Gerechtshof 's-Hertogenbosch 09-07-2026, ECLI:NL:GHSHE:2026:1808

de ambtenaar te veroordelen in de proceskosten aan de zijde van de vrouw.

een en ander met veroordeling van de ambtenaar in de proceskosten van de procedures in eerste aanleg en hoger beroep.

De vrouw voert – samengevat – het volgende aan. De vrouw heeft voldaan aan de op haar rustende bewijslast. In de waardering van de getuigenverklaringen dient onderscheid te worden gemaakt tussen de kern van het bewijs en ondergeschikte of contextuele details. Het is vaste rechtspraak dat verschillen of onduidelijkheden op detailniveau niet afdoen aan de betrouwbaarheid van verklaringen op essentiële punten. Ten aanzien van de geboorteplaats heeft de vrouw verklaard dat zij voor alle drie de bevallingen naar haar broer [broer 1] (hierna: [broer 1] ) is gegaan in [plaats 1] en dat de kinderen daar zijn geboren. [getuige] heeft dit bevestigd. Deze verklaringen sluiten aan bij de eerdere getuigenverklaringen. Dat bepaalde omstandigheden achteraf ongebruikelijk voorkomen, maakt niet dat deze niet hebben plaatsgevonden. De vrouw heeft de geboortedata van de kinderen concreet genoemd. Zij heeft de bevallingen zelf meegemaakt, zodat aan haar verklaring op dit punt doorslaggevend gewicht toekomt. [getuige] heeft verklaard dat hij deze data van de vrouw heeft vernomen en dat dit de data zijn die binnen het gezin worden gehanteerd en herdacht. Dat hij niet bij de bevallingen aanwezig was, doet niet af aan de betrouwbaarheid van deze gegevens.

De verklaring van [getuige] dient te worden bezien in het licht van zijn feitelijke rol en heeft een ondersteunend karakter. Er bestaan in het civiele bewijsrecht geen beperkingen ten aanzien van verklaringen die berusten op vernomen informatie. Dat hij de geboortedata van de andere kinderen tijdens het getuigenverhoor niet paraat had, doet niet af aan de betrouwbaarheid van zijn eerdere verklaring nu dit ging over kinderen die niet onderwerp zijn van deze procedure. Opmerking verdient dat de geboorten van de kinderen waar het in de procedure over gaat plaatsvonden onder afwijkende en ingrijpende omstandigheden. Het ligt voor de hand dat dergelijke omstandigheden een duidelijker en blijvender herinnering vormen. Dat [getuige] niet op alle vragen een exact antwoord had, onderstreept dat hij niet heeft getracht zijn verklaringen te perfectioneren.

Voor zover sprake is van verschillen in de verklaringen van de getuigen, zien deze op ondergeschikte punten zoals wie zich in de woning bevond, de precieze gang van zaken rond de bevalling en sociale verhoudingen binnen de familie. Deze verschillen zijn verklaarbaar door tijdsverloop, verschillende mate van betrokkenheid en de bijzondere persoonlijke omstandigheden van de vrouw. Het ontbreken van volledige consistentie op alle detailpunten is inherent aan getuigenverklaringen en vormt geen grond om de kern van het bewijs terzijde te stellen. Ook als de verklaring van [getuige] buiten beschouwing wordt gelaten of daaraan slechts beperkte bewijskracht wordt toegekend, is eensluidend verklaard over de essentiële punten en vindt de stelling van de vrouw voldoende steun in het bewijsmateriaal.

De ambtenaar voert – samengevat – het volgende aan. Het is nog altijd niet komen vast te staan dat de kinderen op de gestelde data in de [gemeente] zijn geboren.

Steeds heeft de vrouw wisselend verklaard over de periode die zij vóór de bevallingen bij [broer 1] verbleef. De aanpassingen in de verklaringen van de vrouw geven blijk van een voorbereiding. De vrouw presenteert de feiten inconsistent. Bovendien vraagt de ambtenaar zich af hoe zij telkens één à twee dagen van tevoren wist wanneer ze zou bevallen.

Tijdens het getuigenverhoor in eerste aanleg hebben de vroedvrouwen [naam 1] (hierna: [naam 1] ) en [naam 2] (hierna: [naam 2] ) verklaard dat zij de vrouw maar drie keer hebben gezien, namelijk bij de bevallingen. De vrouw en [getuige] verklaren hier anders over. Daarnaast verklaren de vroedvrouwen, [getuige] en de vrouw inconsistent over wanneer de vrouw een sluier of hoofddoek heeft gedragen. De verklaringen van de vroedvrouwen, de vrouw en [getuige] verschillen op vele punten wezenlijk van elkaar.

Voorts is er een wezenlijke inconsistentie over de locatie waar de verjaardagen van de kinderen werden gevierd. De vrouw tracht deze inconsistentie weg te halen door te stellen dat ‘zigeuners wel meer dingen door de war halen’ en dat de rechter haar schoonmoeder mogelijk niet goed heeft verstaan. Diezelfde verklaring hanteert ze ten aanzien van de eerdere verklaring van [naam 1] dat zij de vader van de kinderen nog nooit zou hebben gezien, terwijl [getuige] haar eigen zoon is. De ambtenaar acht deze verklaringen van de vrouw ongeloofwaardig. Het afschuiven van wezenlijke inconsistenties op misverstanden of culturele aspecten, ondermijnt de geloofwaardigheid van de verklaringen als geheel.

De ambtenaar wijst er voorts op dat de vrouw en [getuige] wisselend verklaren over de rol van [naam 1] . De vrouw verklaart enerzijds dat [naam 1] haar na de bevallingen heeft uitgekleed, gewassen en geholpen en dat [naam 1] gezien heeft dat zij zwanger was. Anderzijds verklaart de vrouw dat zij niet wist of [naam 1] wist dat zij degene was die ging bevallen en dat zij nimmer met haar over de zwangerschappen heeft gesproken vanwege traditie. De verklaringen over de betrokkenheid en wetenschap van de schoonmoeder zijn onderling volstrekt onverenigbaar.

[getuige] is niet bij de bevallingen aanwezig geweest, zodat zijn kennis over de geboortedata enkel is gebaseerd op wat de vrouw hem heeft verteld. [getuige] heeft tijdens het getuigenverhoor aangegeven de geboortedata van de kinderen te weten, net als zijn eigen verjaardag. Hij kan niet lezen en schrijven maar stelt iets te kunnen onthouden als hij zich hieraan wil ‘vasthouden’. Toen de vraag werd gesteld wat de geboortedata van zijn twee jongste kinderen zijn, kinderen die wel een geboorteakte hebben, gaf hij aan dat niet te weten “omdat zij papieren hebben”. Dat hij enkel de geboortedata weet van de kinderen die in deze zaak centraal staan, duidt op voorbereiding. De verklaring van [getuige] over hoe het gezin heeft geleefd in de caravan in [plaats 3] is tevens inconsistent met de verklaring van de vrouw. De ambtenaar vraagt zich daarbij af waarom de vrouw met kinderen in de caravan in [plaats 3] kan wonen maar hier niet kan bevallen, en waarom ze vóór de bevallingen terug is gegaan naar de plek waar ze al vele jaren voor op de vlucht is. Dat is immers de plek waar haar vader woonde en voor wie zij bang was. De vroedvrouwen zouden daarbij ook vanuit [plaats 3] naar [plaats 1] gereisd zijn voor de bevallingen. De noodzaak om in de [gemeente] te bevallen is onduidelijk. De vrouw en de vroedvrouwen zouden dan alle drie voor de bevalling van [plaats 3] naar [plaats 1] reizen.

Daarnaast valt op dat [getuige] wisselend verklaart over de wijze waarop de vrouw naar [plaats 1] reisde. Hij verklaart aanvankelijk dat de vrouw met de taxi ging, om vervolgens te verklaren dat zij “met de taxi of met vrienden” ging. Toen hij erop werd gewezen dat hij eerder had verklaard dat zij geen contact hadden met anderen, paste hij zijn verklaring aan. De ambtenaar merkt tot slot op dat er niet is vastgesteld dat [getuige] de biologische vader van de kinderen is. Dit roept vragen op of er feitelijke waarde aan zijn getuigenverklaring kan worden gehecht.

Het blijft zeer onwaarschijnlijk dat de kinderen in de [gemeente] zijn geboren. De inhoud van de verklaringen doet de gerede twijfel over de juistheid van het gestelde omtrent de geboortegegevens niet wegnemen. Zowel in eerste aanleg als hoger beroep zijn er verschillende, inconsistente standpunten ingenomen. De getuigenverhoren kloppen niet met de eerdere (schriftelijke) verklaringen. De wezenlijke verschillen tussen de verklaringen hebben enkel alleen maar meer onduidelijkheden opgeroepen. Zonder concrete en consistente bewijsstukken kan niet worden aangetoond waar de kinderen zijn geboren en op welke data.

De advocaat-generaal voert – samengevat – het volgende aan. Naar aanleiding van het getuigenverhoor is niets gewijzigd in de bewijspositie zoals door de rechtbank reeds uitvoerig gemotiveerd. De vrouw heeft als getuige herhaald wat zij bij het hof tijdens de mondelinge behandeling heeft verklaard. Haar verklaring is buitengewoon ongeloofwaardig en tegenstrijdig met wat andere getuigen hebben verklaard. Volstrekt ongeloofwaardig is het gegeven dat de vrouw werd bijgestaan tijdens de bevalling door [naam 2] uit [plaats 3] (die dus feitelijk achter haar aanreed) en haar schoonmoeder [naam 1] , die wist dat ze zwanger was en met wie ze verder niet over de zwangerschap sprak. De vrouw beweert dat [naam 1] als getuige ofwel zaken door elkaar haalt als het gaat om de plaats waar de verjaardagen van de kinderen werden gevierd ofwel dat ze de rechter niet goed heeft begrepen omdat zij heeft verklaard dat ze haar eigen zoon nog nooit had gezien. Dit maakt het geheel potsierlijk.

[getuige] was niet bij de drie bevallingen aanwezig, dus hij kan alleen de auditu verklaren. Hij verwees over het algemeen naar wat de vrouw verklaard heeft. Dat maakt al dat het nooit tot bewijs zou kunnen dienen. Er is geen onafhankelijk steunbewijs geleverd. Daarnaast is zijn verklaring volstrekt ongeloofwaardig en tegenstrijdig met wat andere getuigen hebben verklaard. Op momenten dat hem – bij doorvragen – duidelijk werd dat hij mogelijk het verkeerde antwoord gaf, stelde hij zijn antwoord bij. Dat maakt de verklaring ongeloofwaardig. Zo kon [getuige] – die bij herhaling benadrukte dat hij analfabeet is – de geboortedata van de drie kinderen waar de procedure op ziet opdreunen, maar niet die van de twee jongste kinderen. Zijn reactie was onnavolgbaar.

De kinderen staan sinds de laatste mondelinge behandeling ingeschreven in de [gemeente] . Hiermee hebben de kinderen een burgerservicenummer (BSN) gekregen. Voor het afgeven van geboorteakten is nodig dat er binnen de termijn aangifte is gedaan of bewijs wordt geleverd dat de kinderen in [plaats 1] zijn geboren. Aan beide voorwaarden is niet voldaan, dus de gemeente heeft op juiste gronden geweigerd geboorteakten af te geven. De maatschappij moet niet toestaan dat onjuiste gegevens in de registers komen. Er is geen sprake van een schending van het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (IVRK). De kinderen zouden met de afgifte van de geboorteakten door de [gemeente] alleen maar worden voorgelogen. Ze hebben een BSN, daarmee kunnen zij zich redden in hun communicatie met de Nederlandse overheid.

Inhoudelijke beoordeling

De verklaring van de vrouw over de geboortedata van de kinderen is op geen enkele andere manier nader geconcretiseerd en geobjectiveerd. Zij heeft slechts verklaard dat het bij de bevalling van de oudste goed weer was, het bij de jongste heel warm was en bij de middelste in de winter was. Dit is te vaag om te kunnen vaststellen dat de kinderen op de gestelde data zijn geboren.

Zoals overwogen (rov. 12.6) hebben [naam 1] , [naam 2] en [broer 1] geen geboortedata genoemd in hun verklaringen. Ook heeft geen van de betrokkenen (inclusief de vrouw zelf) de geboortes van (een van) de kinderen kunnen relateren aan enig objectief te beoordelen gebeurtenis, periode in het jaar, datum of dag. [naam 2] zou aantekeningen van de bevallingen hebben gehad, maar heeft verklaard dat deze verloren zijn gegaan in een woningbrand vier of vijf maanden voor het getuigenverhoor in eerste aanleg. Van andere bewijsmiddelen is ook niet gebleken. Dat de gestelde geboortedata binnen het gezin van de vrouw en de kinderen zouden worden gebruikt bijvoorbeeld om de verjaardagen van de kinderen te vieren, geeft geen enkele vorm van zekerheid over wanneer de kinderen zijn geboren. Derhalve kunnen de geboortedata van geen van de kinderen worden vastgesteld.

Voor zover de vrouw heeft betoogd dat het in ieder geval voldoende aannemelijk is dat de kinderen op de door haar genoemde data in de [gemeente] zijn geboren, en dat dat, gelet op het belang van de kinderen, voldoende is om over te gaan tot het opmaken van geboorteakten nu de wet slechts vereist dat de geboorte voldoende aannemelijk wordt gemaakt, gaat de vrouw uit van een onjuiste rechtsopvatting.

De ambtenaar van de burgerlijke stand heeft de taak de juistheid van de akten in de registers van de burgerlijke stand zo goed mogelijk te borgen. Daarbij is het van belang dat akten van de burgerlijke stand de juiste gegevens bevatten omdat deze akten in het maatschappelijk verkeer als brondocument worden gebruikt. De in de wet gestelde eis dat noodzakelijke bescheiden moeten worden overgelegd die voor het opmaken van de akte of voor de vaststelling van de in de akte op te nemen gegevens noodzakelijk zijn (artikel 1:18 lid 3 BW en artikel 1:18c lid 1 BW) , is dan ook noodzakelijk om de rechtszekerheid te waarborgen. Dit brengt met zich dat de gegevens en feiten die nodig zijn voor een geboorteakte door de ambtenaar, dan wel later door de rechter, vastgesteld moeten kunnen worden. Een ‘voldoende aannemelijk beeld’ van de voor een akte noodzakelijke gegevens volstaat niet. Uit het vooroverwogene volgt bovendien dat het hof geen enkele zekerheid heeft over de geboorteplaats en -data van de kinderen.

De vraag is vervolgens of het belang van de minderjarige kinderen [kind 1] , [kind 2] en [kind 3] , zoals onder andere gewaarborgd in de artikelen 3 IVRK en 7 IVRK en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) , desalniettemin met zich brengt dat reeds op die grond moet worden overgegaan tot het opmaken van geboorteakten.

Artikel 3 IVRK bepaalt dat bij alle acties die een kind betreffen, het belang van het kind de eerste overweging dient te zijn. Artikel 7 lid 1 IVRK bepaalt onder andere dat een kind onmiddellijk na de geboorte wordt ingeschreven. Ingevolge lid 2 dienen staten dit recht te waarborgen, in het bijzonder wanneer het kind anders staatloos zou zijn.

De kosten van het eerder uitgevoerde DNA-onderzoek bij Verilabs zijn bij de tussenbeschikking van 24 april 2025 voorlopig ten laste van 's Rijks kas gebracht. De kosten van de deskundige zijn uiteindelijk begroot op € 1.295,00 (inclusief BTW).

Zoals reeds overwogen in rov. 3.14. van de tussenbeschikking van 24 april 2025 dient nog te worden beslist over de definitieve kostenveroordeling. Op grond van artikel 244 (oud) Rv geldt als uitgangspunt dat het hof vaststelt wie van partijen welk deel of volledig de kosten van het deskundigenonderzoek dient te dragen. De wet laat in principe geen ruimte om die kosten voor ‘s Rijks kas te laten komen.

Slotsom