Rechtbank Amsterdam 14-10-2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:10112

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- het tussenvonnis van 8 april 2026, en de daarin genoemde stukken,

- de rolbeslissing van 10 juni 2026, en de daarin genoemde stukken,

- de op 22 juli 2026 binnengekomen akte van de man, met producties,

- de op 22 juli 2026 binnengekomen akte van de vrouw, met producties,
- het verkort proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 19 augustus 2026, en de daarin genoemde stukken.

Daarna is bepaald dat vandaag een vonnis wordt uitgesproken.

Partijen zijn ex-samenlevers en bezaten samen een woning. In kort geding is de woning toegedeeld aan de man, inclusief het gunstige hypotheekcontract. In deze bodemprocedure heeft de rechtbank in haar tussenvonnis ¹ beslist dat de woning alsnog aan een derde moet worden verkocht. Aangezien de man de gunstige hypotheek volledig heeft meegenomen en deze achteraf niet meer kan worden gesplist, resteert de vraag of de vrouw recht heeft op rentecompensatie. De rechtbank oordeelt dat dit het geval is, omdat de man onrechtmatig heeft gehandeld door de tenuitvoerlegging. Een deskundige zal de hoogte van de rentecompensatie moeten vaststellen aan de hand van de in dit vonnis geformuleerde uitgangspunten. De man verzoekt de rechtbank ook om terug te komen op enkele van haar bindende eindbeslissingen uit het tussenvonnis, maar daartoe bestaat geen grond. Wel wordt tussentijds hoger beroep opengesteld.

In aanvulling op de feiten in het tussenvonnis van 8 april 2026 (hierna: het tussenvonnis) stelt de rechtbank de volgende feiten vast.

Op 25 juli 2024 heeft de advocaat van de man over tenuitvoerlegging van het kortgedingvonnis - voor zover relevant - het volgende geschreven aan de advocaat van de vrouw:

Op 18 december 2024 heeft de advocaat van de vrouw onder meer het volgende geschreven aan de advocaat van de man:

In een e-mail van 27 december 2024 heeft de advocaat van de man voor zover relevant het volgende geschreven aan de advocaat van de vrouw:

In een e-mail van 31 december 2024 heeft de advocaat van de vrouw aan de advocaat van de man te kennen gegeven dat de vrouw zal meewerken aan de levering onder het kortgedingvonnis en de daarin aangegeven voorwaarden. Verder staat in de e-mail het volgende:

Daarna hebben (de advocaten van) partijen en de notaris gecorrespondeerd over de inhoud van de akte van verdeling. De advocaat van de vrouw heeft in dat kader op 10 februari 2025 onder meer het volgende geschreven aan de notaris (met de advocaat van de man in de CC):

Op 21 maart 2025 heeft de vrouw een volmacht ondertekend tot overdracht van haar aandeel in de woning aan de man. In de volmacht staat onder meer het volgende:

In een e-mail van 29 april 2025 heeft de advocaat van de man het volgende geschreven aan de advocaat van de vrouw:

In de akte ‘verdeling/levering’, die op 30 april 2025 is gepasseerd, staat voor zover relevant het volgende:

De nieuwe partner van de vrouw heeft in de periode maart - mei 2024 de woning die hij met zijn voormalige partner bezat na hun scheiding overgenomen. Het Kadaster vermeldt daarover dat: “verdeling van gemeenschap op 31 mei 2024 is ingeschreven”.

De vrouw heeft op 14 augustus 2026 een nieuwe woning gekocht met haar partner, waarvan zij gezamenlijk eigenaar zijn.

De man vordert - samengevat – dat de rechtbank bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:

De vrouw verzoekt de benoeming van een deskundige voor het berekenen van het rentenadeel en verzoekt de rechtbank de uitgangspunten vast te stellen aan de hand waarvan die berekening moet worden gemaakt. Voor het overige handhaaft de vrouw haar stellingen en vorderingen in reconventie.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

In het tussenvonnis heeft de rechtbank geoordeeld dat de woning aan een derde verkocht moet worden. De rechtbank kon toen nog geen oordeel geven over de door de vrouw gevorderde rentecompensatie, omdat onbekend was of het hypotheekcontract alsnog gesplitst kon worden. Na navraag van de vrouw bij Rabobank blijkt dit niet mogelijk te zijn, zodat de rechtbank toekomt aan de vraag of de vrouw recht heeft op rentecompensatie, en zo ja, hoe veel. De man heeft de rechtbank tijdens de tweede mondelinge behandeling in deze zaak primair verzocht om terug te komen op enkele bindende eindbeslissingen uit het tussenvonnis. De rechtbank zal dit verzoek eerst bespreken alvorens in te gaan op de rentecompensatie.

De man stelt dat de eindbeslissingen dat i) de woning moet worden verkocht aan een derde en ii) dat de vrouw mogelijk aanspraak heeft op een rentecompensatie, berusten op een onjuiste feitelijke grondslag. De beslissingen berusten op de veronderstelling dat het kortgedingvonnis de titel vormde voor de levering van de woning en het hypotheekcontract. De man stelt dat partijen vóór de notariële levering vrijwillig een nadere overeenkomst hebben gesloten over de toedeling van de woning aan de man en de financiële gevolgen daarvan. Deze overeenkomst van verdeling in de zin van artikel 3:182 BW vormde dan ook de titel voor de levering op 30 april 2025. De vrouw kan daarom niet alsnog verdeling van de woning of vergoeding van gesteld rentenadeel vorderen, aldus steeds de man.

Volgens de vrouw is er geen reden om terug te komen van bindende eindbeslissingen. De drempel daarvoor is volgens haar niet gehaald, omdat er geen sprake is van nieuwe feitelijke informatie. Verder schaart zij zich op dit punt achter het tussenvonnis.

Volgens vaste rechtspraak brengen de eisen van een goede procesorde mee dat de rechter aan wie is gebleken dat een eerder door hem gegeven, maar niet in een einduitspraak (dictum) vervatte, eindbeslissing berust op een onjuiste juridische of feitelijke grondslag, bevoegd is om, met inachtneming van hoor en wederhoor, over te gaan tot heroverweging van die eindbeslissing, teneinde te voorkomen dat hij op een ondeugdelijke grondslag een einduitspraak zou doen. ²

Van een onjuiste juridische of feitelijke grondslag is geen sprake. Op zichzelf voert de man terecht aan dat het kortgedingvonnis zelf niet de titel van de overdracht vormde. Feitelijk is het kortgedingvonnis namelijk niet ten uitvoer gelegd middels de (in dat vonnis) gegeven mogelijkheid tot indeplaatsstelling in de zin van artikel 3:300 lid 2 BW. De verdelingsakte van 30 april 2025 was evenmin de titel voor de overdracht: dat was slechts de voor overdracht vereiste leveringshandeling. De titel voor de overdracht was daarentegen (artikel 9 van) de samenlevingsovereenkomst zoals vastgesteld en uitgelegd in het kortgedingvonnis, een uitleg die de bodemrechter in het tussenvonnis niet heeft gevolgd. Van een onjuiste feitelijke of juridische grondslag op dit punt is dus geen sprake.

Anders dan de man betoogt, hebben partijen geen ‘overeenkomst tot verdeling’ gesloten voorafgaand aan de notariële levering van 30 april 2025. Uit de tekst van de volmacht (zie onder 3.8), de akte (zie onder 3.10) en de voorafgaande correspondentie (zie onder 3.7) blijkt dat de vrouw slechts uitvoering heeft gegeven aan het uitvoerbaar bij voorraad verklaarde kortgedingvonnis. Dat de akte van verdeling ook de financiële gevolgen van die toedeling regelt – zoals de overnamesom, vergoeding van de overwaarde en overname van het hypotheekcontract – maakt dat niet anders. Die zaken waren namelijk al vastgesteld in het kortgedingvonnis.

Verder doet ook niet ter zake dat de financiering uiteindelijk op een andere manier is vormgegeven dan in het kortgedingvonnis is bepaald. De man heeft zelf toegelicht dat de reden hiervoor was dat de Rabobank kennelijk niet bereid was om – zoals voorzien in het kortgedingvonnis – de gezamenlijke hypotheek voort te laten zetten door de man met ontslag van de vrouw uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Daarom hebben partijen in overleg gekozen voor de aflossing van de gezamenlijke hypotheek met een nieuwe hypothecaire lening van de man (met behoud van de lage rente). De vrouw heeft terecht aangevoerd dat deze alternatieve route materieel op hetzelfde neerkwam als de voorwaarden in het kortgedingvonnis. Die andere financieringswijze maakt dan ook niet dat er sprake is van een nadere overeenkomst in plaats van uitvoering van het kortgedingvonnis. Ook op dit punt is dus geen sprake van een onjuiste feitelijke of juridische grondslag.

De man voert aan dat hij er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat de vrouw geen aanspraak meer zou maken op verdeling van de woning of vergoeding van het gestelde rentenadeel. Zij heeft immers eerst op 18 december 2024 (onder 3.4) geschreven dat ze zich zou beraden op vervolgstappen zoals een bodemprocedure, en heeft vervolgens in haar mail van 31 december 2024 (onder 3.6) zelf aangedrongen op toedeling van de woning aan de man, waaraan ze zelfs een termijn verbond. Bovendien wist zij dat hierna het hypotheekcontract niet meer zou kunnen worden gesplitst, aldus de man.

De vrouw betwist dat zij ‘vrijwillig’ heeft meegewerkt aan de levering/verdeling en dat de man daar gerechtvaardigd op mocht vertrouwen. Er was een uitvoerbaar bij voorraad verklaard kortgedingvonnis, waartegen het hoger beroep niet geslaagd was. Uit e-mailcorrespondentie blijkt dat de man uitvoering wilde, dat hij heeft gezegd dat als de vrouw dit bleef weigeren hij opnieuw een kort geding zou starten (zie onder 3.9), waarna zij uiteindelijk heeft meegewerkt aan de uitvoering van het vonnis. Verder heeft de vrouw steeds een voorbehoud van haar rechten in de bodemprocedure gemaakt, aldus steeds de vrouw.

De man mocht er niet gerechtvaardigd op vertrouwen dat de vrouw geen aanspraak meer zou maken op verdeling van de woning of vergoeding van het gestelde rentenadeel. De wil van de vrouw om mee te werken aan de levering werd immers bepaald door het kortgedingvonnis en de niet-ontvankelijkheid van het hoger beroep daartegen. Nu dat vonnis door het andersluidende tussenvonnis van 8 april 2026 achteraf zijn rechtskracht dreigt te verliezen, kan er niet vanuit worden gegaan dat zij – ook zonder dat kortgedingvonnis – daadwerkelijk de wil had om de woning inclusief hypotheekcontract toe te delen aan de man. Dat was ook kenbaar aan de man: in de akte van verdeling staat in heldere bewoordingen dat de toedeling geschiedt ter uitvoering van het kortgedingvonnis en dat haar verklaringen aan haar moeten worden toegerekend op grond van dat kortgedingvonnis.

De vrouw heeft verder voldoende omstandigheden aangevoerd waaruit blijkt dat zij niet vrijwillig de akte van verdeling is aangegaan. Uit de e-mails van 25 juli 2024, 27 december 2024 en 29 april 2025 (onder 3.2, 3.5 en 3.9) volgt namelijk dat de man (i) de vrouw meermaals heeft aangesproken op het niet voldoen aan het kortgedingvonnis, (ii) de vrouw heeft voorgehouden dat dit vonnis niet meer in rechte kon worden aangetast en (iii) een zekere druk heeft uitgeoefend op de vrouw om mee te werken aan de levering. Ook staat in de e-mail van 31 december 2024 dat de vrouw nog steeds bereid blijft om de woning zelf over te nemen. Tot slot heeft de vrouw in haar e-mails van 31 december 2024 en 10 februari 2025 (zie 3.6 en 3.7) een uitdrukkelijk voorbehoud van haar rechten in een eventuele bodemprocedure gemaakt. Gezien deze omstandigheden mocht de man er dan ook niet gerechtvaardigd op vertrouwen dat de toedeling van de woning inclusief het hypotheekcontract aan de man overeenkwam met haar eigen wil en zij daar later geen aanspraak meer op zou maken. De man legt dezelfde stellingen ten grondslag aan zijn beroep op rechtsverwerking en strijd met de redelijkheid en billijkheid, zodat deze beroepen ook niet slagen.

De man voert tot slot nog aan dat uit de e-mail van de notaris van 4 december 2024 aan de man (onder 3.3) blijkt dat de notaris het kortgedingvonnis niet zelfstandig ten uitvoer wilde leggen via een indeplaatsstelling en dat ook daar de wil van de vrouw tot overdracht van de woning met het hypotheekcontract uit blijkt. De man kon dus geen druk uitoefenen op de vrouw om mee te werken met het vonnis omdat de notaris daartoe niet bereid was, en was afhankelijk van haar vrijwillige medewerking. De vrouw wist dat, want zij heeft op 18 december 2024 (onder 3.4) geschreven een bodemprocedure te overwegen, aldus de man. De vrouw betwist dat zij destijds wist dat de notaris het vonnis niet ten uitvoer wilde leggen en zij dus kennelijk ook de optie had om niet mee te werken aan de akte van verdeling.

Voorop staat dat de e-mail van de notaris van 4 december 2024 (zie onder 3.3) niet aan (de advocaat van) de vrouw is toegezonden. Of de vrouw van het standpunt van de notaris op de hoogte was kan overigens in het midden blijven en de rechtbank gaat voorbij aan het bewijsaanbod van de man ter zake. Uit de e-mail van de notaris blijkt namelijk niet dat de notaris pertinent weigerde het kortgedingvonnis ten uitvoer te leggen. Hij wenste slechts aanvullend advies over de alternatieve financieringswijze (zoals bedoeld in 5.7), waarna hij bereid was de akte te passeren zodra het hof de vrouw definitief niet-ontvankelijk had verklaard en daar geen rechtsmiddelen meer tegen openstonden. Hoewel de notaris het kortgedingvonnis dus op dat moment niet wilde uitvoeren, blijkt uit die e-mail niet dat het kortgedingvonnis ‘onuitvoerbaar’ was en de vrouw dus hoe dan ook vrijwillig moest meewerken.

Uit het voorgaande volgt niet dat de rechtbank op onjuiste feitelijke gronden heeft geoordeeld dat i) de woning moet worden verkocht aan een derde en ii) de vordering tot rentecompensatie (dus) nog aan de orde is. Hierna zal de rechtbank ingaan op de vraag of de vrouw recht heeft op rentecompensatie.

De vrouw vordert vergoeding voor rentenadeel, kort gezegd omdat de man de gunstige hypotheekrentevoorwaarden volledig toebedeeld heeft gekregen ten koste van de vrouw en dit niet meer ongedaan kan worden gemaakt. In dat kader beroept zij zich op de grondslag onrechtmatige daad. De man is volgens haar ook tekortgeschoten in de verplichting om mee te werken aan de verkoop van de woning en splitsing van het hypotheekcontract. Verder beroept zij zich op ongerechtvaardigde verrijking en de redelijkheid en billijkheid. De man betwist dat is voldaan aan de vereisten voor onrechtmatige daad, wanprestatie, ongerechtvaardigde verrijking of de redelijkheid en billijkheid.

Hiervoor is geoordeeld dat de vrouw heeft gehandeld ter uitvoering van het kortgedingvonnis. De man miskent dat tenuitvoerlegging van of op basis van een uitvoerbaar bij voorraad verklaard kortgedingvonnis altijd voor zijn rekening en risico komt, omdat een kortgedingvonnis op grond van artikel 257 Rv geen gezag van gewijsde kan krijgen, slechts kracht van gewijsde nadat er geen hoger beroepsmogelijkheden meer zijn. Elke in kort geding gegeven beslissing heeft een voorlopig karakter in die zin dat zij in een bodemprocedure opnieuw getoetst en beslist kan worden. ³ Door de andersluidende beslissing in deze bodemzaak vervalt het oordeel in kort geding (zie ook het tussenvonnis in rechtsoverwegingen 5.4 en 5.5) op het moment van het wijzen van dit bodemvonnis. Dat moment ligt op de dag dat het andersluidende oordeel in het dictum is vervat. ⁴ De partij die haar wederpartij tot nakoming van het kortgedingvonnis heeft gedwongen - zoals hiervoor geoordeeld -, blijkt dan achteraf onrechtmatig te hebben gehandeld en kan daarom schadeplichtig zijn. ⁵ Het gaat dan om aansprakelijkheid voor de schade die voor de vrouw is ontstaan door het door de man doen naleven van de verplichting uit het vonnis tot overdracht van het aandeel van de vrouw in de woning aan hem.

Deze onrechtmatigheid dient te worden beoordeeld onder toepassing van artikel 6:162 BW. Alleen de schade die in causaal verband staat met die onrechtmatige tenuitvoerlegging komt onder dat artikel in aanmerking voor vergoeding.

Daarmee ligt de vraag voor of de schade die de vrouw vordert in causaal verband staat met de tenuitvoerlegging. De man heeft de gunstige hypotheekrentevoorwaarden volledig toebedeeld gekregen ten koste van de vrouw en vast staat dat dit niet meer ongedaan kan worden gemaakt.

De rechtbank volgt de vrouw in haar betoog dat zij schade leidt doordat de man 100% van de gunstige hypotheekrentevoorwaarden heeft verkregen, dat dit nu niet meer kan worden teruggedraaid en dat de vrouw (daardoor) het recht op haar helft van deze gunstige voorwaarden is verloren. Daarbij acht de rechtbank relevant dat (i) de mogelijkheid bestond dat de Rabobank het hypotheekcontract zou splitsen en partijen de gunstige hypotheekvoorwaarden mee zou laten nemen naar een nieuwe financiering en (ii) dat de vrouw dit ‘rentevoordeel’ ook daadwerkelijk kon en wilde benutten nu zij voornemens was een andere woning te kopen (dan wel de gemeenschappelijk woning over te nemen) en hiertoe financieel in staat was. Punt (i) is niet in geschil tussen partijen, punt (ii) zal de rechtbank hieronder bespreken.

Volgens de man is van schadeplichtigheid geen sprake, omdat niet aannemelijk is dat de vrouw het hypotheekcontract had kunnen voortzetten. Om gebruik te kunnen maken van de verhuisregeling, had de vrouw binnen drie maanden na overdracht van de oude woning een nieuwe woning gekocht en geleverd moeten krijgen. Dat scenario is niet aannemelijk gezien de krappe Amsterdamse woningmarkt destijds, de doorlooptijd tussen verkoop/aankoop en levering en het feit dat haar nieuwe partner zijn woning ook op het juiste moment had moeten verkopen, aldus steeds de man. De vrouw betwist dit.

De rechtbank acht het wel aannemelijk dat de vrouw haar deel van het hypotheekcontract had kunnen voortzetten. De vrouw heeft aan de hand van e-mails over bezichtigingen tussen maart en juli 2024 voldoende gesteld en onderbouwd dat zij voorafgaand aan het kortgedingvonnis op zoek was om (al dan niet met haar partner) een vervangende woning te kopen. Dat haar partner in de periode maart - mei 2024 zelf zijn voormalige echtelijke woning had overgenomen en de vrouw daar in april 2024 bij in is getrokken, maakt dat niet anders. De vrouw heeft namelijk verklaard en met e-mails aangetoond dat zij desondanks nog steeds een andere woning wilde kopen, samen met haar partner of alleen. De moeilijke woningmarkt had een dergelijke aankoop niet tegengehouden. Het financieel belang van het voortzetten van de hypotheekvoorwaarden was namelijk dermate groot, dat de vrouw zo nodig haar koopbeleid had kunnen bijstellen. Ook was de periode van drie maanden na verkoop afhankelijk van het moment van verkoop, dat nog in de toekomst zou liggen en dus nader te bepalen was. Tot slot heeft de vrouw voldoende onderbouwd dat zij (met haar helft van het hypotheekcontract) daadwerkelijk in staat was om een nieuwe woning te financieren, zoals ook reeds overwogen in het tussenvonnis. Ook dit aspect van het causaal verband is hiermee bevestigd.

De man voert verder aan dat hij niet schadeplichtig zal zijn ten opzichte van de vrouw als de woning aan een derde wordt verkocht, omdat hij dan ook het hypotheekcontract zal verliezen. Om dezelfde redenen als genoemd onder 5.20 is het niet realistisch dat hij binnen drie maanden na de levering aan een derde een passende woning kan kopen en geleverd kan krijgen, aldus de man.

De rechtbank volgt de man niet op dit punt, omdat de tenuitvoerlegging van het kortgedingvonnis al leidt tot de schadeplichtigheid. Bovendien ligt een en ander ook in de risicosfeer van de man, zoals hiervoor onder 5.16 overwogen.

Nu sprake is van onrechtmatig handelen, rust op de man een verbintenis tot schadevergoeding. De rechtbank acht het redelijk dat die schade wordt berekend op het rentenadeel van de vrouw. Doordat de man door de tenuitvoerlegging de volledige hypotheekvoorwaarden heeft verkregen op basis van een kortgedingvonnis, is de vrouw namelijk de kans ontnomen om met haar helft van die voorwaarden een nieuwe woning te kopen, waardoor zij rentenadeel (schade) heeft geleden. De vordering tot vergoeding van haar rentenadeel wordt dan ook toegewezen. Gezien dit oordeel komt de rechtbank niet meer toe aan de bespreking van de andere door de vrouw aangevoerde grondslagen voor schadevergoeding.

De rechtbank is voornemens een deskundige te benoemen om het rentenadeel van de vrouw te berekenen. Omdat partijen het niet eens zijn over de uitgangspunten aan de hand waarvan die vergoeding moet worden berekend, zal de rechtbank die eerst vaststellen.

In het tussenvonnis is beslist dat de vrouw vanaf 1 september 2023 tot aan de verkoop van de woning aan een derde, bij moet dragen aan de eigenaarslasten van de woning. Dat komt feitelijk neer op haar helft van de maandelijkse hypotheekaflossingen, aangezien de overige eigenaarslasten (zoals de hypotheekrente), worden weggestreept tegenover de door de man te betalen gebruiksvergoeding over die periode. De juridische fictie waar vanuit moet worden gegaan, is dus dat de woning en het hypotheekcontract nog altijd gezamenlijk zijn, totdat de woning aan een derde verkocht wordt en de opbrengst wordt verdeeld. In deze fictie leidt de vrouw pas ná de verkoop aan een derde rentenadeel, omdat partijen tot dat moment beiden het voordeel van de gunstige hypotheekrente genieten en de opbrengst genieten. Het rentenadeel moet daarom berekend worden vanaf de verkoop van de woning aan een derde tot aan het eind van de rentevaste periode, dus 2041. De vrouw stelt dat er ook nog nadeel en daarmee schade is na 2041, omdat zij in het begin minder kan aflossen op de hypotheek dan dat zij bij het gunstige rentepercentage had gedaan. Dit veronderstelde ‘na-ijleffect’ na de rentevaste periode acht de rechtbank echter te onzeker om verantwoord in te (laten) schatten, ook door een deskundige. Voor de periode na 2041 hoeft dus geen rentenadeel te worden berekend.

De basis van de berekening van het rentenadeel is een vergelijking tussen de situatie waarin het hypotheekcontract was gesplitst en de huidige financieringsmogelijkheid. Dat betekent dat (het gewogen gemiddelde van) de hypotheekrente van het oude gezamenlijke hypotheekcontract moet worden vergeleken met de hypotheekrente wanneer de vrouw haar helft van de gezamenlijke lening opnieuw zou moeten financieren bij de Rabobank vanaf de peildatum. De peildatum voor de hoogte van de rente waarmee moet worden vergeleken is dit vonnis, omdat daarmee de onrechtmatigheid van het handelen van de man is vastgesteld. De man heeft terecht aangevoerd dat de vrouw in de huidige hypotheekmarkt de rente waarschijnlijk niet voor 20 jaar vast zou zetten. Daarom zal de rechtbank voor de vergelijking vooralsnog uitgaan van de hypotheekrente van de Rabobank bij een rentevaste periode van 10 jaar. Indien gewenst, mogen partijen een tweede berekening hiervan vragen aan de deskundige op basis van een andere rentevaste termijn. Het nadeel moet op basis van de helft van de geleende bedragen berekend worden, aangezien de vrouw bij splitsing de helft van de lening tegen de gunstige voorwaarden mee had kunnen nemen. Ook moet worden gerekend met nettobedragen, dus na aftrek voor de inkomstenbelasting van de hypotheekrente aan de zijde van de vrouw. Het aldus berekende rentenadeel wordt alleen berekend over de periode vanaf verkoop tot aan 2041 (het einde van de oorspronkelijke rentevaste periode)

Aangezien de vrouw pas rentenadeel lijdt in de toekomst (zie 5.26), is sprake van de begroting van nog niet ingetreden schade. Artikel 6:105 BW geeft de rechter in dat geval de mogelijkheid om te kiezen tussen veroordeling tot betaling van een periodiek uit te keren bedrag, of één bedrag ineens (de contante waarde). De rechtbank geeft de voorkeur aan een periodieke schadevergoeding: de schade wordt namelijk ook periodiek (maandelijks) geleden en het totaalbedrag zou een aanzienlijk bedrag kunnen zijn om ineens te betalen. Ook kunnen zich tot 2041 allerlei omstandigheden voordoen die tot een wijziging of stopzetting van de periodieke uitkeringen zouden kunnen leiden. Hoewel de rechtbank partijen vooralsnog in vooruitzicht stelt dat zij een periodiek uit te keren bedrag zal vaststellen, zal de rechtbank de deskundige vragen om ook de contante waarde te berekenen. Nadat de deskundige heeft gerapporteerd, mogen partijen bij eensluidend bericht aan de rechtbank laten weten als zij liever veroordeling tot betaling van de contante waarde wensen.

Over een uit te keren schadevergoeding (zowel periodiek als contante waarde) hoeft de man geen wettelijke rente te betalen. Er is namelijk geen sprake van vertragingsschade, want de schade ligt in de toekomst en wordt dan vergoed.

Ter zitting heeft de man aangevoerd hij een groot gedeelte van de hypotheekaflossingen heeft voorgeschoten, zodat de vrouw geld bespaard heeft waarmee zij heeft kunnen beleggen, en hij niet. Eveneens ter zitting heeft de vrouw opgeworpen dat zij afgelopen jaren feitelijk niet in de woning heeft gewoond en dus ook al die tijd geen gebruik kon maken van hypotheekrenteaftrek. De rechtbank gaat voorbij aan beide punten, omdat deze buiten de onder 5.26 afgebakende periode van rentenadeel vallen en partijen er verder geen vorderingen aan verbonden hebben.

Voordat de rechtbank een onderzoek door een deskundige instelt, krijgen partijen de gelegenheid zich uit te laten over:

- het aantal en het specialisme van de te benoemen deskundige(n);

- de persoon van de te benoemen deskundige(n);

- de aan de deskundige(n) voor te leggen vragen.

De rechtbank is voorlopig van oordeel dat kan worden volstaan met de benoeming van één deskundige op het gebied van financiën en hypotheken, en dat de volgende vragen moeten worden gesteld:

Welk bedrag aan netto rentelasten moet de vrouw maandelijks extra betalen wanneer voortzetting van het gezamenlijke hypotheekcontract wordt vergeleken met een nieuwe financiering? Daarbij kunt u uitgaan van de onder 5.26-5.30 beschreven uitgangspunten.

Wat is de contante waarde van het rentenadeel op de peildatum en kunt u daarbij toelichten welke keuzes u bij deze berekening heeft gemaakt?

Zijn er nog andere punten die u naar voren wilt brengen waarvan de rechter volgens u kennis moet nemen bij de verdere beoordeling?

Aangezien partijen in het tussenvonnis in het vooruitzicht is gesteld dat de proceskosten gecompenseerd zullen worden, ziet de rechtbank aanleiding om het voorschot op de kosten van de te benoemen deskundige(n) gelijkelijk over partijen te verdelen. Dat betekent dat partijen dan ieder de helft van dit voorschot moeten betalen. In het eindvonnis zal de rechtbank beslissen wie van partijen uiteindelijk de kosten van de deskundige moet betalen.

De rechtbank gaat ervan uit dat partijen in onderling overleg overeenstemming bereiken over de persoon die als deskundige gaat optreden. Voor zover partijen daarover geen overeenstemming kunnen bereiken en om die reden iedere partij een deskundige voorstelt, moeten partijen gemotiveerd aangeven waarom zij de voorkeur geven aan de door henzelf voorgestelde deskundige en waarom de door de wederpartij voorgestelde deskundige niet voor benoeming in aanmerking mag komen. Daarbij valt te denken aan zwaarwegende redenen als gebrek aan deskundigheid of gerechtvaardigde twijfels met betrekking tot de onpartijdigheid van de deskundige. Die zwaarwegende redenen moeten worden onderbouwd. De rechtbank zal dan, na weging van de onderbouwing vóór en tegen de benoeming, een door partijen aangedragen deskundige of een eigen deskundige benoemen.

De rechtbank zal de zaak naar de rol verwijzen, zodat partijen zich hierover bij akte kunnen uitlaten. Partijen moeten de concept-akte uiterlijk een week vóór de roldatum naar elkaar toesturen, zodat zij in hun definitieve akte op de akte van de wederpartij kunnen reageren.

Wel wordt reeds nu de subsidiaire vordering in reconventie toegewezen zoals bepaald in het tussenvonnis in rechtsoverweging 5.17. Op de vordering tot het opleggen van een dwangsom en de uitvoerbaarheid bij voorraad ten aanzien van deze veroordeling wordt nu nog niet beslist omdat – zoals hierna blijkt – het verzoek tot het openstellen van hoger beroep zal worden toegewezen.

Nu de primaire verzoek van de man om terug te komen van bindende eindbeslissingen wordt afgewezen, komt de rechtbank toe aan zijn subsidiaire vordering. Hij verzoekt de rechtbank om tussentijds hoger beroep open te stellen tegen het tussenvonnis van 8 april 2026 en het onderhavige tussenvonnis, voor zover dit betrekking heeft op de in 4.1 onder i. t/m v. genoemde punten.

De rechtbank wijst het verzoek toe. De verkoop van de woning aan een derde kan onomkeerbare gevolgen hebben en het afwachten van een deskundigenbericht kan gezien de (mogelijk) lange duur daarvan bezwaarlijk zijn. Daarom zal de rechtbank hoger beroep tegen dit tussenvonnis openstellen. Dat brengt ingevolge artikel 337 Rv lid 2 mee dat ook tegen de eerdere tussenvonnissen tussentijds hoger beroep kan worden ingesteld. ⁶

Voor het verdere verloop van deze procedure is van belang te weten of een van partijen inderdaad hoger beroep aantekent. Partijen mogen hun voornemen daartoe bij akte kenbaar maken.

Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.

bepaalt dat de man dient mee te werken aan verkoop van de woning (met parkeerplaatsen en berging),

bepaalt dat de zaak weer op de rol zal komen van woensdag 11 november 2026 om beide partijen in de gelegenheid te stellen een akte in te dienen waarin zij zich uitlaten over de persoon van de deskundige en de aan de deskundige te stellen vragen en over het al of niet instellen van hoger beroep,

bepaalt dat partijen elkaar uiterlijk een week vóór de genoemde roldatum de concept-akte moeten toesturen, zodat zij ieder in hun eigen akte nog kunnen reageren op de standpunten van de wederpartij,

staat tussentijds hoger beroep tegen dit vonnis toe,

houdt iedere verdere beslissing aan.