Informeel samenlevenden, samenleving beëindigd, hoe af te rekenen als de een meer heeft betaald dan de ander
1De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding met producties 1 t/m 4
- de conclusie van antwoord met producties 1 t/m 5
- de e-mail van de kantonrechter van 15 september 2026 waarbij de kantonrechter [de man] om nadere stukken, nadere onderbouwing en informatie heeft gevraagd en [de vrouw] voorwaardelijk heeft gevraagd om vertaling van een productie
- aanvullende producties van [de man] (ongenummerd), inhoudende: de huurovereenkomst, leveringsovereenkomst Vattenfall en terugvordering huurtoeslag 2025 van de Belastingdienst
- aanvullende producties van [de vrouw] (ongenummerd), inhoudende: vertaling whatsappbericht, reactie op hulpverleningsgeschiedenis, hulpverleningsplan van [stichting], twee ontwikkelingsperspectiefplannen van [organisatie], Dienst toeslagen kindgebonden budget jaar 2024 en 2025
- de mondelinge behandeling van 6 oktober 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt
1.2.
Ten slotte is vonnis bepaald.
2De feiten
2.1.
[de man] en [de vrouw] hebben een affectieve relatie gehad. Deze relatie is in september 2025 geëindigd. [de man] en [de vrouw] hebben samen een dochter [dochter], geboren in 2020 (hierna: de dochter). Partijen hebben tijdens hun relatie geen samenlevingsovereenkomst gesloten.
2.2.
Vanaf oktober 2022 woonden [de man], [de vrouw] en de dochter op [adres 1] (hierna: de woning), daarvoor woonden partijen samen op [adres 2].
2.3.
Sinds beëindiging van de relatie, in september 2025, wonen [de vrouw] en de dochter in de woning. [de man] is in september 2025 uit de woning vertrokken, en staat sinds december 2025 niet meer ingeschreven op het adres van de woning.
2.4.
[de man] heeft na beëindiging van de relatie de huurpenningen van de woning van oktober en november 2025 voldaan. Dit betreft in totaal een bedrag van € 1.593,12.
2.5.
De Belastingdienst heeft gedurende de relatie van partijen huurtoeslag gestort op de rekening van [de man]. Deze huurtoeslag blijkt achteraf ten onrechte verstrekt en moet aan de Belastingdienst terugbetaald worden. Volgens het schuldenoverzicht van de Belastingdienst betreft dit € 8.771,00 aan teruggevorderde huurtoeslag.
2.6.
Op naam van [de man] was een leveringsovereenkomst gesloten met Vattenvall voor de levering van elektriciteit en gas aan de woningen waar partijen samenwoonden. Over de periode dat partijen samenwoonden is een betalingsachterstand aan Vattenfall ontstaan van € 3.275,20.
3Het geschil
3.1.
[de man] vordert – kort samengevat-:
I. primair: te bepalen dat sprake is van wanprestatie en veroordeling van [de vrouw] tot terugbetaling van een bedrag van € 7.616,12 vermeerderd met de wettelijke rente.
subsidiair: [de vrouw] te veroordelen tot vergoeding van € 7.616,12 vermeerderd met de wettelijke rente op grond van ongerechtvaardigde verrijking.
meer subsidiair: te bepalen dat sprake is van onrechtmatige daad en veroordeling van [de vrouw] tot terugbetaling van een bedrag van € 7.616,12 vermeerderd met de wettelijke rente.
II. [de vrouw] te veroordelen in de proceskosten van deze procedure.
3.2.
[de man] legt aan zijn vorderingen – samengevat - het volgende ten grondslag.
3.2.1.
[de man] stelt dat de Hoge Raad heeft bepaald dat ook als er ter zake van bepaalde uitgaven niet een vergoedingsrecht van de ene samenlevende jegens de andere samenlevende kan worden aangenomen, op grond van een tussen partijen gesloten overeenkomst of op grond van de overige in boek 6 BW geregelde rechtsfiguren, zo’n vergoedingsrecht in verband met de bijzondere omstandigheden van het geval kan voortvloeien uit de in artikel 6:2 lid 1 BW bedoelde eisen van redelijkheid en billijkheid. [de man] stelt dat sprake is van dergelijke bijzondere omstandigheden, omdat partijen hebben samengeleefd en [de man] al die tijd alle lasten voor zijn rekening heeft genomen en [de vrouw] nimmer heeft bijgedragen aan de kosten voor de huishouding. Hierdoor heeft [de vrouw] deze kosten kunnen besparen. Indien de kantontrechter oordeelt dat geen sprake is van wanprestatie, stelt [de man] zich subsidiair op het standpunt dat [de vrouw] ongerechtvaardigd is verrijkt ten koste van [de man], waardoor [de man] is verarmd en dus schade heeft geleden die [de man] moet vergoeden. Meer subsidiair stelt [de man] zich op het standpunt dat [de vrouw] hierdoor een onrechtmatige daad jegens hem pleegt.
3.2.2.
[de man] stelt dat hij vanaf september 2025 geen gebruik kon maken van de huurwoning omdat [de vrouw] hem de toegang tot de woning had ontzegd. [de man] heeft echter de huurpenningen over oktober 2025 en november 2025 voldaan. Aangezien [de man] geen huurgenot over deze maanden heeft ontvangen door eenzijdig handelen van [de vrouw], moet [de vrouw] deze huurpenningen aan [de man] terugbetalen (€ 1.593,12). Ten aanzien van de schuld aan de Belastingdienst (€ 8.771,00) en aan Vattenball (€ 3.275,20) stelt [de man] dat deze schulden zijn ontstaan tijdens de relatie van partijen. Daarom dient deze schuld, overeenkomstig artikel 6:6 BW en de eisen van redelijkheid en billijkheid, bij helfte door partijen gedragen te worden (respectievelijk € 4.385,50 en € 1.637,60). De totale vordering van [de man] bedraagt (€ 1.593,12 + € 4.385,50 + € 1.637,60=) € 7.616,22
3.2.3.
[de man] lichtte tijdens de zitting toe dat [de vrouw] hem bedrogen zou hebben door bij beëindiging van hun relatie reeds twee jaar een relatie te hebben met zijn beste vriend. [de man] kwam hier, naar eigen zeggen, achter nadat de relatie met [de vrouw] beëindigd was. [de man] heeft ter zitting verklaard dat hij door het bedrog van [de vrouw] onderhavige vorderingen heeft ingesteld.
3.3.
[de vrouw] voert verweer. [de vrouw] concludeert primair tot afwijzing van de vorderingen van [de man], en subsidiair tot matiging van de vordering op grond van de redelijkheid en billijkheid, met veroordeling van [de man] in de kosten van deze procedure.
3.3.1.
[de vrouw] voert ten aanzien van de huurpenningen aan dat [de man] schriftelijk (via whatsapp) heeft toegezegd dat hij de kosten voor het huis zou betalen tot hij is uitgeschreven, zodat hij nu niet de helft kan terugvorderen. [de vrouw] voert ten aanzien van de schuld van de Belastingdienst aan dat [de man] de huurtoeslag persoonlijk heeft ontvangen en dat [de vrouw] geen beschikking had over deze middelen. [de vrouw] kan daarom niet als medeschuldenaar worden aangemerkt. [de vrouw] voert ten aanzien van de schuld van Vattenfall aan dat [de man] heeft toegezegd de vaste lasten te betalen totdat [de man] is uitgeschreven. De leveringsovereenkomst met Vattenfall staat daarnaast op naam van [de man], waardoor [de vrouw] niet aansprakelijk is voor schuld.
3.3.2.
Ten aanzien van alle vorderingen voert [de vrouw] aan dat indien de kantonrechter oordeelt dat een bijdrage van [de vrouw] aan de orde is, bij een eventuele draagplicht rekening gehouden dient te worden met haar financiële en persoonlijke omstandigheden en de gezinssituatie toen partijen samen waren. [de man] heeft tegen [de vrouw] heeft gezegd dat zij thuis moest blijven om voor de dochter te zorgen die medische en psychische zorg nodig had. [de vrouw] heeft dat ook gedaan en [de man] heeft voor inkomen gezorgd. Op basis hiervan is het door [de vrouw] volledig moeten betalen van de huur van oktober en november 2025 en een gelijke verdeling van lasten in strijd met redelijkheid en billijkheid. Volgens [de vrouw] is geen sprake van ongerechtvaardigde verrijking zonder rechtsgrond: betalingen in het kader van een gezamenlijke gezinssituatie en uit zorg voor het kind kunnen niet zonder nadere motivering als ongerechtvaardigde verrijking worden aangemerkt en zijn al helemaal niet onrechtmatig. Tot slot heeft [de vrouw] ter zitting betwist dat zij haar partner bedrogen heeft.
3.4.
Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.
4De beoordeling
Partijen leefden informeel samen
4.1.
Tussen partijen is niet in geschil dat zij tijdens hun relatie geen samenlevingsovereenkomst hebben gesloten. Zij zijn daarom zogenaamde informeel samenlevenden.
Juridisch kader informeel samenlevenden
4.2.
De wet kent geen specifieke regeling over hoe informeel samenlevenden met elkaar moeten afrekenen als zij uit elkaar zijn gegaan en de een meer heeft betaald dan de ander. Er moet dan naar het algemeen verbintenissenrecht worden gekeken voor het vinden van een rechtsgrond voor aanspraken op vergoeding. Hierbij zijn de volgende vragen van belang:
Tussen partijen was stilzwijgende overeenstemming over de invulling van hun samenleving: [de man] zorgde voor de inkomsten, betaalde de rekeningen en [de vrouw] zorgde voor hun dochter
4.3.
Tijdens de zitting hebben partijen beiden als volgt verklaard over de feitelijke situatie in hun samenleving: [de man] had een baan, zorgde voor inkomsten en betaalde de rekeningen. De huurtoeslag kwam binnen op de rekening van [de man], waar [de vrouw] geen beschikking over had. Partijen hadden geen gemeenschappelijke rekening. [de vrouw] zorgde voor hun dochter en werkte niet. Als er boodschappen gedaan werden, deden partijen dat gezamenlijk en betaalde [de man] de rekening. Bovenstaande feitelijke situatie is niet in geschil tussen partijen.
4.4.
De kantonrechter oordeelt dat op basis van deze feitelijke situatie sprake is van een stilzwijgende overeenstemming tussen [de man] en [de vrouw] over de invulling van hun samenleving die inhield dat [de man] zorgde voor de inkomsten en de kosten van hun samenleving betaalde terwijl [de vrouw] niet werkte, geen inkomsten had en de zorg voor hun dochter voor haar rekening nam. De kantonrechter zal deze stilzwijgende overeenkomst meenemen bij de vraag of [de vrouw] gehouden is de helft van de door [de man] betaalde schulden terzake teveel verstrekte huurtoeslag en de betalingsachterstand aan Vattenfall te vergoeden.
De huur van oktober en november 2025 komt voor rekening van [de man]
4.5.
[de man] stelt dat hij de huurpenningen voor de woning in oktober en november 2025 niet hoeft te betalen, aangezien hij geen gebruik kon maken van de woning. [de vrouw] betwist niet dat [de man] geen gebruik kon maken van de woning. [de vrouw] voert echter aan dat [de man] in een whatsappbericht heeft toegezegd: “Voor [dochter] zal ik de kosten voor het huis betalen, totdat ik van dat huis ben uitgeschreven. (..)”. [de man] heeft ter zitting bevestigd dat hij dit bericht heeft gestuurd. [de man] heeft ter zitting tevens toegelicht dat hij dit bericht heeft gestuurd voordat hij erachter was gekomen dat [de vrouw] hem bedroog. Nu hij dit weet, wil hij dat [de vrouw] de huur alsnog betaalt over de periode waarin hij geen toegang had tot de woning (oktober en november 2025).
4.6.
De kantonrechter oordeelt dat de huurpenningen voor de woning in oktober en november 2025 voor rekening van [de man] komen op grond van de toezegging van [de man] dat hij de kosten voor het huis zou betalen totdat hij uitgeschreven was. [de man] heeft zich uiteindelijk in december 2025 uitgeschreven, dit houdt in dat de huur in de maanden oktober en november 2025 voor zijn rekening komen. Hierbij neemt de rechter tevens mee dat [de vrouw] gedurende deze periode met de dochter in de woning woonde. [de man] heeft immers toegezegd dat hij voor de dochter de kosten van het huis zou betalen. Op deze eerder gedane toezegging kan [de man] niet terugkomen. Of er al dan niet sprake was van overspel van [de vrouw] staat los van de juridische beoordeling die de kantonrechter moet maken, De kantonrechter begrijpt wel dat dit voor [de man] in gevoelsmatig opzicht van belang kan zijn.
Terugbetalen van de ten onrechte verstrekte huurtoeslag komt voor rekening [de man]
4.7.
[de man] stelt dat de Belastingdienst de huurtoeslag aan hem heeft uitgekeerd omdat hij als eerste partij op het huurcontract is opgenomen. De huurtoeslag is echter berekend op basis van het gezamenlijk inkomen en is een gezamenlijke schuld die de Belastingdienst ook bij [de vrouw] kan terugvorderen. Partijen hebben gezamenlijk van deze huurtoeslag geleefd, daarom zijn partijen gezamenlijk aansprakelijk voor de schuld en moet [de vrouw] de helft van deze schulden betalen.
4.8.
[de vrouw] voert het verweer dat geen sprake is van een rechtsgrond op basis waarvan [de vrouw] een bijdrage moet leveren aan de terugvordering van de Belastingdienst. [de vrouw] voert aan dat de huurtoeslag een persoonlijke aanspraak is. [de vrouw] had geen beschikking over de ontvangen huurtoeslag, aangezien [de man] de huurtoeslag ontving en verantwoordelijk was voor de financiën. [de vrouw] betwist dat de ontvangen huurtoeslag ten goede is gekomen aan de gezamenlijke huishouding.
4.9.
De kantonrechter oordeelt dat het hier een gezamenlijke schuld van partijen betreft, die na beëindiging van de samenleving is opgekomen maar tijdens de samenleving is ontstaan doordat toen teveel huurtoeslag is verstrekt. Zoals al overwogen zijn partijen het eens over de stilzwijgende overeenkomst ten aanzien van hun samenleving: [de man] beheerde de financiën, zorgde voor het inkomen en betaalde de rekeningen, terwijl [de vrouw] voor hun dochter zorgde, niet werkte en geen beschikking had over de financiën. [de vrouw] had dan ook geen beschikking over de huurtoeslag of enig inzicht in de financiën. De kantonrechter oordeelt dat de stilzwijgende overeenkomst ook van toepassing is op deze schuld, ook nu de schuld pas is opgenomen na de beëindiging van de samenleving. Dit komt omdat de schuld tijdens de samenleving is ontstaan en omdat de aanvullende werking van de redelijkheid en billijkheid dit met zich brengt vanwege het feit dat [de vrouw] niet kon beschikken over de financiële middelen, daarin ook geen inzicht had en zelf geen inkomen had. [de man] moet deze schuld dan ook zelf voldoen en heeft geen recht op vergoeding van [de vrouw] van de helft van ervan. Dat [de man] dit bedrag wil terugvorderen omdat hij zich bedrogen voelt, maakt deze juridische beoordeling niet anders.
Terugbetalen van achterstallige betalingen aan Vattenfall komt voor rekening [de man]
4.10.
De kantonrechter oordeelt dat ook de schuld aan Vattenfall een gezamenlijke schuld van partijen betreft. De schuld ziet op een betalingsachterstand die is ontstaan tijdens de samenleving en is gemaakt ten behoeve van de levering van gas en elektriciteit aan de woningen waar partijen hebben samengeleefd. Vast staat dat [de man] deze schuld heeft afgelost. De kantonrechter oordeelt dat [de vrouw] niet de helft van de schuld aan [de man] hoeft te vergoeden om dezelfde redenen als hierboven overwogen bij de schuld voor de ten onrechte verstrekte huurtoeslag.
Kantonrechter wijst vorderingen af: geen sprake van wanprestatie, ongerechtvaardigde verrijking of onrechtmatige daad
4.11.
Uit het bovenstaande vloeit ook voort dat er geen sprake is van wanprestatie, ongerechtvaardigde verrijking of onrechtmatige daad. De kantonrechter wijst de vorderingen van [de man] dan ook af.
4.12.
[de man] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [de vrouw] worden begroot op:
|
- salaris gemachtigde
|
€
|
720,00
|
(2 punten × € 360,00)
|
|
- nakosten
|
€
|
144,00
|
|
|
Totaal
|
€
|
864,00
|
|
5De beslissing
5.1.
wijst de vorderingen van [de man] af,
5.2.
veroordeelt [de man] in de proceskosten van € 864,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe,
5.3.
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
|
Dit vonnis is gewezen door mr. Van Duin en in het openbaar uitgesproken op 4 november 2026.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1