbaar ministerie na afwijzing van het verzoek tot het opmaken van geboorteakten van de vrouw aan de [gemeente] , bij brief van 23 mei 2023 heeft laten weten het niet aannemelijk te vinden dat de drie kinderen zijn geboren op het adres in [plaats 1] en verder geen aanwijzing heeft gegeven aan de ambtenaar.

Het hof ziet in het onderhavige geval (een procedure gebaseerd op artikel 1:27 jo. 1:18c lid 1 BW) geen ruimte om zelf tot vaststelling van de geboortegegevens over te gaan nu niet is vastgesteld dat de kinderen op de door de vrouw genoemde data in [plaats 1] zijn geboren en het voor het hof onduidelijk is wanneer en waar de kinderen zijn geboren.

12.18.6.

Het hof zal daarom opdracht geven tot het opmaken van de geboorteakten met als geboortedatum ‘onbekend’.

In voornoemde omstandigheden (rov. 12.18.4) in onderlinge samenhang bezien, ziet het hof echter wel aanleiding om, gelet op artikel 3 IVRK en mede naar analogie van artikel 19 lid 2 BW waarin staat dat de plaats waar een kind wordt aangetroffen geldt als de geboorteplaats, te gelasten dat als geboorteplaats van de kinderen wordt opgenomen de plaats waar zij de meeste aansluiting bij hebben en zich al jaren bevinden, zijnde de [gemeente] .

Proceskosten

12.19.

De kosten van het eerder uitgevoerde DNA-onderzoek bij Verilabs zijn bij de tussenbeschikking van 24 april 2025 voorlopig ten laste van 's Rijks kas gebracht. De kosten van de deskundige zijn uiteindelijk begroot op € 1.295,00 (inclusief BTW).

Zoals reeds overwogen in rov. 3.14. van de tussenbeschikking van 24 april 2025 dient nog te worden beslist over de definitieve kostenveroordeling. Op grond van artikel 244 (oud) Rv geldt als uitgangspunt dat het hof vaststelt wie van partijen welk deel of volledig de kosten van het deskundigenonderzoek dient te dragen. De wet laat in principe geen ruimte om die kosten voor ‘s Rijks kas te laten komen.

12.20.

Het hof is van oordeel dat de vrouw de kosten van de deskundige dient te dragen. Hoewel door middel van het DNA-onderzoek het moederschap van de vrouw met de kinderen is komen vast te staan en het hof overgaat tot het laten opmaken van geboorteaktes, is het hof van oordeel dat het niet juist is om de ambtenaar in de kosten van het DNA-onderzoek te veroordelen. De ambtenaar heeft immers op het moment van het besluit van 9 maart 2023 terecht beslist dat op dat moment onder andere niet duidelijk was wie de biologische moeder van de kinderen was. De vrouw is zelf verantwoordelijk voor deze onduidelijkheid. De vrouw heeft vervolgens in eerste aanleg een DNA-onderzoek overgelegd, waarover het hof vragen heeft gesteld die zij niet direct heeft kunnen ophelderen (zie rov. 3.13.2. en 3.13.3. van de tussenbeschikking van 24 april 2025), hetgeen wel op haar weg lag en reden vormde voor het hof om een DNA-onderzoek te gelasten voordat tot verdere beoordeling van de verzoeken van de vrouw kon worden gekomen.

12.21.

Gelet op de familierechtelijke aard van het geschil zullen de proceskosten voor het overige in die zin worden gecompenseerd dat iedere partij de eigen kosten draagt. Anders dan de vrouw betoogt, is zij niet nodeloos op kosten gejaagd in hoger beroep doordat de ambtenaar heeft nagelaten de belangen van de kinderen de eerste overweging te laten zijn.

Slotsom

12.22.

Gelet op het voorgaande zal het hof de bestreden beschikking vernietigen en de ambtenaar gelasten geboorteakten op te maken en in te schrijven voor de kinderen met als geboortedatum ‘onbekend’, geboorteplaats [geboorteplaats] , alsmede het opnemen van de afstammingsrelatie tot de vrouw. Deze beschikking zal in kracht van gewijsde gaan, indien na heden drie maanden zijn verstreken én er geen cassatie is ingesteld. De vrouw wordt veroordeeld in de kosten voor de deskundige en de overige proceskosten worden gecompenseerd. Omdat hiermee de procedure in hoger beroep (deels) over de afstamming van de kinderen tot een einde komt, zal het hof de bijzondere curator ontslaan van haar taak.

13De beslissing

Het hof:

vernietigt de tussen partijen gegeven beschikking van de rechtbank Oost-Brabant van 8 juli 2024;

en opnieuw rechtdoende:

gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de [gemeente] om, binnen twee weken nadat onderhavige beschikking in kracht van gewijsde is gegaan, de geboorteakte van [kind 1] aan de hand van de navolgende gegevens op te maken en in te schrijven in het register van geboorten van de [gemeente] :

Geslachtsnaam: [geslachtsnaam ]
Voornaam: [kind 1]
Dag van geboorte: onbekend
Plaats van geboorte: [geboorteplaats]
Geslacht: vrouw

Geslachtsnaam moeder: [geslachtsnaam ]
Voornaam moeder: [voornaam]
Dag van geboorte moeder: [datum] 1997
Plaats van geboorte moeder: [plaats 4] Duitsland;

gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de [gemeente] om, binnen twee weken nadat onderhavige beschikking in kracht van gewijsde is gegaan, de geboorteakte van [kind 2] aan de hand van de navolgende gegevens op te maken en in te schrijven in het register van geboorten van de [gemeente] :

Geslachtsnaam: [geslachtsnaam ]
Voornaam: [kind 2]
Dag van geboorte: onbekend
Plaats van geboorte: [plaats 1]
Geslacht: vrouw

Geslachtsnaam moeder: [geslachtsnaam ]
Voornaam moeder: [voornaam]
Dag van geboorte moeder: [datum] 1997
Plaats van geboorte moeder: [plaats 4] Duitsland;

gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de [gemeente] om, binnen twee weken nadat onderhavige beschikking in kracht van gewijsde is gegaan, de geboorteakte van [kind 3] aan de hand van de navolgende gegevens op te maken en in te schrijven in het register van geboorten van de [gemeente] :

Geslachtsnaam: [geslachtsnaam ]
Voornaam: [kind 3]
Dag van geboorte: onbekend
Plaats van geboorte: [geboorteplaats]
Geslacht: vrouw

Geslachtsnaam moeder: [geslachtsnaam ]
Voornaam moeder: [voornaam]
Dag van geboorte moeder: [datum] 1997
Plaats van geboorte moeder: [plaats 4] Duitsland;

stelt de kosten van het deskundigenbericht vast op € 1.295,00 (inclusief BTW);

veroordeelt de vrouw tot betaling van een bedrag van € 1.295,00 te voldoen na ontvangst van de nota met betaalinstructies die door het Landelijk Dienstencentrum voor de Rechtspraak zal worden verzonden;

verklaart deze beschikking voor zover deze betreft de beslissing over de kosten van de deskundige uitvoerbaar bij voorraad;

ontslaat de bijzondere curator van haar taak;

compenseert de proceskosten in hoger beroep voor het overige, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt;

wijst af het meer of anders verzochte.

Deze beschikking is gegeven door mrs. E.M.D.M. van der Linden, C.N.M. Antens en J.C.E. Ackermans-Wijn en is op 9 juli 2026 uitgesproken in het openbaar in tegenwoordigheid van mr. C.A.M. Smolders, griffier.

Rechtspraak.nl

Trema rapport
Wetten
Informatie

Rapport alimentatienormen versie 2026

INHOUDSOPGAVE

Voorwoord
1. Inleiding
2. Netto besteedbaar gezinsinkomen en netto besteedbaar inkomen
2.1 Inleiding
2.2 Modellen voor het bepalen van het netto besteedbaar (gezins)inkomen
2.3 Verschillende soorten inkomen
2.4 Kindgebonden budget
3. Behoefte
3.1. Algemeen
3.2 Het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen
3.3 Behoefte van de ex-partner
4. Draagkracht
4.1 Algemeen
4.2 Berekening van draagkracht voor kinderalimentatie en partneralimentatie (algemeen)
4.3 Bepalen van draagkracht voor kinderalimentatie voor kinderen tot 21 jaar
4.4 Bepalen van draagkracht voor partneralimentatie
4.5 Inkomensvergelijking (voorheen jusvergelijking)
4.6 Bijzondere omstandigheden die de draagkracht kunnen beïnvloeden
4.7 Inkomensverlies van een onderhoudsplichtige
4.8 Uitgaven die fiscaal aftrekbaar zijn
4.9 Fiscale gevolgen van het hebben van een auto van de zaak
4.10 Draagkracht bij verpleging in een instelling voor langdurige zorg
5. Stappenplannen en rekenvoorbeelden
5.1 Stappenplan kinderalimentatie
5.2 Stappenplan partneralimentatie
5.3 Rekenvoorbeelden niet vermijdbare en niet verwijtbare lasten
5.4 Rekenvoorbeeld aanvaardbaarheidstoets

Voorwoord

Wettelijke maatstaven

De hoogte van kinder- en partneralimentatie is afhankelijk van de behoefte van degene die recht heeft op alimentatie en van de draagkracht van degene die de alimentatie moet betalen. Behoefte en draagkracht zijn open normen, dat wil zeggen dat niet in wet- of andere regelgeving is vastgelegd wat daaronder precies moet worden verstaan.

Aanbevelingen en rekenmodellen

In het Rapport alimentatienormen (hierna: het rapport) doet de Expertgroep Alimentatie (hierna ook: de expertgroep) aanbevelingen voor het concretiseren en toepassen van deze open normen in het juridische debat en voor het aan de hand van deze wettelijke maatstaven berekenen van de hoogte van kinder- en partneralimentatie.

Met deze aanbevelingen beogen wij de rechtseenheid te bevorderen en bij te dragen aan de voorspelbaarheid van de uitkomst van een alimentatieprocedure. Het rapport is uitdrukkelijk niet bedoeld als handboek voor alles wat met alimentatie te maken heeft. Het rapport bevat ook geen aanbevelingen voor onderwerpen die buiten de reikwijdte van de begrippen behoefte en draagkracht en het aan de hand daarvan berekenen van alimentatie vallen. Die onderwerpen komen daarom in dit rapport niet aan bod. Als een vraag daarover voorligt, zal de rechter een op het geval toegesneden oordeel geven.

Voor het berekenen van alimentatie heeft de expertgroep modellen ontwikkeld (zie bijlage 1). Verschillende uitgevers brengen rekenprogramma’s uit die gebaseerd zijn op deze rekenmodellen. Voor de leesbaarheid is het rapport in de wij-vorm geschreven. Waar staat dat ‘wij’ iets doen mag gelezen worden dat de expertgroep aanbeveelt om dat zo te doen.

In 2026 herschrijven wij de bijlagen bij het rapport. Wij willen ook de bijlagen leesbaarder en toegankelijker maken, nadat we dit in 2023 al deden met het rapport zelf. Omdat veel van de gegevens in de bijlage ook beschikbaar zijn via andere bronnen, zoals websites van de overheid, belastingdienst, sociale verzekeringsbank en UWV, zullen we deze gegevens met ingang van 2027 niet langer in de bijlagen opnemen.

Gebruik van het rapport

De expertgroep beveelt rechters en andere gebruikers aan de aanbevelingen toe te passen bij de beoordeling van en advisering in alimentatiegeschillen.

Rechters kunnen van de aanbevelingen afwijken. Zij zullen dat in de regel alleen doen als er bijzondere omstandigheden zijn. Bij die beoordeling speelt wat partijen stellen en hoe zij dat onderbouwen een belangrijke rol. Een relatief strikte toepassing van de aanbevelingen bevordert de rechtseenheid en de voorspelbaarheid van rechterlijke beslissingen.

Advocaten, mediators en anderen maken voor hun advieswerk en (rechts)bijstand gebruik van het rapport. In de meeste gevallen maken partijen zelf afspraken, zonder tussenkomst van een rechter. Dat staat partijen vrij, maar het is wel belangrijk dat zij bij die afspraken binnen de wettelijke kaders blijven.

Gemeenten kunnen de aanbevelingen in dit rapport gebruiken bij verhaal van bijstands- uitkeringen. Bestuursrechtelijke vragen rond bijstandsverhaal vallen buiten het bestek van dit rapport.

Rapport 2026

De tabel Eigen Aandeel in de Kosten van Kinderen zijn in 2025 ingrijpend gewijzigd. In 2026 zijn de tabelbedragen onder andere aangepast aan de ontwikkeling van het loon- en prijspeil en aanpassingen in de hoogte van de kinderbijslag.

De draagkrachtformule is aangepast aan de veranderingen in de hoogte van de bijstands- uitkering, toeslagen en andere samenhangende regelingen. Ook de draagkrachttabel is aangepast.

De verschillende rekenvoorbeelden in het rapport zijn aangepast aan de veranderde tarieven. Ook zijn enkele teksten in het rapport verduidelijkt.

Tot slot

Hoewel de expertgroep het rapport en de bijlagen met grote zorgvuldigheid samenstelt kunnen daar altijd onvolkomenheden ingeslopen zijn.

Den Haag, december 2025

mr. J.B. de Groot, voorzitter

mr. Y. Oosting, secretaris

1. INLEIDING

In artikel 1:392, lid 1, BW staat wie op grond van bloed- of aanverwantschap gehouden zijn tot het verstrekken van levensonderhoud. Dat zijn de ouders, de kinderen en behuwd- kinderen, schoonouders en stiefouders. In deze wetsbepaling staat niet wie de onderhouds- gerechtigden zijn. Dat kunnen we afleiden uit de formulering en uit andere artikelen in Titel 17 van Boek 1, BW.

In dit rapport doet de expertgroep aanbevelingen voor het vaststellen of wijzigen van de hoogte van kinder- en/of partneralimentatie na het verbreken van de relatie (alleen bij kinderalimentatie), echtscheiding, na het verbreken van een geregistreerd partnerschap en na scheiding van tafel en bed.

Het gaat daarbij om:

een bijdrage van de ouder in de kosten van verzorging en opvoeding van zijn of haar kind(eren) aan de andere ouder (kinderalimentatie) of direct aan het kind (indien dat 18 jaar of ouder is);
een uitkering tot levensonderhoud aan de gewezen echtgeno(o)t(e), de echtgenoot van wie iemand gescheiden is van tafel en bed en de gewezen geregistreerde partner (partneralimentatie). Hierna spreken wij in al deze gevallen van ex-partners.

Op grond van artikel 1:404, lid 1, BW zijn ouders verplicht naar draagkracht te voorzien in de kosten van verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen. Gedurende het huwelijk of geregistreerd partnerschap zijn ook stiefouders onderhoudsplichtig voor de minderjarige kinderen van hun echtgenoot of geregistreerde partner die tot hun gezin behoren (art. 1:395 BW). Ouders, en in voorkomend geval stiefouders, zijn ook onderhoudsplichtig voor hun kinderen van 18 tot 21 jaar (artikel 1:395a BW). Voor kinderen vanaf 21 jaar zijn ouders onderhoudsplichtig op grond van artikel 1:392, lid 1, BW.

Als ouders uit elkaar gaan, moeten zij afspraken maken over de verdeling van de kosten van hun kind of kinderen. In de praktijk betekent dit meestal dat de ene ouder aan de andere (verzorgende) ouder – dat is de ouder bij wie het kind het hoofdverblijf heeft – of aan het kind zelf als dat 18 jaar of ouder is (kinder)alimentatie moet betalen. Als de ouders er samen niet uitkomen, zal de rechter op verzoek bepalen welk bedrag aan kinderalimentatie een ouder moet betalen.

Als een ex-partner partneralimentatie moet betalen aan de andere partner, kunnen zij daar samen afspraken over maken. Als zij daar met elkaar niet uitkomen, zal de rechter daarover desgevraagd beslissen.

Of en welke bedrag(en) iemand aan alimentatie moet betalen hangt ervan af:

of er een onderhoudsverplichting is, en
of sprake is van behoeftigheid (dit geldt niet voor kinderen tot 21 jaar), en
of de onderhoudsgerechtigde behoefte heeft aan een financiële bijdrage, en
of de onderhoudsplichtige draagkracht heeft om de bijdrage te betalen.

ad 1. Rangorde onderhoudsverplichtingen

Kinderen en stiefkinderen die de leeftijd van 21 jaar nog niet hebben bereikt, hebben voorrang boven alle andere onderhoudsgerechtigden. Deze voorrangsregel is aan de orde als iemand verplicht is levensonderhoud te verstrekken aan twee of meer personen, terwijl hij of zij onvoldoende draagkracht heeft om dit levensonderhoud aan alle onderhoudsgerechtigden volledig te verschaffen (art. 1:400, lid 1, BW).

Door deze voorrangsregel moet een onderhoudsplichtige eerst de kinderalimentatie voor kinderen en stiefkinderen tot 21 jaar betalen en pas daarna (als aan de overige voorwaarden is voldaan) de alimentatie voor (stief)kinderen vanaf 21 jaar en de partneralimentatie.

ad 2. Behoeftigheid

Voor het opleggen van een alimentatieverplichting moet bij ex-partners en kinderen vanaf 21 jaar sprake zijn van behoeftigheid. Een onderhoudsgerechtigde is behoeftig:

wanneer hij of zij niet in staat is om (geheel) in het eigen levensonderhoud te voorzien, omdat hij of zij de nodige eigen middelen mist; én
hij of zij deze eigen middelen niet in redelijkheid kan verwerven.

Indien de onderhoudsgerechtigde geen of onvoldoende inkomsten heeft om in het levensonderhoud te voorzien, kan er aanleiding zijn om rekening te houden met een bepaalde verdiencapaciteit. Dat wil zeggen de mogelijkheid om in redelijkheid inkomen te verwerven. Of er aanleiding bestaat om met een verdiencapaciteit rekening te houden is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, zoals opleiding, werkervaring, de geboden tijd om werk te zoeken, de gezondheid en de zorg voor kinderen.

Als een onderhoudsgerechtigde over vermogen beschikt, kan het onder omstandigheden redelijk zijn dat we verlangen dat iemand op dit vermogen inteert.

De expertgroep geeft geen richtlijnen over de behoeftigheid.

Ad 3 en 4. Behoefte en draagkracht

Behoefte

Behoefte is – ook bij kinderen – een van de wettelijke maatstaven voor vaststelling van alimentatie. Volgens vaste jurisprudentie is behoefte geen absoluut begrip. Het bestaan en de omvang van de behoefte hangen af van de individuele omstandigheden en moeten we van geval tot geval bepalen. Allerlei omstandigheden kunnen hierbij een rol spelen.

In elk geval is behoefte niet beperkt tot het bestaansminimum.

Draagkracht

Of iemand draagkracht heeft om alimentatie te betalen hangt enerzijds af van de inkomsten en het vermogen en anderzijds van de noodzakelijke uitgaven die daarop in mindering komen.

Daarbij gaat het niet alleen om de middelen waarover de onderhoudsplichtige beschikt, maar ook over die waarover hij redelijkerwijze had kunnen beschikken. Bij de uitgaven gaat het niet alleen om de uitgaven voor de onderhoudsplichtige zelf, maar kunnen ook de uitgaven een rol spelen voor anderen van wie het onderhoud voor rekening van de onderhoudsplichtige komt.

De vast te stellen alimentatie mag niet hoger zijn dan enerzijds de behoefte van de onderhoudsgerechtigde en anderzijds de draagkracht van de onderhoudsplichtige.

De laagste van die twee vormt de maximale bijdrage. De omstandigheden van partijen kunnen aanleiding geven de alimentatie lager dan dit maximum vast te stellen.

Opbouw van het rapport

In hoofdstuk 2 leggen we de begrippen netto besteedbaar inkomen en netto besteedbaar gezinsinkomen uit en laten we zien hoe we deze berekenen. In hoofdstuk 3 gaan we in op het bepalen van de behoefte voor zowel kinderalimentatie als partneralimentatie. In hoofdstuk 4 staan we stil bij het bepalen van de draagkracht voor kinder- en partneralimentatie. In dat hoofdstuk gaan we ook in op de zorgkorting die een rol speelt bij het bepalen van het bedrag aan kinderalimentatie dat iemand moet betalen. In hoofdstuk 5 zetten we aan de hand van twee stappenplannen met voorbeelden uiteen hoe we de behoefte en de draagkracht en uiteindelijk het bedrag aan kinder- en partneralimentatie bepalen.

Achter het rapport zitten de volgende bijlagen:

Bijlage 1 Modellen voor netto- en brutomethode
Bijlage 2 Diverse tarieven.
Bijlage 3 Tarieven en tabellen
Bijlage 4 Tabel eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen
Bijlage 5 Draagkrachttabel kinderalimentatie

2 Netto besteedbaar gezinsinkomen en netto besteedbaar inkomen

2.1 Inleiding

Behoefte en draagdracht bepalen we voor kinder- en partneralimentatie op basis van het netto besteedbaar gezinsinkomen respectievelijk het netto besteedbaar inkomen. Bij kinderalimentatie speelt naast het netto besteedbaar (gezins)inkomen het kindgebonden budget een rol.

In dit hoofdstuk bespreken we de begrippen netto besteedbaar gezinsinkomen en netto besteedbaar inkomen.

Onder netto besteedbaar inkomen verstaan we het bruto inkomen verminderd met de daarover verschuldigde of ingehouden premies sociale verzekeringen (inclusief de inkomens- afhankelijke bijdrage premie zorgverzekeringswet) en loon- en/of inkomstenbelasting. Het netto besteedbaar gezinsinkomen is het gezamenlijke netto besteedbare inkomen van de (ex-)partners toen zij nog een gezin vormden.

2.2 Modellen voor het bepalen van het netto besteedbaar (gezins)inkomen

De expertgroep heeft twee modellen gemaakt waarmee we het netto besteedbaar inkomen berekenen: het netto model en het bruto model. Beide modellen staan in Bijlage 1 bij dit rapport.

In het netto model gebruiken we netto inkomensgegevens om het netto besteedbaar (gezins)inkomen te bepalen. In het bruto model berekenen we het netto besteedbaar inkomen aan de hand van (onder andere) de bruto inkomensgegevens.

2.2.1 Het netto model

We kunnen het netto model gebruiken bij het bepalen van de draagkracht van een onder- houdsplichtige met een inkomen uit dienstbetrekking of een uitkering van minder dan € 2.175 bruto per maand (incl. vakantietoeslag). Het bruto inkomen vinden we in een loon- of salarisspecificatie of in een specificatie van de uitkering. Ook het daarvan resterende netto inkomen blijkt uit die specificaties. De gehele berekening voeren we vervolgens uit met nettobedragen op maandbasis.

Het netto model kunnen we ook gebruiken als het inkomen niet is onderworpen aan de heffing van loon- en inkomstenbelasting in Nederland.

Het netto besteedbaar inkomen vinden we in het netto model bij post 8.

2.2.2 Het bruto model

We gebruiken het bruto model bij bruto inkomens vanaf € 2.175 per maand en bij alle inkomens buiten dienstbetrekking (bijvoorbeeld bij IB-ondernemers). We gebruiken het bruto model ook als er fiscale voordelen zijn (bijvoorbeeld bij uitgaven voor inkomens- voorzieningen), fiscale bijtellingen, bij bezittingen die in box 3 belast zijn of als specifieke heffingskortingen een rol spelen. Het invullen van dit bruto model is in grote lijnen vergelijkbaar met het invullen van een aangifte voor de inkomstenbelasting.

In het bruto model vinden we het netto besteedbaar inkomen bij post 121.

2.3 Verschillende soorten inkomen

2.3.1 Inkomen uit dienstbetrekking of uitkering

Werknemers en uitkeringsgerechtigden kunnen hun inkomen met loonstroken, uitkerings- specificaties en/of één of meer jaaropgaven aantonen.

2.3.2 Winst uit onderneming

Een natuurlijke persoon die een onderneming op eigen naam of in samenwerking met anderen drijft (IB-ondernemer), geniet winst uit onderneming. De ondernemer moet inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen betalen over de gerealiseerde winst, na aftrek van ondernemersaftrekken en eventuele andere aftrekposten. Het komt regelmatig voor dat een ondernemer niet de gehele nettowinst (het netto besteedbaar inkomen dat volgt uit de berekening met het bruto model) voor het levensonderhoud gebruikt. Een deel van de winst (waar al inkomstenbelasting over is betaald) blijft dan in de onderneming achter, bijvoorbeeld om daarmee investeringen te doen of om (bedrijfs)schulden af te lossen. Het netto besteedbaar inkomen is dan lager.

Bij het bepalen van de draagkracht van een ondernemer kijken we naar wat deze ondernemer in redelijkheid aan inkomen uit de onderneming kan verwerven zonder de continuïteit van de onderneming in gevaar te brengen. We moeten daarom een schatting makenvan de toekomstige ontwikkelingen in de onderneming (een prognose). In de praktijk lijkt de gedachte te bestaan dat we daarvoor moeten kijken naar het gemiddelde resultaat van de laatste drie jaren. Hoewel dat gemiddelde resultaat helpend kan zijn bij het maken van de prognose (en inzage in recente jaarstukken van de ondernemer daarvoor onmisbaar is), is dat gemiddelde resultaat slechts één van de omstandigheden die bij het maken van de prognose een rol kan spelen.

2.3.3 De directeur-grootaandeelhouder

De directeur-grootaandeelhouder in een vennootschap (meestal een BV) krijgt in de regel salaris, net als een werknemer in een ‘normale’ dienstbetrekking. Daarnaast kan hij winst- uitkeringen (dividend, winst uit aanmerkelijk belang) ontvangen. Wanneer een directeur-grootaandeelhouder privéuitgaven laat voorschieten door of geld leent van de BV die deze schuld in rekening-courant boekt, kan er aanleiding zijn om bij het bepalen van de behoefte en/of draagkracht met deze opnames rekening te houden.

2.3.4 Inkomen uit vermogen

In bepaalde gevallen kunnen we bij het bepalen van het netto besteedbaar inkomen rekening houden met werkelijke inkomsten uit vermogen, zoals inkomen uit de verhuur van onroerend goed. Dat inkomen moet dan in elk geval bestendig beschikbaar (kunnen) zijn.

2.4 Kindgebonden budget

Het kindgebonden budget is een inkomensafhankelijke maandelijkse bijdrage van de overheid die bij alleenstaande ouders wordt verhoogd met een zogeheten ‘alleenstaande ouderkop’.

Het kindgebonden budget is bedoeld als inkomensondersteuning voor (in beginsel) de ouder die kinderbijslag voor het kind ontvangt.

3. BEHOEFTE

3.1 Algemeen

Bij het bepalen van het bedrag dat iemand aan kinder- en/of partneralimentatie moet betalen, houden we rekening met de behoefte van de onderhoudsgerechtigden (volgens art. 1:397, lid 1, BW). De wetgever heeft de betekenis van het begrip behoefte niet nader ingevuld. Het is een zogenoemde open norm. Behoefte kunnen we omschrijven als het bedrag dat nodig is voor de kosten van levensonderhoud en dat aansluit bij de mate van welstand waarin partijen tijdens hun samenleving hebben geleefd. Het bestaan en de omvang van de behoefte hangen dus af van de individuele omstandigheden. Daarbij kunnen algemene ervaringsregels een rol spelen (volgens art. 149, lid 2, Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering).

Bij kinderalimentatie houden we er rekening mee dat ouders de kosten van verzorging en opvoeding van hun kinderen niet helemaal zelf hoeven te betalen. De kinderbijslag die de ouders (in de regel: de ouder bij wie een kind het hoofdverblijf heeft) ontvangen dekt een deel van die kosten. Het restant komt voor rekening van de ouders zelf. Dat restant noemen we in dit rapport ‘het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen’.

Hierna gebruiken we in het kader van kinderalimentatie daarom niet de term ‘behoefte’, maar spreken we van ‘het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen’ of kortweg ‘eigen aandeel’.

Bij partneralimentatie beveelt de expertgroep voor het bepalen van de behoefte het gebruik aan van een vuistregel, de zogenoemde hofnorm. Zie voor een uitleg van de hofnorm paragraaf 3.3.1 en 3.3.2.

3.2 Het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen

3.2.1 Inleiding

De expertgroep doet in dit rapport een concrete aanbeveling voor het bepalen van het eigen aandeel. Deze aanbeveling berust op de algemene ervaringsregel dat ouders in gezinnen een vast percentage van het beschikbare inkomen besteden aan hun kind(eren).

We bepalen het eigen aandeel aan de hand van de Tabel eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen (Bijlage 4). In deze bijlage staat ook een toelichting op hoe de tabel werkt. In de tabel is rekening gehouden met de kinderbijslag. In de regel ontvangt de ouder bij wie een kind het hoofdverblijf heeft de kinderbijslag.

Hierna bespreken we de onderwerpen die van belang zijn bij het bepalen van het eigen aandeel.

3.2.2 De Tabel eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen

De Tabel eigen aandeel is als volgt tot stand gekomen.

De welstand van het gezin waarin de ouders met de kinderen leven en daarmee de hoogte van de uitgaven voor de kinderen hangt samen met het netto besteedbaar gezinsinkomen.

Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) blijkt dat ouders een bepaald percentage van dat gezinsinkomen aan hun kinderen besteden.

De Tabel eigen aandeel is gebaseerd op dit onderzoek. Het systeem is uitgewerkt in het rapport Kosten van kinderen ten behoeve van vaststelling kinderalimentatie. https://www.rechtspraak.nl/SiteCollectionDocuments/rapport-kosten-kkn-sept-2006.pdf In 2018 hebben het CBS en het NIBUD voor het laatst onderzoek gedaan naar de percentages van het gezinsinkomen die ouders gemiddeld aan hun kinderen besteden. De bedragen in de Tabel eigen aandeel zijn sinds 2019 gebaseerd op de cijfers uit dit laatste onderzoek. Voor lage inkomens corrigeert het Nibud jaarlijks deze gemiddelde percentages op basis van de minimumvoorbeeldbegrotingen van het Nibud. Het Nibud actualiseert de bedragen in de tabel jaarlijks met de meest actuele percentages van de kosten van kinderen en de kinderbijslagbedragen. De bedragen in de tabel worden verder niet geïndexeerd.

We berekenen het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen na scheiding op basis van het netto besteedbaar gezinsinkomen in de laatste periode dat de ouders en de kinderen een gezin vormden. Dit omdat de kinderen aan de welstand zoals die aanwezig was toen de ouders met de kinderen nog bij elkaar woonden gewend zijn geraakt en zij door de scheiding van de ouders – in beginsel – niet slechter af zouden moeten zijn.

Het eigen aandeel per kind is lager naarmate er meer kinderen in een gezin leven. Dat komt doordat de gemiddelde kosten per kind (door “schaalvoordelen”) dalen bij meer kinderen.

In de Tabel eigen aandeel houden we geen rekening met de leeftijd(en) van de kinderen.

De tabel is gebaseerd op gemiddelde bedragen aan kinderbijslag. Als er meer kinderen in een gezin zijn, bepalen we het eigen aandeel per kind door het tabelbedrag te delen door het aantal kinderen.

3.2.3 Bepalen eigen aandeel op basis van het laatste gezinsinkomen toen de ouders nog bij elkaar waren

In beginsel bepalen we het eigen aandeel op basis van het gezamenlijke inkomen dat ouders hadden toen zij nog bij elkaar waren, inclusief het kindgebonden budget en andere (fiscale) aanspraken (zoals de aanspraak op de inkomensafhankelijke combinatiekorting).

Wanneer we het eigen aandeel vaststellen op basis van het netto besteedbaar gezinsinkomen in een eerder jaar dan het jaar waarin de kinderalimentatie ingaat, indexeren we dat eigen aandeel naar het jaar van ingang. Daarbij maken we gebruik van het indexeringspercentage voor alimentatie (analoog naar/op de voet van artikel 1:402a BW)

3.2.4 Eigen aandeel bij gezinnen met minderjarige kinderen en kinderen van 18 tot 21 jaar

De Tabel eigen aandeel ziet op kosten van minderjarige kinderen. Bij het gebruik van de tabel gaan we er voor het aantal kinderen van uit dat alle kinderen minderjarig zijn, ook als er naast een minderjarig kind of kinderen één of meer kinderen van 18 tot 21 jaar zijn.

3.2.5 Eigen aandeel bij ouders die nooit met het kind of de kinderen in gezinsverband hebben samengeleefd

Wanneer ouders nooit in gezinsverband met het betrokken kind of de kinderen hebben samengeleefd, bepalen we het eigen aandeel door het gemiddelde te nemen van het eigen aandeel berekend op basis van het inkomen van de ene ouder en het eigen aandeel op basis van het inkomen van de andere ouder. Op deze manier beoordelen we de welstand die het kind bij iedere ouder afzonderlijk ervaart of zou hebben ervaren als het alleen bij die ouder opgroeit of was opgegroeid. Met (inkomsten van) nieuwe partners houden we geen rekening.

Bij de bepaling van het inkomen van iedere ouder afzonderlijk houden we rekening met het kindgebonden budget en andere (fiscale) aanspraken (zoals de aanspraak op de inkomensafhankelijke combinatiekorting), indien de ouder voldoet aan de voorwaarden om daarvoor in aanmerking te komen of zou voldoen als het kind bij hem of haar zou opgroeien (zoals de inkomens- en vermogensgrens). Voor een ouder bij wie het kind niet opgroeit gaat het om een fictief bedrag (alsof het kind alleen bij die ouder zou opgroeien).

3.2.6 Bijzondere kosten

In de tabelbedragen zijn alle gebruikelijke kosten van een kind, zoals voeding, kleding en huisvesting begrepen. Allerlei kosten en activiteiten zijn uitwisselbaar. Zo kunnen ouders het bedrag voor ‘ontspanning’ in het eigen aandeel op verschillende manieren besteden: van voetbal tot paardrijden en van computergame tot vioolles. Uit het CBS-onderzoek blijkt dat hogere uitgaven in een gezin aan de ene post samengaan met lagere uitgaven aan een andere post. Met andere woorden, wanneer een gezin een meer dan gemiddeld bedrag aan bijvoorbeeld kleding besteedt, dan hoeft dat niet te betekenen dat voor de post kleding een correctie moet plaatsvinden. Ouders bezuinigen dan op één of meer andere posten. Vanwege die uitwisselbaarheid kunnen we slechts in globale termen aangeven in welke gevallen naast de tabelbedragen met bijzondere kosten rekening kan worden gehouden.

Bepaalde extra kosten kunnen zo uitzonderlijk zijn, dat ouders deze niet kunnen betalen uit de standaardbedragen in de tabel en deze uitgaven daadwerkelijk op het (gezins) inkomen drukken. Voorbeelden zijn de kosten voor:

een gehandicapt kind;
topsport;
privélessen;
extra hoge schoolgelden; en
kinderopvang of oppaskosten die – na aftrek van de kinderopvangtoeslag en eeneventuele bijdrage van de werkgever – zo hoog zijn dat deze niet gecompenseerd kunnen worden door lagere uitgaven op andere posten.

[[NOTE: Volgens het rapport Kosten van kinderen behoren ook hoge oppaskosten in verband met de verwerving van inkomsten tot de categorie bijzondere kosten die niet in de tabel verwerkt zijn. Uit onderzoek van het CBS uit de tijd voor de huidige systematiek van financiering van de kinderopvang is echter gebleken dat bij een echtpaar oppaskosten niet leiden tot in totaal hogere kosten van kinderen. Kennelijk worden in die situatie hoge oppaskosten of kosten van kinderopvang gecompenseerd met lagere uitgaven aan een andere post. Hoewel dit onderzoek dateert van de tijd vóór de huidige systematiek van financiering van kinderopvang, acht de expertgroep het aannemelijk dat dit in het merendeel van de gevallen nog steeds zo is. Indien echter sprake is van dermate hoge kosten voor kinderopvang of dermate hoge oppaskosten dat deze niet (volledig) gecompenseerd kunnen worden door lagere uitgaven op andere posten, kan dat leiden tot in totaal hogere kosten van kinderen dan het tabelbedrag.]]

Bij dergelijke bijzondere extra kosten berekenen we het eigen aandeel als volgt. Als ouders de betreffende extra kosten al voor de scheiding maakten, dan trekken we deze kosten (minus tegemoetkomingen daarop van bijvoorbeeld werkgever of overheid) af van het netto besteedbaar gezinsinkomen. Het eigen aandeel bepalen we vervolgens op basis van het resterende netto besteedbaar gezinsinkomen. Het nieuwe eigen aandeel bestaat uit het in de tabel gevonden bedrag plus de extra kosten na de scheiding, opnieuw verminderd met de eventuele tegemoetkomingen in die kosten.

Als de kosten pas na de scheiding zijn ontstaan, berekenen we het eigen aandeel op basis van het netto besteedbaar gezinsinkomen zonder correctie en tellen we de bijzondere kosten op bij het gevonden eigen aandeel.

3.2.7 Vermindering of wegvallen van inkomen van één van de ouders na (echt)scheiding

Vermindering of wegvallen van inkomen van een ouder na (echt)scheiding mag geen invloed hebben op de hoogte van het eigen aandeel. Het welvaartsniveau ten tijde van het uit elkaar gaan blijft in beginsel bepalend. Wel kan dit lagere inkomen tot een lagere draagkracht en dus een lagere bijdrage leiden.

3.2.8 Stijging van het eigen aandeel na een latere aanzienlijke inkomensstijging van een van de ouders

Wanneer het inkomen van een ouder na scheiding zodanig stijgt dat het hoger is dan het (gezins)inkomen tijdens het huwelijk of de samenleving, is de expertgroep van mening dat dit invloed moet hebben op de hoogte van het eigen aandeel. Indien het gezinsverband zou hebben voortgeduurd, zou die verhoging immers ook een positieve invloed hebben gehad op het bedrag dat voor de kinderen zou zijn uitgegeven. In dat geval bepalen we het eigen aandeel van de ouders in de kosten van de kinderen opnieuw en dan op basis van alleen dat hogere inkomen van die ouder.

3.2.9 Stijging van het eigen aandeel na een latere aanzienlijke inkomensstijging van één van de ouders die nooit met het kind/de kinderen in gezinsverband hebben samengeleefd

Ook voor kinderen van ouders die niet in gezinsverband hebben samengewoond, vindt de expertgroep dat een aanzienlijke inkomensstijging van één van de ouders invloed moet hebben op de vaststelling van het eigen aandeel. We berekenen het eigen aandeel opnieuw als het netto besteedbaar inkomen van één ouder stijgt tot boven de feitelijke netto besteed- bare inkomens van de ouders samen bij de eerdere vaststelling van het eigen aandeel (de drempel), vermeerderd met het destijds werkelijk genoten kindgebonden budget. Als de inkomensstijging de ouder betreft die voor het betreffende kind of kinderen geen kindge- bonden budget ontvangt, dan verstaan we onder het gestegen netto besteedbaar inkomen dat inkomen zonder bijtelling van een fictief kindgebonden budget.

Als de drempel is gehaald berekenen we het eigen aandeel vervolgens opnieuw op de wijze zoals hiervoor omschreven voor de berekening van het eigen aandeel van ouders die nooit hebben samengewoond, maar dan op basis van de actuele inkomens van de beide ouders.

Daarbij beoordelen we de situatie weer alsof het kind bij die ouder zou wonen, zodat wel met het (fictief) kindgebonden budget waar dan aanspraak op zou bestaan rekening moet worden gehouden én met eventuele heffingskortingen waar in die – fictieve – situatie aanspraak op zou bestaan.

3.2.10 De behoefte van kinderen van 18 tot 21 jaar

De Tabel eigen aandeel kunnen we niet gebruiken voor het bepalen van de behoefte van kinderen van 18 tot 21 jaar.

Studerenden

Voor kinderen van 18 tot 21 jaar die onder de Wet studiefinanciering (Wsf) vallen heeft de expertgroep geen aparte maatstaven ontwikkeld. We nemen voor het bepalen van de behoefte de normen van de Wsf tot uitgangspunt. Volgens de Wsf bestaat het budget voor een student uit een normbedrag voor de kosten van levensonderhoud, een tegemoetkoming

in de kosten van lesgeld danwel het collegegeldkrediet en de reisvoorziening. Een student die stelt voor één of meer bepaalde posten een hoger budget nodig te hebben, moet dat aannemelijk maken. De aanspraken die een student heeft op studiefinanciering of een andere tegemoetkoming (zoals een bijdrage uit een privaat studiefonds) kunnen de behoefte onder omstandigheden verlagen. In het algemeen zijn de basisbeurs en de aanvullende beurs (een gift) behoefte verlagend, omdat van een student in redelijkheid mag worden verlangd dat hij binnen de genoemde termijn een diploma haalt. De rentedragende lening en het collegegeldkrediet moeten wel altijd worden terugbetaald en verlagen de behoefte in beginsel niet.

Heeft een thuiswonende student geen woonlast, dan kan dat de behoefte verlagen, bijvoorbeeld met een bedrag ter hoogte van de gemiddelde basishuur.

Niet studerenden

Voor niet-studerenden van 18 tot 21 jaar kunnen we bij het bepalen van de behoefte eveneens aansluiten bij het normbedrag voor de kosten van levensonderhoud uit de Wsf.

De bedragen voor studiekosten (boeken en leermiddelen) die in de norm zitten, trekken we daar dan van af.

Eigen inkomsten van kinderen van 18 tot 21 jaar

Structurele eigen inkomsten van kinderen van 18 tot 21 jaar kunnen de behoefte verlagen.

Kind van 18 tot 21 jaar ontvangt zorgtoeslag

Uit het normbedrag voor de kosten van levensonderhoud wordt een kind van 18 tot 21 jaar geacht ook de premie voor de zorgverzekering te voldoen. In dat normbedrag is al rekening gehouden met een ontvangen zorgtoeslag. Een eventuele zorgtoeslag hoeven we dus niet nog afzonderlijk in mindering te brengen.

3.2.11 De behoefte van kinderen vanaf 21 jaar

Ook een kind van 21 jaar en ouder kan behoefte hebben aan een bijdrage in zijn levensonderhoud.

Anders dan kinderen tot 21 jaar, kan een meerderjarig kind in beginsel alleen aanspraak maken op een bijdrage van een (van de) ouder(s) wanneer dat kind behoeftig is. Daarvan is sprake als het niet in staat is om (geheel) in het eigen levensonderhoud te voorzien omdat het:

a. de nodige eigen middelen mist en

b. deze in redelijkheid niet kan verwerven.

De behoefte van een kind vanaf 21 jaar kunnen we vervolgens op dezelfde wijze bepalen als die van kinderen van 18 tot 21 jaar.

3.3 Behoefte van de ex-partner

3.3.1 Inleiding

Voor het bepalen van de netto behoefte in het kader van partneralimentatie heeft de rechtspraak een eenvoudig te hanteren vuistregel ontwikkeld: de zogenoemde hofnorm.

De hofnorm berust op de algemene ervaringsregel dat de kosten van twee afzonderlijke huishoudens (dus na scheiding) hoger zijn dan de helft van de kosten van een gezin.

De hofnorm is volgens de expertgroep een heldere en in de praktijk eenvoudig te hanteren maatstaf die leidt tot een reële schatting van de behoefte van de onderhoudsgerechtigde na het verbreken van het huwelijk of geregistreerd partnerschap.

Ontvangen kinderalimentatie, kinderbijslag en kindgebonden budget zijn geen inkomen van de onderhoudsgerechtigde ouder, maar zijn bedoeld voor de kinderen. Deze bedragen maken daarom geen deel uit van het eigen inkomen of de verdiencapaciteit van de onderhoudsgerechtigde.

3.3.2 Toepassing van de hofnorm

Uitgangspunt bij toepassing van de hofnorm is dat het gehele netto besteedbaar gezinsinkomen beschikbaar is geweest voor het levensonderhoud van beide partijen.

Wanneer in het gezin kinderen waren voor wie de ouders onderhoudsplichtig waren, dan verminderen we het netto besteedbaar gezinsinkomen met het eigen aandeel van de ouders in de kosten van die kinderen.

De behoefte op basis van de hofnorm bedraagt dan Netto besteedbaar gezinsinkomen	€ .....
Af: Eigen Aandeel kosten kinderen voor wie ouders onderhoudsplichtig waren	€ ..... -/-
Beschikbaar tijdens huwelijk / geregistreerd partnerschap	€ .....
Behoefte: 60 %	€ .....

Toepassing van de hofnorm heeft als bijkomend voordeel dat ex-echtgenoten niet in een positie worden gebracht waarin zij zich genoodzaakt zien tot nodeloos escalerende discussies over individuele op een behoeftelijst voorkomende kostenposten, hoe gering van omvang ook. Indien een partij het niet eens is met de behoefte die is berekend aan de hand van de hofnorm, ligt het op de weg van die partij om toepassing van de hofnorm gemotiveerd te betwisten.

3.3.3 Nieuwe relatie onderhoudsgerechtigde zonder ‘samenwonen als waren zij gehuwd’ in de zin van artikel 1:160 BW

Een nieuwe relatie van de onderhoudsgerechtigde die niet het karakter heeft van ‘samen- leven als waren zij gehuwd’ of ‘als waren zij geregistreerd partner’ kan behoefte verlagend werken.

4. DRAAGKRACHT

4.1 Algemeen

Bij het bepalen van de hoogte van het bedrag van kinder- en partneralimentatie houden we (naast de behoefte van de onderhoudsgerechtigde, zie hoofdstuk 3) rekening met de draagkracht van de onderhoudsplichtige(n) (vgl. art. 1:397, lid 1, BW). Wij hanteren als uitgangspunt dat een onderhoudsplichtige voor het eigen levensonderhoud naast een bedrag voor wonen en ziektekosten ten minste een bedrag ter grootte van de bijstandsnorm nodig heeft.

Bij kinderalimentatie kunnen we het begrip draagkracht omschrijven als het bedrag dat een ouder kan bijdragen aan de kosten van verzorging en opvoeding van het kind. Bij partner alimentatie ziet het begrip draagkracht op het bedrag dat de onderhoudsplichtige (maximaal) kan betalen aan partneralimentatie. De expertgroep hanteert bij het bepalen van draagkracht als uitgangspunt dat een onderhoudsplichtige na het betalen van alimen- tatie genoeg geld overhoudt om in het eigen levensonderhoud te voorzien.

In par. 4.2.1. geven wij aan de hand van een kernschema aan hoe we draagkracht voor kinder- en partneralimentatie bepalen. In par. 4.2.2 volgt een toelichting op de begrippen die we daarbij gebruiken.

In par. 4.3 en verder gaan we in op van de verdeling van de kosten van de kinderen over de ouders en de berekening van het bedrag van kinderalimentatie.

In par. 4.4 gaan we in op de berekening van draagkracht voor en het bedrag aan partneralimentatie.

In par. 4.5 en verder staan we stil bij enkele bijzondere situaties.

4.2 Berekening van draagkracht voor kinderalimentatie en partneralimentatie (algemeen)

4.2.1. Kernschema voor het berekenen van draagkracht

Draagkracht voor kinder- en partneralimentatie berekenen we aan de hand van het volgende kernschema:

inkomsten
Netto besteedbaar inkomen volgens bruto of netto methode	€...
(alleen bij kinderalimentatie) kindgebonden budget	€... +
		€...
af: lasten
Gecorrigeerde bijstandsnorm (zie 4.2.2.3)	€ …
Woonbudget (30% van het NBI)	€ …
Andere noodzakelijke lasten	€ … +
Draagkrachtloos inkomen		€…
Draagkrachtruimte		€...

Draagkracht is een percentage (draagkrachtpercentage) van het bedrag aan draagkrachtruimte.

4.2.2 Toelichting op de begrippen in het kernschema

4.2.2.1 Netto besteedbaar gezinsinkomen en netto besteedbaar inkomen

Zie voor de uitleg van deze begrippen hoofdstuk 2.

4.2.2.2 Draagkrachtloos inkomen

Het bedrag dat de onderhoudsplichtige nodig heeft voor zijn eigen noodzakelijke lasten en dat daarom geen draagkracht voor het betalen van alimentatie oplevert, noemen we het draagkrachtloos inkomen. Het draagkrachtloos inkomen bestaat uit de gecorrigeerde bijstandsnorm, het woonbudget en andere noodzakelijke lasten.

4.2.2.3 (Gecorrigeerde) bijstandsnorm

Bij de bepaling van de draagkracht hanteren we als uitgangspunt dat de onderhoudsplichtige voor zichzelf ten minste het bestaansminimum moet behouden naast een redelijk gedeelte van zijn draagkrachtruimte. Het bestaansminimum bepalen we aan de hand van de bijstandsnorm. Dat is het bedrag dat de onderhoudsplichtige bij afwezigheid van eigen middelen van bestaan als uitkering krachtens de Participatiewet zou ontvangen. Dit bedrag is afhankelijk van de (nieuwe) gezinssituatie. De Participatiewet onderscheidt diverse categorieën. Daarvan zijn er drie voor de draagkrachtberekening van belang: alleenstaanden (daaronder zijn ook alleenstaande ouders –ongeacht het aantal kinderen – begrepen), gehuwden (met of zonder kinderen) en pensioengerechtigden in de zin van art. 7a eerste lid van de Algemene Ouderdomswet. In artikel 22 Participatiewet is de verhoogde norm voor pensioengerechtigden opgenomen. In beginsel rekenen we met de norm voor een alleenstaande en houden we geen rekening met de kostendelersnorm als bedoeld in artikel 22a Participatiewet. Wel houden we rekening met de verhoogde norm voor pensioengerechtigden. De jongerennorm passen we niet toe.

Het bedrag van de bijstandsnorm verminderen we met de in de bijstandsnorm begrepen componenten voor wonen en zorgkosten en vermeerderen we met een vast bedrag voor de kosten van de zorgverzekering en – afhankelijk van de hoogte van het netto besteed- baar inkomen – een bedrag voor onvoorziene uitgaven. In het kernschema noemen we de uitkomst daarvan de gecorrigeerde bijstandsnorm.

Aldus bepalen we het bedrag van de gecorrigeerde bijstandsnorm (2026, eerste halfjaar) als volgt:

Rekenvoorbeeld alleenstaande tot 67 jaar

Bijstandsnorm tot 67 jaar	€ 1.402
Wooncomponent in bijstandsnorm	€ 201
Bijstandsnorm zonder woonkosten		€ 1.201
Premie Zvw	€ 177
Normpremie Zvw	€ 65
Totaal ziektekosten		€ 111
Onvoorzien		€ 50
Gecorrigeerde bijstandsnorm (afgerond op € 5)		€ 1.365

Voor AOW-gerechtigden geldt op grond van de Participatiewet een bijstandsnorm van € 1.565 (2026, eerste halfjaar). Voor hen verhogen we het bedrag van de gecorrigeerde bijstandsnorm tot € 1.525.

4.2.2.4 Woonbudget

De onderhoudsplichtige wordt geacht vanuit het woonbudget alle redelijke lasten voor een woning passend bij zijn/haar inkomen te kunnen voldoen. Daaronder verstaan we onder meer:

voor een huurwoning: de huur (verminderd met eventuele huurtoeslag), verplichte servicekosten en lokale belastingen;
voor een koopwoning: de rente over de eigenwoningschuld verminderd met het fiscaal voordeel in verband met de eigen woning, gangbare aflossingen op die schuld, inleg voor spaar- of beleggingspolissen die aan de hypotheek zijn gekoppeld, premie voor de opstalverzekering, lokale belastingen en polder- of waterschapslasten en onderhoudskosten.

Voor zowel huur- als koopwoningen geldt dat de onderhoudsplichtige (redelijke) lasten voor gas, water en licht die meer bedragen dan het bedrag dat hij vanuit de bijstandsnorm kan voldoen ook vanuit het woonbudget moet betalen.

Als een onderhoudsplichtige duurzaam aanmerkelijk hogere woonlasten heeft dan het woonbudget kunnen we met die extra lasten rekening houden als we kunnen vaststellen dat deze lasten niet vermijdbaar zijn en dat het (voort)bestaan daarvan niet aan de onderhoudsplichtige kan worden verweten (zie 4.6.2).

Indien (mogelijk) sprake is van een tekort aan draagkracht om in de behoefte te voorzien en er aanwijzingen zijn dat de werkelijke woonlasten van een onderhoudsplichtige duur- zaam aanmerkelijk lager zijn dan het woonbudget, bijvoorbeeld omdat deze samenwoont, kan er reden zijn om met een bedrag lager dan het woonbudget te rekenen.(Hoge Raad 16 april 2021, ECLI:NL:HR:2021:586.) Het ligt op de weg van de onderhoudsplichtige om in dat geval inzicht te geven in de eigen werkelijke woonlasten. Indien een onderhoudsplichtige samenwoont met een nieuwe partner, is bij de beoordeling of bij de onderhoudsplichtige sprake is van een duurzaam aanmerkelijk lagere werkelijke woonlast het uitgangspunt dat de partner de helft van de gezamenlijke woonlast kan dragen.

Het fiscaal voordeel dat betrekking heeft op de eigen woning tellen we niet bij het netto besteedbaar inkomen. Het fiscaal voordeel met betrekking tot de eigen woning evenals andere fiscale aspecten spelen wel een rol bij de bepaling van het verzamelinkomen, dat relevant is voor (bijvoorbeeld) de berekening van het kindgebonden budget.

4.2.2.5 Andere noodzakelijke lasten

Bij het bepalen van draagkracht kunnen we naast de gecorrigeerde bijstandsnorm en het woonbudget rekening houden met lasten van de onderhoudsplichtige die niet vermijdbaar en ook niet verwijtbaar zijn aangegaan of voortbestaan. We noemen die lasten ‘andere noodzakelijke lasten’. Een voorbeeld van een dergelijke last is de aflossing op schulden waarvoor beide partijen draagplichtig zijn. In par. 4.6.2 gaan we hier dieper op in.

4.2.2.6 Draagkrachtruimte

Het verschil tussen het netto besteedbaar inkomen en het draagkrachtloos inkomen noemen we de draagkrachtruimte. Bij een positieve draagkrachtruimte is de onderhoudsplichtige in staat alimentatie te betalen.

4.2.2.7 Draagkrachtpercentage, draagkracht en vrije ruimte

We hanteren als uitgangspunt dat we vanaf een bepaald inkomen niet de gehele draag- krachtruimte gebruiken voor het opleggen van een onderhoudsverplichting, maar dat we slechts een bepaald percentage daarvan bestempelen als draagkracht. Dit percentage noemen we het draagkrachtpercentage. We verdelen de draagkrachtruimte daardoor over onderhoudsplichtige en onderhoudsgerechtigde(n) in een verhouding die vastligt in het draagkrachtpercentage. Alle onderhoudsverplichtingen brengen we in beginsel ten laste van de draagkracht.

Voor kinderalimentatie is het beschikbare percentage te vinden in de draagkrachttabel (bijlage 4). Voor partneralimentatie hanteren we 60% procent als draagkrachtpercentage.

De resterende 40% van de draagkrachtruimte noemen we de vrije ruimte. Dit bedrag kan de onderhoudsplichtige gebruiken om vrij te besteden en/of om al dan niet tijdelijk hogere lasten van te betalen.

4.3 Bepalen van draagkracht voor kinderalimentatie voor kinderen tot 21 jaar

4.3.1 Inleiding

Ouders (en in voorkomend geval een stiefouder) zijn verplicht te voorzien in de kosten van verzorging en opvoeding respectievelijk levensonderhoud en studie van hun minderjarige kinderen en hun meerderjarige kinderen tot 21 jaar. In de praktijk komt het er voor minderjarige kinderen op neer dat de ene ouder aan de andere ouder (in de regel de ouder waar het kind het hoofdverblijf heeft) kinderalimentatie betaalt. Die andere ouder betaalt zelf ook mee aan de kosten van de kinderen. Waar wij hierna spreken over het bepalen van de draagkracht voor kinderalimentatie, bedoelen wij tevens het bepalen van de draagkracht van de verzorgende ouder om bij te dragen aan de kosten van verzorging en opvoeding/de kosten van levensonderhoud en studie van de kinderen.

Kinderalimentatie heeft voorrang op alle andere onderhoudsverplichtingen. Daarom nemen we bij de bepaling van de draagkracht voor kinderalimentatie alleen de financiële situatie van de onderhoudsplichtige(n) in aanmerking. We houden geen rekening met een nieuwe partner/echtgeno(o)t/geregistreerde partner. De gedachte hierachter is dat een nieuwe partner in staat moet worden geacht in het eigen levensonderhoud te voorzien, terwijl we dit van een kind niet verwachten.

4.3.2 De draagkrachttabel (Bijlage 5)

In de draagkrachttabel in bijlage 5 geven we aan hoe we de draagkracht voor kinderalimentatie – uitgaande van het kernschema – bij een bepaald netto besteedbaar inkomen bepalen.

Daarvoor tellen we het na de scheiding (te) ontvangen kindgebonden budget op bij het netto besteedbaar inkomen van de ouder die het kindgebonden budget ontvangt. (Zie ECLI:NL:HR:2015:3011.)

Vanaf een bepaald netto besteedbaar inkomen plus kindgebonden budget (2026: € 2.100) hanteren we een draagkrachtpercentage van 70%. Bij lagere netto besteedbare inkomens is het draagkrachtpercentage hoger. Er resteert dan een lager of geen bedrag aan vrije ruimte.

Zie hiervoor de draagkrachttabel.

Bij de lagere inkomens verlagen we in de gecorrigeerde bijstandsnorm de post ‘onvoorzien’.

Bij een netto besteedbaar inkomen plus kindgebonden budget van € 1.950 (2026) of minder, gaan we uit van een minimumdraagkracht van € 25 voor één kind en € 50 voor twee of meer kinderen.

Vanaf de AOW-leeftijd gelden andere bedragen.

4.3.3 Ouder(s) met een uitkering krachtens de Participatiewet of met een inkomen tot bijstandsniveau

We nemen geen draagkracht aan bij een ouder bij wie een kind het hoofverblijf heeft en die een bijstandsuitkering ontvangt, ook niet als die ouder een kindgebonden budget ontvangt.

Het aannemen van draagkracht in een dergelijk geval leidt er namelijk toe dat het aandeel in de kosten van de ouder bij wie het kind niet het hoofdverblijf heeft lager wordt. Dat zou de verhaalsmogelijkheid van de bijstand door de gemeente beperken. Daardoor draagt de gemeente (en niet de betreffende ouder) een deel van de kosten van de kinderen.

Bij een niet-verzorgende ouder met een uitkering krachtens de Participatiewet of bij één of beide ouders met een inkomen tot bijstandsniveau beveelt de expertgroep aan om wel een minimumdraagkracht aan te nemen. De bijdrage kan desondanks lager dan de minimum draagkracht uitvallen, bijvoorbeeld door de zorgkorting of als sprake is van niet vermijdbare

en niet vermijdbare lasten (zie par. 4.6.2 en verder).

Ter verduidelijking dient het volgende schema:

	Minimale	Draagkrachtvergelijking? (par. 4.3.4)
Verzorgende ouder met bijstandsuitkering	Nee	Nee
Verzorgende ouder met inkomen tot bijstandsniveau	Ja	Ja *
Niet-verzorgende ouder met bijstandsuitkering	Ja	Ja *
Niet-verzorgende ouder met inkomen tot bijstandsniveau	Ja	Ja *

* Alleen als de gezamenlijke draagkracht van de ouders meer is dan het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen.

4.3.4 Verdelen van het eigen aandeel over de ouders met een draagkrachtvergelijking en toepassen van de zorgkorting

Nadat we het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen hebben bepaald en de draagkracht van de ouders hebben vastgesteld, kunnen we berekenen welk bedrag iedere ouder moet bijdragen in de kosten van de kinderen.

De verplichting tot bijdragen van een onderhoudsplichtige is mede afhankelijk van de draagkracht van andere onderhoudsplichtigen. Indien de ouders na de scheiding samen voldoende draagkracht hebben om volledig in het eigen aandeel te voorzien, berekenen we wie welk deel van dat eigen aandeel moet dragen. Hiervoor maken we een draagkrachtvergelijking.

Het is niet nodig een draagkrachtvergelijking te maken als de gezamenlijke draagkracht van de ouders gelijk is aan of minder is dan het eigen aandeel. Dan beperken we de bijdrage van de onderhoudsplichtige ouder tot diens draagkracht. We houden bij het bepalen van de draagkracht wel rekening met een extra heffingskorting en/of een kindgebonden budget waarvoor een ouder door aanwezigheid van deze kinderen in aanmerking kan komen.

Bij een gezamenlijke draagkracht die gelijk is aan het eigen aandeel of bij een tekort, verdelen we de beschikbare draagkracht in beginsel gelijk over alle kinderen waarvoor de betrokkene onderhoudsplichtig is, tenzij er een aantoonbaar verschil is in het eigen aandeel voor het ene en het andere kind.

4.3.5 Zorgkorting

Bij een zorg- of omgangsregeling voorziet de ouder bij wie het kind niet het hoofdverblijf heeft gedurende de tijd dat het kind bij die ouder verblijft ‘in natura’ in een deel van de kosten van het kind. Om die reden dalen de kosten die de ouder bij wie het kind het hoofverblijf heeft. We bepalen de kosten van de zorgregeling op basis van een percentage van het eigen aandeel. Dit percentage is afhankelijk van het gemiddeld aantal dagen per week – vakanties meegerekend – dat het kind doorbrengt bij of voor rekening komt van de ouder waar het kind niet zijn hoofdverblijf heeft.

We berekenen de zorgkorting over het eigen aandeel van de ouders in de kosten van de kinderen volgens de betreffende tabel. We houden dus geen rekening met extra kosten.

De zorgkorting is:

5% bij gedeelde zorg gedurende minder dan 1 dag per week;
15% bij gedeelde zorg op gemiddeld 1 dag per week;
25% bij gedeelde zorg op gemiddeld 2 dagen per week;
35% bij gedeelde zorg op gemiddeld 3 dagen per week.

De zorgkorting bedraagt in beginsel ten minste 5% van het eigen aandeel (tabelbedrag), omdat ouders onderling en jegens het kind het recht en de verplichting hebben tot omgang.

In ieder geval tot dat bedrag zou de ouder bij wie het kind niet het hoofdverblijf heeft in de zorg moeten kunnen voorzien.

Verder hanteren we het uitgangspunt dat de ouder bij wie het kind het hoofdverblijf heeft de ‘verblijfsoverstijgende kosten’ (zoals schoolgeld, contributie voor sport, kleding en dergelijke) draagt. Daarvoor heeft deze ouder 30% van het eigen aandeel vermeerderd met de kinderbijslag ter beschikking.

Behoefte en draagkracht bepalen de bijdrage per ouder (financieel en in natura). Als de ouders samen voldoende draagkracht hebben en de zorgkorting hoger is dan de draagkracht van de ouder bij wie het kind niet het hoofdverblijf heeft, dan kan die ouder verzoeken dat de andere ouder dat verschil betaalt. (Hoge Raad 23 december 2022, ECLI:NL:HR:2022:1924)

Uitzonderingen op toepassing van de zorgkorting zijn mogelijk, bijvoorbeeld indien de ouder bij wie het kind zijn hoofdverblijf niet heeft, zijn of haar verplichting tot omgang of verdeling van de zorg niet nakomt.

Zorgkorting bij co-ouderschap

Co-ouderschap is een niet-wettelijke term die in de praktijk gangbaar is voor verschillende varianten van gedeelde zorg. Ook hier is het uitgangspunt dat de ouders naar rato van hun draagkracht in de kosten van een kind bijdragen. De zorgkorting verwerken we op de in hoofdstuk 5 bij stap 6 beschreven wijze in de berekening, waarbij wij geen onderscheid maken tussen ruime zorgregelingen en co-ouderschap.

Het is mogelijk dat de co-ouder bij wie het kind niet het hoofdverblijf heeft voor de inkomstenbelasting voor een kind aanspraak maakt op de inkomensafhankelijke combinatiekorting. Als dat het geval is houden we hier rekening mee bij de berekening van het netto besteedbaar inkomen van die ouder.

4.4 Bepalen van draagkracht voor partneralimentatie

4.4.1 Inleiding

Bij de berekening van draagkracht voor partneralimentatie gelden grotendeels dezelfde uitgangspunten als die wij hiervoor bij de kinderalimentatie hebben uiteengezet. Ook hier is het netto besteedbare inkomen van de onderhoudsplichtige het vertrekpunt.

4.4.2 Afwijkingen in het kernschema

Op grond van artikel 1:400, lid 1, BW heeft kinderalimentatie voorrang boven alle andere onderhoudsverplichtingen. Als de gewezen partner niet alleen aanspraak maakt op partneralimentatie, maar ook op kinderalimentatie, maken we eerst een draagkrachtberekening voor kinderalimentatie. Op basis van de behoefte van de kinderen en de draagkracht van de ouders maken we een draagkrachtvergelijking.

Vervolgens maken we een draagkrachtberekening op de hiervoor onder 4.2.1 omschreven wijze voor de vaststelling van partneralimentatie. Het aandeel van de ouder in de kosten van de kinderen brengen we in mindering op de berekende draagkracht. De resterende draagkracht kunnen we aanwenden voor partneralimentatie.

Anders dan bij kinderalimentatie tellen we bij het berekenen van draagkracht voor partneralimentatie een eventueel (te) ontvangen kindgebonden budget niet op bij het netto besteedbare inkomen.

Fiscale aftrekbaarheid betaalde partneralimentatie

Bij partneralimentatie heeft de onderhoudsplichtige op grond van artikel 6.3, lid 1, Wet IB 2001 recht op een persoonsgebonden aftrekpost voor de betaalde alimentatie.

De onderhoudsplichtige die inkomstenbelasting verschuldigd is, kan in het betreffende jaar in aanmerking komen voor vermindering of teruggaaf van inkomensheffing. Dit noemen we ook wel 'fiscaal voordeel'.

Als de onderhoudsplichtige aanspraak kan maken op een fiscaal voordeel omdat hij/zij partneralimentatie betaalt, is sprake van ‘extra draagkracht’ gelijk aan het voorzienbare fiscaal voordeel. Bij de laagste inkomens laten we deze extra draagkracht buiten beschouwing, omdat door heffingskortingen toch al vrijwel geen inkomsten belasting hoeft te worden betaald. Bij hogere inkomens hevelen we het fiscaal voordeel in de bruto methode over naar de onderhoudsgerechtigde(n).

4.5 Inkomensvergelijking (voorheen jusvergelijking)

Als sprake is van eigen inkomen van een onderhoudsgerechtigde en/of van een relatief hoge behoefte en draagkracht, kan het redelijk zijn dat we de financiële situatie van partijen nader vergelijken. De expertgroep vindt het redelijk dat de onderhoudsgerechtigde inclusief de partneralimentatie niet meer te besteden heeft dan de onderhoudsplichtige. Met andere woorden: de onderhoudsgerechtigde hoeft niet in een betere financiële positie te worden gebracht dan de onderhoudsplichtige. Daarvoor berekenen we bij welk bedrag aan partneralimentatie het besteedbaar inkomen van partijen gelijk is. Eventuele bijzondere niet verwijtbare en niet vermijdbare lasten aan de zijde van de onderhoudsplichtige en/of de onderhoudsgerechtigde nemen we mee in de vergelijking. Dit geldt ook voor eventuele kosten van kinderen, voor zover deze hoger zijn dan een te ontvangen kindgebonden budget door de betreffende partij. Als voor de onderhoudsgerechtigde dan een hoger bedrag resteert dan voor de onderhoudsplichtige vindt een correctie van de hoogte van de alimentatie plaats en verlagen we deze in beginsel tot een zodanige alimentatie waarbij beide partijen een gelijk besteedbaar inkomen hebben. Met behulp van een alimentatierekenprogramma kan dit bedrag eenvoudig worden berekend.

De kinderalimentatie die de onderhoudsgerechtigde ontvangt, rekenen we toe aan de desbetreffende kinderen en geldt voor die ouder niet als inkomen. Wel houden we bij de bepaling van het inkomen van die ouder rekening met de eventuele inkomensafhankelijke combinatiekorting in verband met de aanwezigheid van kinderen in het gezin.

Het schema (in een situatie waarin de onderhoudsplichtige een niet vermijdbare extra last heeft en kinderalimentatie betaalt, terwijl de onderhoudsgerechtigde een kindgebonden budget ontvangt) kan voorgaande beschrijving van een vergelijking verduidelijken.

Onderhoudsplichtige		Onderhoudsgerechtigde
NBI volgens post 120	€ ...	NBI volgens post 120		€ ...
Af: niet vermijdbare lasten	€ ...
Resteert	€ ...
Af: aandeel in kosten kinderen	€ ...	Af: aandeel in kosten kinderen	€ ...
		Minus ontvangen KGB	€ ...
		Totaal kosten kinderen (KGB > aandeel: 0)		€ ...
Inkomen voor vergelijking	€ ...	Inkomen voor vergelijking		€ ...

De beide inkomens voor de vergelijking tellen we vervolgens bij elkaar op en delen we door twee. Als de onderhoudsgerechtigde na betaling van de berekende partneralimentatie een hoger bedrag overhoudt dan de uitkomst van die som, dan stellen we dat bedrag op verzoek van de alimentatieplichtige naar beneden bij.

4.6 Bijzondere omstandigheden die de draagkracht kunnen beïnvloeden

4.6.1 Inleiding

Een alimentatieverplichting die een rechter heeft opgelegd mag niet tot gevolg hebben dat de onderhoudsplichtige niet meer in de eigen noodzakelijke kosten van bestaan kan voorzien.

Er kunnen zich omstandigheden voordoen waarin we met een hoger draagkrachtloos inkomen rekening houden dan enkel de som van de (forfaitaire) woonlast en de gecorri- geerde bijstandsnorm.

Als een onderhoudsplichtige niet vermijdbare en niet verwijtbare lasten heeft, kunnen we met die lasten rekening houden bij het bepalen van het draagkrachtloos inkomen.

Zie par. 4.6.2.

Als een onderhoudsplichtige lasten heeft die we als niet-vermijdbaar maar wel als verwijtbaar aanmerken, dan kan dat reden zijn om de aanvaardbaarheidstoets toe te passen.

Die houdt – kort gezegd – in dat we toetsen of een onderhoudsplichtige na aftrek van zijn lasten (waaronder alimentatie) minder dan 95% van de geldende bijstandsnorm overhoudt.

Zie par. 4.6.3.

In par. 4.6.4 beschrijven we hoe we kunnen omgaan met de draagkracht van iemand die is toegelaten tot de wettelijke schuldsanering of in een buitenwettelijk schuldsaneringstraject is opgenomen.

Hoe we omgaan met een inkomensverlies dat een onderhoudsplichtige zelf heeft veroorzaakt behandelen we in par. 4.7.(ECLI:NL:HR:1998:ZC2556)

In par. 4.10 gaan we in op de draagkracht bij verpleging van een onderhoudsplichtige in een instelling voor langdurige zorg.

4.6.2 Lasten die niet vermijdbaar en niet verwijtbaar zijn

We kunnen het draagkrachtloos inkomen verhogen als bepaalde niet vermijdbare en niet verwijtbare lasten vaststaan, ongeacht of die lasten voor, tijdens of na het huwelijk zijn ontstaan. Na deze verhoging brengen we het draagkrachtloos inkomen in mindering op het netto besteedbaar inkomen. Wat overblijft is de draagkrachtruimte. Daarvan is in beginsel 70% beschikbaar voor kinderalimentatie en 60% voor partneralimentatie. De resterende 30% respectievelijk 40%: de draagkrachtvrije ruimte, dient -mede- om financiële tegenvallers op te vangen.

Een vermijdbare last is een last waarvan de betaler zich geheel of gedeeltelijk kan bevrijden. Dat is bijvoorbeeld het geval als de betaler de schuld met spaartegoed kan aflossen. De betaler kan zich dan geheel bevrijden van de last. Als de betaler de hoogte van zijn maandelijkse aflossingen kan verlagen, kan hij zich gedeeltelijk van die last bevrijden: de hogere aflossing is dan vermijdbaar. Ook een last die een betaler ergens anders binnen het budget kan opvangen is vermijdbaar (bijvoorbeeld binnen de post ‘onvoorzien’ in de gecorrigeerde bijstandsnorm of met de draagkrachtvrije ruimte). Omdat een vermijdbare last niet op het inkomen hoeft te drukken, houden we daar geen rekening mee in de draagkrachtberekening.

Een verwijtbare last is een last die de onderhoudsplichtige met het oog op zijn onder- houdsverplichting niet had mogen laten ontstaan of die hij niet mag laten voortbestaan.

Een verwijtbare last drukt wel op het inkomen van de onderhoudsplichtige, maar heeft geen voorrang op de betaling van alimentatie. De onderhoudsplichtige dient deze last in beginsel uit zijn vrije ruimte te voldoen. Indien door het opleggen van een alimentatieverplichting een onaanvaardbare situatie zou ontstaan, kan de onderhoudsplichtige een beroep doen op de aanvaardbaarheidstoets (zie hierna par. 4.6.3).

Een last die niet vermijdbaar en niet verwijtbaar is, drukt op het inkomen van de onderhoudsplichtige: hij kan zich niet van die last bevrijden. Een dergelijke last nemen we daarom op in het draagkrachtloos inkomen als deze last voorrang moet hebben op de kosten van ver zorging en opvoeding, levensonderhoud en studie van de kinderen en/of de kosten van levensonderhoud van de ex-partner.

Voorbeelden van lasten die op deze wijze in het draagkrachtloos inkomen zouden kunnen worden opgenomen zijn (niet uitputtend):

Rente en aflossing van de restschuld van de voormalige gezamenlijke woning;
Herinrichtingskosten (voor zover niet te bestrijden uit het woonbudget);
Kosten voor (verplichte) bijstand van een advocaat;
Reiskosten voor werk.

Woonlasten voormalige echtelijke woning als niet verwijtbare en niet vermijdbare last

Als een onderhoudsplichtigde lasten van de (voormalige) echtelijke woning (gedeeltelijk) betaalt en de onderhoudsgerechtigde in die woning woont, passen we het woonbudget voor beiden aan door de werkelijke woonlasten in aanmerking te nemen: voor degene die in de voormalige echtelijke woning woont: zijn aandeel in die last; voor degene die de woning heeft verlaten: de eigen werkelijke woonlasten en daarnaast zijn of haar aandeel in de lasten van de (voormalige) echtelijke woning.

4.6.3 Verwijtbare lasten: de aanvaardbaarheidstoets

Elke onderhoudsplichtige dient de eigen financiële huishouding en daarmee zijn of haar draagkracht zo goed mogelijk in te richten. Het aangaan van extra lasten kan verwijtbaar zijn als de onderhoudsplichtige die last met het oog op zijn of haar onderhoudsverplichting niet had mogen aangaan of laten voortbestaan. Met een verwijtbare last houden we bij het bepalen van de draagkracht geen rekening.

Als de onderhoudsplichtige zich niet van die verwijtbare last kan bevrijden en na betaling van de op te leggen alimentatie niet meer in staat is om in de eigen noodzakelijke kosten van bestaan te voorzien, dan kan hij of zij een beroep doen op de aanvaardbaarheidstoets.

In het algemeen vinden we dat sprake is van een onaanvaardbare situatie als de onderhoudsplichtige minder dan 95% van het voor hem of haar geldende bedrag van de bijstandsnorm (art. 22a Participatiewet) overhoudt om in de noodzakelijke lasten te voorzien. De onderhoudsplichtige moet – onderbouwd met onderliggende stukken – stellen dat van een dergelijke situatie sprake is door volledig en duidelijk inzicht te geven in zijn inkomens- en vermogenspositie en zijn bestedingen.

4.6.4 Schuldsanering

Een ouder die een minnelijk schuldsaneringstraject doorloopt kan de bewindvoerder vragen bij de vaststelling van het vrij te laten bedrag rekening te houden met de onderhoudsverplichting voor zijn kinderen. (Zie voor wat betreft de minnelijke schuldsanering ook ECLI:NL:HR:2024:340, Hoge Raad, 08-03-2024, 23/00570.)

Onder omstandigheden mogen we van de onderhoudsplichtige ouder verwachten dat hij van deze mogelijkheid gebruik maakt, bijvoorbeeld indien duidelijk is dat de financiële positie van de ouders gezamenlijk zodanig is dat sprake is van een klemmend tekort om in de behoefte van de kinderen te voorzien. Als de rechter-commissaris geen rekening houdt met de zorg- of onderhoudsverplichting of als een toegekende correctie onvoldoende is om aan de alimentatieplicht te voldoen, dan beveelt de expertgroep aan de te betalen bijdrage op nihil te bepalen voor de duur van de schuldsanering.

Voor een ouder die een minnelijk schuldsaneringstraject doorloopt, geldt hetzelfde: deze kan de bewindvoerder vragen bij de vaststelling van het vrij te laten bedrag rekening te houden met de onderhoudsverplichting voor zijn kinderen.

4.7 Inkomensverlies van een onderhoudsplichtige

Nadat partijen de hoogte van kinder- en/of partneralimentatie zijn overeengekomen of de rechter die heeft vastgesteld, kan de hoogte van het inkomen van een onderhoudsplichtige veranderen. Als een onderhoudsplichtige buiten zijn schuld (een deel van) zijn inkomen verliest, houden we in beginsel rekening met het nieuwe (lagere) inkomen. We verwachten van die onderhoudsplichtige dat hij er alles aan doet om snel weer zijn oude inkomen te verwerven. Als dat niet lukt dan ligt het op zijn weg om dit te stellen en te onderbouwen.

Indien een onderhoudsplichtige zelf een inkomensvermindering heeft veroorzaakt, hangt de beslissing om deze vermindering van inkomen bij de bepaling van zijn draagkracht al dan niet buiten beschouwing te laten af van het antwoord op de vraag of:

1. hij redelijkerwijs het oude inkomen weer kan verwerven; en

2. of dit van hem kan worden gevergd.

Is het antwoord op beide vragen positief, dan gaan we uit van het oorspronkelijke inkomen.

Is echter het antwoord op (één van) beide vragen negatief, dan hangt het van de omstandigheden van het geval af of we een inkomensvermindering geheel of ten dele buiten beschouwing laten. In het bijzonder moeten we bezien of de onderhoudsplichtige uit hoofde van zijn verhouding tot de onderhoudsgerechtigde zich met het oog op diens belangen had behoren te onthouden van de gedragingen die tot inkomensvermindering hebben geleid. Is dat niet het geval, dan rekenen we met het nieuwe verminderde inkomen.

Is dat wel het geval dan rekenen we met het oude fictieve inkomen. Het buiten beschouwing laten van de inkomensvermindering mag in beginsel niet ertoe leiden dat de onderhoudsplichtige als gevolg van zijn aldus berekende fictieve draagkracht bij de voldoening aan zijn onderhoudsplicht feitelijk niet meer over voldoende middelen van bestaan beschikt en in ieder geval niet over minder dan 95% van de voor hem geldende bijstandsnorm. Hierbij gaan we in beginsel ervan uit dat de kostendelersnorm als bedoeld in artikel 22a Participatiewet niet voor hem geldt.

4.8 Uitgaven die fiscaal aftrekbaar zijn

Bij uitgaven die fiscaal aftrekbaar zijn hanteren wij het volgende uitgangspunt: wanneer we die uitgaven als persoonsgebonden aftrekpost meenemen bij het berekenen van het netto besteedbaar inkomen, dan nemen wij die uitgaven ook mee als lasten bij de berekening van de draagkracht en de alimentatie. Als we bepaalde (aftrekbare) uitgaven niet meenemen als lasten bij de berekening van de draagkracht van de onderhoudsplichtige, dan nemen we de fiscale voordelen van deze uitgaven ook niet mee in de berekening. Anders zouden we alleen de ‘lusten’ optellen bij het netto besteedbaar inkomen en de lasten niet meenemen bij het berekenen van het draagkrachtloos inkomen. Op sommige werknemers en op de genieters van resultaat uit overige werkzaamheden, ondernemers en directeuren-grootaandeelhouder zijn de werknemersverzekeringen en/of pensioenvoorzieningen niet van toepassing. Uitgaven voor inkomensvoorzieningen, bijvoorbeeld in verband met arbeidsongeschiktheid of pensioen, kunnen we, indien deze niet bovenmatig zijn, in aanmerking nemen. Bij de vaststelling van de draagkracht voor partneralimentatie wordt het netto besteedbaar inkomen verminderd met de netto premie, dat wil zeggen de premie verminderd met eventueel fiscaal voordeel.

4.9 Fiscale gevolgen van het hebben van een auto van de zaak

Met de fiscale bijtelling vanwege een auto van de zaak houden we geen rekening.

4.10 Draagkracht bij verpleging in een instelling voor langdurige zorg

Een onderhoudsplichtige die wordt verpleegd in een instelling voor langdurige zorg is daarvoor een eigen bijdrage verschuldigd. Conform de handelwijze van het Centraal Administratie Kantoor (CAK) stellen we deze bijdrage vast op basis van het verzamelinkomen van de onderhoudsplichtige. We kunnen onder omstandigheden rekening houden met een onderhoudsverplichting jegens minderjarige kinderen en kinderen tussen de 18 en 21 jaar. Het verdient aanbeveling de draagkracht zo te berekenen dat we het netto inkomen van de onderhoudsplichtige verminderen met de noodzakelijke lasten (denk aan kleding en ontspanning en de eigen bijdrage.

5. Stappenplannen en rekenvoorbeelden

5.1 Stappenplan kinderalimentatie

We laten hierna in drie stappen met rekenvoorbeelden zien hoe we het bedrag aan kinderalimentatie bepalen. Na het stappenplan geven we enkele rekenvoorbeelden voor bijzondere situaties.

De rekenvoorbeelden laten zien hoe we bepaalde berekeningen maken. De bedragen in de rekenvoorbeelden zijn fictief. Alle bedragen zijn steeds per maand en afgerond op hele euro’s, tenzij anders vermeld.

Waar we hierna bij het berekenen van draagkracht ‘ouders’ schrijven, bedoelen we ook onderhoudsplichtige stiefouders.

Stap 1: Vaststellen van het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen

Voor het vaststellen van het eigen aandeel bepalen we eerst het netto besteedbaar gezinsinkomen ten tijde van huwelijk/samenleving. netto besteedbaar gezinsinkomen ten tijde van huwelijk/samenleving.

Rekenvoorbeeld

Besteedbaar inkomen ouder I	€ 1.800
Besteedbaar inkomen ouder II	€ 1.150
Aanspraak kindgebonden budget	€ 50
Totaal besteedbaar gezinsinkomen	€ 3.000

Aan de hand van de Tabel eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen (Bijlage 4) bepalen we op basis van het netto besteedbaar gezinsinkomen inclusief kindgebonden budget het eigen aandeel. Voor een gezin met één kind is dat € 395 per maand.

In de tabellen voor 2026 is rekening gehouden met kinderbijslag vanaf 1 januari 2026. De kinderbijslag wordt per 1 januari 2026 geïndexeerd. Het eigen aandeel in de kosten van kinderen voor 2026 valt daardoor - bij hetzelfde inkomen als in 2025 - tot € 10 per maand lager uit.

Rekenvoorbeeld berekenen eigen aandeel bij netto besteedbaar gezinsinkomen tussen twee kolombedragen

Ligt het netto besteedbaar gezinsinkomen tussen twee tabelbedragen in, dan verhogen we het eigen aandeel vanaf het laagste tabelbedrag naar rato.

Stap 2: Bepalen van de draagkracht van de ouders

Rekenvoorbeeld bepalen draagkracht ouders

De draagkracht van een ouder berekenen we in beginsel op basis van het eigen netto besteedbaar inkomen en (indien van toepassing) het kindgebonden budget op het moment dat de kinderalimentatie ingaat of wijzigt.

De ouder bij wie het kind het hoofdverblijf heeft (in dit voorbeeld: ouder I) heeft een netto besteedbaar inkomen van € 2.000. Deze ouder ontvangt een kindgebonden budget van € 400.

De ouder bij wie het kind niet het hoofdverblijf heeft (ouder II), heeft een netto besteedbaar inkomen van € 2.600. Deze ouder draagt een niet verwijtbare en niet vermijdbare last (dat is een andere noodzakelijke last) van € 200.

De onderstaande berekeningen kunnen we samenvatten in de formule:

Draagkracht = 70%

[NBI -/- (0,3 x NBI + gecorrigeerde bijstandsnorm + overige noodzakelijke lasten)]

Draagkracht Ouder I
Inkomen
Netto besteedbaar inkomen	€ 2.000
Kindgebonden Budget	€ 400
Totaal		€ 2400
Lasten
Gecorrigeerde bijstandsnorm (zie 4.2.2.3)	€ 1.365
Woonbudget	€ 720
Andere noodzakelijke lasten	€ –
Totaal (= draagkrachtloos inkomen)		€ 2.085
Draagkrachtruimte		€ 315
Draagkracht 70% (afgerond)		€ 221

Draagkracht Ouder II
Inkomen
Netto besteedbaar inkomen	€ 2.600
Kindgebonden Budget	€ –
Totaal		€ 2.600
Lasten
Gecorrigeerde bijstandsnorm (zie 4.2.2.3)	€ 1.365
Woonbudget	€ 780
Andere noodzakelijke lasten	€ 200
Totaal (= draagkrachtloos inkomen)		€ 2.345
Draagkrachtruimte		€ 255
Draagkracht 70% (afgerond)		€ 179

Stap 3: Draagkrachtvergelijking, zorgkorting en bepalen hoogte van dekinderalimentatie

We verdelen van het eigen aandeel over de ouders door het maken van een draagkrachtvergelijking.

Rekenvoorbeeld draagkrachtvergelijking

De ouders in het rekenvoorbeeld in stap 2 hebben één kind en het eigen aandeel is € 350.

De gezamenlijke draagkracht van ouder I en ouder II is (€ 221 + € 179 =) € 400.

De kosten verdelen we over beide ouders volgens de formule:

Formule:

eigen draagkracht / gezamenlijke draagkracht x eigen aandeel

Het aandeel van ouder I bedraagt (afgerond):

Formule:

210 / 400 x 350 = 193

Het aandeel van ouder II bedraagt (afgerond):

Formule:

197 / 400 x 350 = 157

Samen € 350

Eigen Aandeel		€ 350
Draagkracht Ouder I	€ 221
Draagkracht Ouder II	€ 179
Totale draagkracht		€ 400
Ouder I draagt	€ 193
Ouder II draagt	€ 157

Voor het berekenen van het bedrag aan kinderalimentatie dat de ouder bij wie het kind niet staat ingeschreven moet betalen aan de andere ouder brengen we zorgkorting in mindering op het bedrag dat die ouder draagt.

Rekenvoorbeeld zorgkorting

Ouder II draagt	€ 157
Zorgkorting 15%	€ 53
Ouder II betaalt	€ 104

Bijzondere situaties

Rekenvoorbeeld bepalen eigen aandeel van ouders die nooit in gezinsverband hebbensamengeleefd (par. 3.2.4)

Ouders hebben samen met het kind nooit samengewoond en een gezin gevormd. Het kind heeft het hoofdverblijf bij ouder I. Het eigen aandeel van de ouders is het gemiddelde van het bedrag dat elk van hen aan het kind zou besteden als dit bij hem/haar woont/zou wonen.

Rekenvoorbeeld Eigen Aandeel nooit samengewoond

Besteedbaar inkomen ouder I	€ 2.000
Kindergebonden Budget	€ 400
Totaal	€ 2.400
Eigen Aandeel ouder I volgens tabel	€ 260

Besteedbaar inkomen ouder II	€ 2.600
Kindergebonden Budget (fictief)	€ 200
Totaal	€ 2.800
Eigen Aandeel ouder II volgens tabel	€ 320

Eigen Aandeel ouder I volgens tabel	€ 260
Eigen Aandeel ouder II volgens tabel	€ 320
Totaal Eigen Aandeel beide ouders	€ 580
Waarvan de helft	€ 290

Bij een tekort aan gezamenlijk draagkracht van ouders om in het eigen aandeel te voorzien

Als de gezamenlijke draagkracht van ouders onvoldoende is om het eigen aandeel volledig te kunnen bekostigen, moeten zij in elk geval tot de grens van hun draagkracht bijdragen.

Tekort aan gezamenlijke draagkracht en zorgkorting

Als sprake is van een zorgregeling, maken we een uitzondering op de regel dat de zorgkorting de bijdrage vermindert. Uitgangspunt is dat de ouders ieder de helft van het tekort dragen.

Als de helft van het tekort minder is dan de zorgkorting, dan brengen we de helft van het tekort in mindering op de zorgkorting. Het restant van de zorgkorting brengen we in mindering op de te betalen bijdrage.

Rekenvoorbeeld

Eigen Aandeel		€ 475
Zorgkorting 15%	€ 71
Draagkracht Ouder I	€ 221
Draagkracht Ouder II	€ 179
Totale draagkracht		€ 399
Draagkrachttekort		€ 76
Helft tekort		€ 38

Draagkracht Ouder II		€ 179
Zorgkorting	€ 71
Af: helft tekort	€ 38
In aanmerking te nemen zorgkorting		€ 33
Ouder II betaalt aan Ouder I		€ 145

Als de helft van het tekort meer is dan het bedrag van de zorgkorting dan verminderen we de te betalen bijdrage niet met zorgkorting.

Rekenvoorbeeld draagkrachttekort en zorgkorting

Eigen Aandeel		€ 775
zorgkorting 15%	€ 116
Draagkracht Ouder I	€ 221
Draagkracht Ouder II	€ 179
Totale draagkracht		€ 399
draagkrachttekort		€ 376
helft tekort		€ 188

Draagkracht Ouder II		€ 179
zorgkorting	€ 116
af: helft tekort	€ 188
in aanmerking te nemen zorgkorting		€–
Ouder II betaalt aan Ouder I		€ 179

5.2 Stappenplan partneralimentatie

Hierna laten we in drie stappen met rekenvoorbeelden zien hoe we het bedrag aan partneralimentatie bepalen. De rekenvoorbeelden laten zien hoe we bepaalde berekeningen maken.

De bedragen in de voorbeelden zijn fictief. Alle bedragen zijn steeds per maand en afgerond op hele euro’s, tenzij anders vermeld.

Ontvangen kinderalimentatie, kinderbijslag en kindgebonden budget zijn bestemd om de kosten van levensonderhoud (verzorging en opvoeding) van de kinderen te bestrijden.

De (resterende) kosten van de kinderen drukken op het inkomen van de ouder(s) en zijn daarom van invloed op de resterende behoefte van de onderhoudsgerechtigde en op de draagkracht van de onderhoudsplichtige.

Stap 1: Bepalen van de resterende behoefte van de onderhoudsgerechtigde

De resterende behoefte van de onderhoudsgerechtigde bepalen we – kortgezegd – door op de huwelijksgerelateerde behoefte zijn of haar eigen inkomen en/of verdiencapaciteit in mindering te brengen.

We bepalen de huwelijksgerelateerde behoefte van de onderhoudsgerechtigde aan de hand van de hofnorm.

Volgens de hofnorm is de huwelijksgerelateerde behoefte:

60% [netto besteedbaar gezinsinkomen -/- (indien van toepassing) het (toen de ouders nog in gezinsverband leefden) voor rekening van de ouders komende eigen aandeel in de kosten van de kinderen].

Rekenvoorbeeld bepalen huwelijksgerelateerde behoefte

Het netto besteedbaar inkomen van de onderhoudsplichtige voordat partijen uit elkaar gingen was € 3.500 per maand.

Het netto besteedbaar inkomen van de onderhoudsgerechtigde voordat partijen uit elkaar gingen was € 2.000 per maand.

Tot het gezin behoren twee kinderen. Het eigen aandeel van de ouders in de kosten van de kinderen is € 800 per maand.

De behoefte op basis van de hofnorm is dan

Rekenvoorbeeld behoefte volgens hofnorm 60%

Inkomen onderhoudsplichtige	€ 4.000
Inkomen onderhoudsgerechtigde	€ 2.000
Kindgebonden budget	€ –
Netto besteedbaar gezinsinkomen		€ 6.000
Af: Eigen Aandeel kosten kinderen		€ 1.375
Beschikbaar voor echtgenoten/partners		€ 4.625
Behoefte volgens hofnorm: 60%		€ 2.775

Vervolgens stellen we vast of de onderhoudsgerechtigde over de middelen beschikt om in de behoefte van € 2.775 te voorzien of die in redelijkheid kan verwerven (verdiencapaciteit).

De resterende behoefte is de behoefte volgens hofnorm -/- eigen inkomen / redelijkerwijs te verwerven inkomen.

Rekenvoorbeeld bepalen resterende behoefte (met kinderen)

Behoefte volgens hofnorm: 60%			€ 2.775
Af: eigen inkomen onderhousgerechtigde	€ 2.000
Aanvullende verdiencapaciteit	€ –
Eigen inkomen inclusief verdiencapaciteit		€ 2.000
Aandeel in levensonderhoud kinderen	€ 350
Ontvangen KGB	€ 250
Kosten kinderen uit eigen inkomen		€ 100
Voor onderhoudsgerechtigde zelf beschikbaar			€ 1.900
Resterende behoefte			€ 875

Rekenvoorbeeld bepalen resterende behoefte (zonder kinderen)

Behoefte volgens hofnorm: 60%		€ 3.000
Af: eigen inkomen onderhousgerechtigde	€ 2.000
Aanvullende verdiencapaciteit	€ 500
Eigen inkomen inclusief verdiencapaciteit		€ 2.500
Resterende behoefte		€ 500

Stap 2: Bepalen van draagkracht voor partneralimentatie

De draagkracht voor partneralimentatie bepalen we op basis van het netto besteedbaar inkomen van de onderhoudsplichtige aan de hand van de in par. 4.4 genoemde uitgangspunten.

Rekenvoorbeeld: netto besteedbaar inkomen, draagkrachtloos inkomen,draagkrachtpercentage en draagkracht

Inkomen
Netto besteedbaar inkomen	€ 4.000
Bij: extra verdiencapaciteit	€ –
Totaal		€ 4.000
Lasten
Gecorrigeerde bijstandsnorm (zie 4.2.2.4)	€ 1.365
Woonbudget	€ 1.200
Andere noodzakelijke lasten	€ –
Totaal (=draagkrachtloos inkomen)		€ 2.565
Draagkrachtruimte		€ 1.435
Draagkracht 60% (afgerond)		€ 861

Voor het bepalen van de draagkracht van een onderhoudsplichtige is niet alleen diens feitelijke inkomen van belang, maar ook het inkomen dat hij of zij redelijkerwijs kan verwerven.

Bij partneralimentatie hanteren we een draagkrachtpercentage van 60. Op het gevonden bedrag brengen we het aandeel van de onderhoudsplichtige ouder in de kosten van verzorging en opvoeding van minderjarige kinderen en de kosten van levensonderhoud en studie van kinderen tot 21 jaar in mindering. In dit voorbeeld gaan wij ervan uit dat dat aandeel € 450 is.

Rekenvoorbeeld

Draagkracht 60% (afgerond)	€ 861
Aandeel in levensonderhoud kinderen	€ 450
Resteert voor partneralimentatie	€ 411

Omdat betaalde partneralimentatie fiscaal aftrekbaar is bruteren we dit netto bedrag.

Stap 3: Inkomensvergelijking

Rekenvoorbeeld inkomensvergelijking zonder kinderen

Netto Besteedbaar Inkomen (NBI) Partner I	€ 4.000
Netto Besteedbaar Inkomen (NBI) Partner II	€ 2.000
Netto Besteedbaar Gezinsinkomen (NBGI)	€ 6.000
Behoefte volgens Hofnorm € 3.000		€ 3.600
af: NBI Partner II		€ 2.000
Resterende behoefte Partner II (na aftrek NBI)		€ 1.600
Draagrkracht Partner I voor PAL 2026	€ 861
Inkomensvergelijking
NBGI x 0,5		€ 3.000
af: NBI Partner II		€ 2.000
bijdrage na inkomensvergelijking		€ 1.000
Op te leggen bijdrage	€ 861

De draagkracht van de onderhoudsplichtige is minder dan de resterende behoefte van de onderhoudsgerechtigde. Daarom kan de partneralimentatie niet hoger zijn dan de laagste van deze twee: € 861 (netto).

Als de onderhoudsgerechtigde na ontvangst van partneralimentatie een hoger netto inkomen overhoudt dan de onderhoudsplichtige, dan kan de onderhoudsplichtige een beroep doen op inkomensvergelijking. Na vergelijking blijkt dat beide partijen een gelijk netto inkomen hebben als de partneralimentatie € 605 bedraagt. Onderhoudsgerechtigde en onderhoudsplichtige hebben dan allebei € 3.102 te besteden.

Rekenvoorbeeld inkomensvergelijking met kinderen

	Patner I	Partner II	Totaal
Netto Besteedbaar Inkomen (NBI)	€ 5.000	€ 2.500	€ 7.500
Kindgebonden Budget (KGB) tijdens huwelijk			€ -
Netto Besteedbaar Gezinsinkomen (NBGI)			€ 7.500
Eigen aandeel ouders			€ 1.695
Beschikbaar voor (ex-)partners tijdens huwelijk€ 4.600			€ 5.805
Behoefte volgens hofnorm			€ 3.483
KGB na scheiding	€ –	€ 400
NBI voor kinderalimentatie	€ 5.000	€ 2.900
Draagkracht KAL 2025	€ 1.495	€ 466
Aandeel kosten kinderen	€ 1.292	€ 403
Kosten kinderen na aftrek KGB	€ -	€ 3

Resterende behoefte (na aftrek eigen NBI)			€ 3.480
Draagkracht PAL 2026	€ 1.281
Resteert voor PAL na aandeel kosten kinderen			€ -
Inkomen na aftrek kosten kinderen	€ 3.708	€ 2.479
Inkomensvergelijking			€ 605
Op te leggen bijdrage	€ 605

In dit voorbeeld is de draagkracht van de onderhoudsplichtige (na aftrek van de kinderalimentatie) lager dan de behoefte van de onderhoudsgerechtigde en ook lager dan het bedrag (na inkomensvergelijking) waarbij partijen een gelijk besteedbaar inkomen hebben.

5.3 Rekenvoorbeelden niet vermijdbare en niet verwijtbare lasten

Als een partij stelt en – al dan niet tegenover de betwisting door de wederpartij – voldoende onderbouwt dat sprake is van lasten die niet vermijdbaar en niet verwijtbaar zijn, dan kunnen we deze lasten opnemen in het draagkrachtloos inkomen.

Rekenvoorbeeld niet vermijdbare en niet verwijtbare lasten

NBI		€ 2.500
Forfait noodzakelijke lasten	€ 1.365
Woonbudget	€ 750
Aflossing restschuld	€ 200
Draagkrachtloos inkomen		€ 2.315
Draagkrachtruimte		€ 185
Draagkracht kinderalimentatie (70%)		€ 130
Draagkracht partneralimentatie (60%)		€ 111

Woonlasten voormalige echtelijke woning

Indien een onderhoudsplichtige lasten van de (voormalige) echtelijke woning (gedeeltelijk)betaalt en de onderhoudsgerechtigde in die woning woont, passen we het woonbudget aan door de werkelijke woonlasten in aanmerking te nemen: voor degene die in de voormalige echtelijke woning woont: zijn aandeel in die last; voor degene die de woning heeft verlaten: de eigen werkelijke woonlasten en daarnaast zijn of haar aandeel in de lasten van de (voormalige) echtelijke woning.

Rekenvoorbeeld woonlasten voormalige echtelijke woning

Netto besteedbaar inkomen van de vertrokken ouder/partner is € 3.500 per maand.

Zijn aandeel in de netto woonlast van de (voormalige) echtelijke woning is € 500 maand.

De eigen werkelijke woonlast is € 800 per maand. Het netto besteedbaar inkomen van ouder/partner die is achtergebleven is € 1.500 maand, het kindgebonden budget € 300 per maand en de woonlast € 200 per maand.

	Achterblijvende ouder / partner		Vertrokken ouder / partner
NBI achterblijvende ouder/partner	€ 1.500		€ 3.500
KGB	€ 300		€ -
NBI voor kinderalimentatie		€ 1.800		€ 3.500
Forfait noodzakelijke lasten	€ 1.365		€ 1.365
Werkelijke woonlasten	€ 200		€ 800
Lasten echtelijk woning	€ -		€ 500
Draagkrachtloos inkomen		€ 1.565		€ 2.665
Draagkrachtruimte		€ 235		€ 835
Draagkracht kinderalimentatie (70%)		€ 165		€ 585

5.4 Rekenvoorbeeld aanvaardbaarheidstoets

In het onderstaande voorbeeld is sprake van fictieve bedragen!

Een alimentatieplichtige ouder heeft drie verwijtbare maar niet te vermijden lasten in totaal € 325 per maand. Het NBI van die ouder bedraagt € 2.200 en op basis daarvan is de draagkracht voor kinderalimentatie € 50 per maand voor twee kinderen.

De woonlasten bedragen € 500 en de woontoeslag is € 300. De premie zorgverzekering is € 140 per maand en de zorgtoeslag is € 27.

De alimentatieplichtige ouder kan ten hoogste € 483 per maand betalen.

NBI Alimentatieplichtige			€ 2.200
Bijstandsnorm alleenstaande 2026		€ 1.402
Af: wooncomponent 2026	€ 201
Af: nominale premie ZVW 2026	€ 65
Bijstandsnorm minus woonlasten en ZVW		€ 266
		€ 1.136
95% daarvan		€ 1.079
Woonlasten	€ 500
Af: woontoeslag	€ 300
Werkelijke woonlasten		€ 200
Zorgverzekering	€ 140
Af: zorgtoeslag	€ 27
Overige zorgkosten	€ –
Werkelijke zorgkosten		€ 113
overige last (1)	€ 75
overige last (2)	€ 100
overige last (3)	€ 150
Overige (verwijtbare) lasten		€ 325
Totaal noodzakleijke lasten			€ 1.717
Resteert			€ 483

Wetten, regelgeving en verdragen

Geen wetnummer opgegeven.

Informatie

Wanneer er op een icoon is geklikt in een Artikel, dan kan hier extra informatie komen te staan.

BRONNEN

Gerechtshof 's-Hertogenbosch 09-07-2026, ECLI:NL:GHSHE:2026:1808

Inhoudsindicatie

Volledige uitspraak

9De beschikking van 11 december 2025

10Het verdere verloop van het geding in hoger beroep

11Het aangehouden verzoek

12De verdere beoordeling in hoger beroep

13De beslissing

Rapport alimentatienormen versie 2026

INHOUDSOPGAVE

Voorwoord

Wettelijke maatstaven

Aanbevelingen en rekenmodellen

Gebruik van het rapport

Rapport 2026

1. INLEIDING

ad 1. Rangorde onderhoudsverplichtingen

ad 2. Behoeftigheid

Ad 3 en 4. Behoefte en draagkracht

Opbouw van het rapport

2 Netto besteedbaar gezinsinkomen en netto besteedbaar inkomen

2.1 Inleiding

2.2 Modellen voor het bepalen van het netto besteedbaar (gezins)inkomen

2.3 Verschillende soorten inkomen

2.4 Kindgebonden budget

3. BEHOEFTE

3.1 Algemeen

3.2 Het eigen aandeel van ouders in de kosten van de kinderen

3.3 Behoefte van de ex-partner

4. DRAAGKRACHT

4.1 Algemeen

4.2 Berekening van draagkracht voor kinderalimentatie en partneralimentatie (algemeen)

4.3 Bepalen van draagkracht voor kinderalimentatie voor kinderen tot 21 jaar

4.4 Bepalen van draagkracht voor partneralimentatie

4.5 Inkomensvergelijking (voorheen jusvergelijking)

4.6 Bijzondere omstandigheden die de draagkracht kunnen beïnvloeden

4.7 Inkomensverlies van een onderhoudsplichtige

4.8 Uitgaven die fiscaal aftrekbaar zijn

4.9 Fiscale gevolgen van het hebben van een auto van de zaak

4.10 Draagkracht bij verpleging in een instelling voor langdurige zorg

5. Stappenplannen en rekenvoorbeelden

5.1 Stappenplan kinderalimentatie

5.2 Stappenplan partneralimentatie

5.3 Rekenvoorbeelden niet vermijdbare en niet verwijtbare lasten

5.4 Rekenvoorbeeld aanvaardbaarheidstoets

Wetten, regelgeving en verdragen

Wetten en regelgeving

Verdragen en uitvoeringswetten

Beschikbare Officiële bekendmakingen in de kennisbank:

Informatie