Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 20-10-2026, ECLI:NL:GHARL:2026:6751

[de minderjarige] is het enige kind van de ouders. Hij is geboren [in] 2016. De moeder had lange tijd alleen het ouderlijk gezag over [de minderjarige] . De ouders zijn omstreeks 2020 uit elkaar gegaan. Na de relatiebreuk is [de minderjarige] bij de moeder blijven wonen in de woning van de vader in [woonplaats2] , terwijl de vader elders verbleef. Op 12 augustus 2022 heeft zich in die woning tussen de ouders een incident voorgedaan waar de politie bij betrokken is geweest en waarvan een zorgmelding is gedaan bij Veilig Thuis. [de minderjarige] was op dat moment in de woning aanwezig.

In de periode dat de ouders op de wachtlijst stonden voor de hulpverlening heeft de Raad vanwege nieuwe informatie en ontwikkelingen (escalerend gedrag van [de minderjarige] bij de vader thuis en meldingen bij Veilig Thuis van de huisarts, politie en oma moederszijde) ambtshalve een aanvullend beschermingsonderzoek gedaan en daarvan op 23 augustus 2024 verslag gedaan. Op 29 augustus 2024 is [de minderjarige] op verzoek van de Raad onder toezicht gesteld. De huidige termijn van de ondertoezichtstelling loopt tot 28 februari 2027.

De ouders hebben op 11 december 2024 in het gezagsregister laten aantekenen dat zij samen het gezag hebben over [de minderjarige] .

Bij beschikking van 17 juni 2025 heeft het hof overeenkomstig het gezamenlijk verzoek van de ouders een verdeling van de zorg- en opvoedingstaken vastgesteld waarbij [de minderjarige] per twee weken in een ritme van 5, 2, 2 en 5 dagen bij de moeder respectievelijk de vader verblijft en [de minderjarige] gedurende de helft van de vakanties en feestdagen bij de vader verblijft.

[de minderjarige] woont vanaf 13 mei 2026 bij de vader en is sindsdien om het weekend en de helft van de vakanties en feestdagen bij de moeder.

De GI heeft de kinderrechter in de rechtbank Midden-Nederland, locatie Lelystad, op 29 december 2025 verzocht [de minderjarige] uit huis te mogen plaatsen bij de vader. De GI heeft de kinderrechter op die datum ook verzocht de bij beschikking van het hof van 17 juni 2025 vastgestelde co-ouderschapsregeling te wijzigen in een weekendregeling voor de moeder.

De kinderrechter heeft de verzoeken van de GI toegewezen. De kinderrechter heeft de GI gemachtigd om [de minderjarige] met ingang van 7 mei 2026 uit huis te plaatsen bij de vader tot 28 februari 2027. De kinderrechter heeft de zorgregeling gewijzigd en een voorlopige zorgregeling vastgesteld waarbij [de minderjarige] om de week van vrijdag uit school tot maandag naar school bij de moeder verblijft.

De kinderrechter heeft ook beslist dat de machtiging tot uithuisplaatsing en gewijzigde zorgregeling mogen worden uitgevoerd, ook al wordt er hoger beroep ingesteld (de beslissingen uitvoerbaar bij voorraad verklaard).

Deze beslissingen zijn vastgelegd in een beschikking van 7 mei 2026.

De moeder is het niet eens met de beslissingen van de kinderrechter. Zij komt daarvan in hoger beroep. Zij wil dat het hof de beslissingen van de kinderrechter ongedaan maakt. Ook wil zij dat de beslissing over de uithuisplaatsing tijdens het hoger beroep wordt geschorst.

De GI wil dat de beslissingen in stand blijven.

Het hof heeft de volgende stukken ontvangen:

• het beroepschrift tevens verzoek tot schorsing, ontvangen op 6 augustus 2026

• de brief van de Raad van 7 september 2026, waarin de Raad zich afmeldt voor de zitting

• het verweerschrift van de GI

• een e-mail van een medewerker van Jeugdstem, ingediend op 17 september 2026 met daarbij een brief van [de minderjarige]

• de stukken van de moeder, ingediend op 17 en 18 september 2026.

[de minderjarige] heeft op 21 september 2026 gesproken met een raadsheer en een griffier van het hof. Hij heeft verteld wat hij vindt van de uithuisplaatsing en de gewijzigde zorgregeling.

De zitting bij het hof was op 22 september 2026. Aanwezig waren:

• de moeder met haar advocaat die pleitnotities heeft overgelegd

• de vader

• een vertegenwoordiger van de GI.

Het hof doet bij deze beschikking, zo blijkt uit het navolgende, einduitspraak in de hoofdzaak. Daarom heeft de moeder geen belang meer bij een beslissing op haar verzoek tot schorsing van de werking van de beschikking van 7 mei 2026. Het hof zal dat verzoek dan ook afwijzen.

De kinderrechter kan een machtiging geven een kind uit huis te plaatsen. De rechter kan die machtiging geven als dat noodzakelijk is voor de verzorging en opvoeding van het kind of voor onderzoek van het kind. ¹

- [de minderjarige] groeit op in een veilige, stabiele opvoedsituatie waarin hij niet wordt belast met strijd of onduidelijkheid tussen de ouders en hij de ruimte en toestemming ervaart voor positief en onbelast contact met beide ouders;

- [de minderjarige] wordt niet blootgesteld aan geweld en voelt zich veilig en [de minderjarige] gebruikt zelf ook geen geweld.

De moeder is in juni 2025 naar [woonplaats1] verhuisd. Sindsdien kan Praktijk [naam] de moeder (en [de minderjarige] ) niet meer thuis bezoeken, omdat zij buiten hun werkgebied woont. Praktijk [naam] heeft de opdracht tot gezinsbegeleiding bij de moeder eind 2025 teruggegeven aan de GI, omdat voortzetting niet haalbaar en effectief was gebleken.

Net als Praktijk [naam] ervaart de GI vanaf het begin van haar betrokkenheid een moeizame samenwerking met de moeder en een goede samenwerking met de vader. De GI is het eens met de bevindingen van Praktijk [naam] . In haar rapportage van 21 mei 2025 presenteert de GI het als een feit dat bij [de minderjarige] sprake is van een loyaliteitsconflict als gevolg van de ouderonthechting door de moeder. De GI verwachtte op dat moment een gedragsverandering van de moeder (in haar houding ten opzichte van de vader), zodat [de minderjarige] zich vrij zou kunnen voelen om onbelast contact met de vader en zijn familie te hebben. De GI kondigde toen al aan dat als de gewenste gedragsverandering bij de moeder niet zou komen een uithuisplaatsing op de loer lag. Omdat het gedrag van de moeder in de ogen van de GI niet genoeg veranderde is eind 2025 een verzoek tot uithuisplaatsing bij de vader gedaan. Hoewel de GI geen zorgen had over de feitelijke opvoedsituatie bij de moeder vond (en vindt) de GI deze maatregel noodzakelijk om het patroon van ouderonthechting te doorbreken. Het doel van de uithuisplaatsing is volgens de GI de veiligheid van [de minderjarige] te waarborgen, omdat ouderonthechting een vorm van emotionele mishandeling is.

Na [de minderjarige] te hebben gesproken heeft de kinderrechter op 19 februari 2026 aangegeven, anders dan in een eerdere beschikking was overwogen, kindeigen problematiek bij [de minderjarige] te zien. Volgens de kinderrechter heeft [de minderjarige] traumagerichte hulpverlening nodig bij het verwerken van gebeurtenissen uit het verleden. Daarnaast achtte de kinderrechter het noodzakelijk dat er een kindercoach werd ingezet; niet ter vervanging van een eventuele behandeling, maar in aanvulling daarop. De kinderrechter heeft de ondertoezichtstelling op 19 februari 2026 verlengd, maar de beslissing op het verzoek tot uithuisplaatsing aangehouden en de zaak vanwege de complexiteit verwezen naar de meervoudige kamer. Drie maanden later heeft de meervoudige kamer zich aangesloten bij de bevindingen van de GI en het verzoek tot uithuisplaatsing toegewezen.

Het hof constateert dat de ouders een totaal andere visie hebben op wat er in het verleden is gebeurd tijdens hun relatie en ook op wat er nu gebeurt met [de minderjarige] als hij bij de vader thuis is.

De moeder doet aanhoudend uitspraken over fysiek, verbaal, psychisch en financieel huiselijk geweld door de vader gedurende de relatie en ook in de jaren daarna. De moeder duidt dat als dwingende controle of intieme terreur. Zij maakt zich al jarenlang zorgen over de veiligheid van [de minderjarige] bij de vader. Desondanks heeft zij meegewerkt aan het tot stand komen van gezamenlijk gezag en een co-ouderschapsregeling waaraan tot de uithuisplaatsing feitelijk uitvoering is gegeven. De moeder heeft een moeizaam contact met de hulpverlening.

De vader ontkent alle beschuldigingen van de zijde van de moeder. Hij zegt leuke tijden met de moeder te hebben gehad en altijd goed contact met [de minderjarige] te hebben (gehad). De vader merkt in zijn huidige contact met [de minderjarige] niet dat [de minderjarige] tegen anderen zulke heftige uitspraken over hem doet. De vader hoopt dat onderzocht kan worden waarom [de minderjarige] die dingen over hem zegt. De vader heeft goed contact met de hulpverlening.

Het hof stelt vast dat zich in augustus 2022 een heftig incident heeft voorgedaan tussen de ouders. [de minderjarige] heeft zijn beleving daarvan aan verschillende professionals verteld, ook aan de voorzitter van het hof.

- [de minderjarige] een veilige plek bieden;

- inzicht krijgen in [de minderjarige] gevoelens en gedachten;

- verwerken van ingrijpende ervaringen;

- vergroten van zijn gevoel van veiligheid.
In welke mate sprake is van kindeigen problematiek is tot nu toe onvoldoende duidelijk geworden.

Het hof ziet een hele zorgelijke (gezins)dynamiek. Op grond van de theorie dat sprake is van ouderonthechting moet dat volgens de GI opgelost worden door het contact met de beïnvloedende moeder in te perken door [de minderjarige] uit de omgeving van de moeder te halen en uit huis te plaatsen bij de vader die hij afwijst. De GI baseert haar standpunt dat sprake is van ouderonthechting op eigen waarnemingen, expertise en ervaring in combinatie met de bevindingen van twee gezinsbegeleiders en een gedragswetenschapper van Praktijk [naam] . Het hof stelt echter vast dat de aanpak die volgens de GI nodig is om een patroon van ouderonthechting te doorbreken (internationaal) niet onomstreden is. Uit de informatie die door de hulpverlening is opgesteld, blijkt op geen enkele wijze van een kritische houding ten opzichte van de (theorie en) aanpak van ouderonthechting dan wel dat alternatieve verklaringen voor het gedrag van [de minderjarige] zijn onderzocht. Dit klemt temeer nu, bijvoorbeeld door Praktijk [naam] , zorgen over ouderonthechting zijn geuit op basis van eerdere aannames en niet op basis van (voldoende) eigen waarneming van de interactie tussen [de minderjarige] en zijn ouders.

Na de uithuisplaatsing, die op 13 mei 2026 op voor [de minderjarige] uiterst onprettige wijze heeft plaatsgevonden, bestaat naar het oordeel van het hof nog steeds een hele zorgelijke, zo niet nog zorgelijker situatie. De bedreiging van [de minderjarige] in zijn (emotionele) ontwikkeling is allesbehalve minder geworden. Zowel in de brief die het hof via Jeugdstem van [de minderjarige] heeft ontvangen als in zijn gesprek met de voorzitter doet [de minderjarige] hele zorgelijke en vergaande uitspraken over de vader. Hij schrijft dat zijn leven als een hel voelt sinds hij bij de vader woont, hij bijna elke avond moet huilen in zijn bed, hij niet meer bij de vader wil wonen, hij bang is dat de vader hem gaat vermoorden en hij zijn leven bij de vader haat. [de minderjarige] vertelde de voorzitter dat hij heel bang is voor de vader, omdat hij vaak boos is en een keer heeft gezien dat de vader tijdens een ruzie de moeder aanviel en haar bij de nek vastpakte. [de minderjarige] geeft aan dolgraag weer bij de moeder te willen wonen en zegt zijn vader dan nooit meer te willen zien. Eerder (in de situatie dat sprake was van een 50-50-verdeling) wilde [de minderjarige] nog graag terug naar een weekendregeling met de vader. [de minderjarige] ervaart dat geen enkele volwassene naar hem luistert. Hij noemt daarbij expliciet de twee gezinsbegeleiders en kindercoach van Praktijk [naam] en de jeugdbeschermer. Ondanks deze forse uitspraken, angsten en wensen van [de minderjarige] overweegt de GI, zo kwam ter zitting naar voren, om zijn contact met de moeder nog verder in te perken.

Uit de stukken blijkt dat het logistiek lastig was om afspraken tussen de hulpverlening en de moeder te maken en deze ook na te komen. De meningen over de oorzaken daarvan lopen uiteen. Het hof heeft ter zitting gehoord dat de moeder tegenwoordig één dag per week werkt, zodat het hof ervan uitgaat dat de moeder nu alle ruimte heeft om mee te werken aan het NIKA-traject. De GI heeft op haar beurt toegezegd dat er binnen dit traject zeker ruimte is om afspraken te maken bij de moeder thuis in [woonplaats1] waarbij [de minderjarige] aanwezig kan zijn.

Het hof stelt vast dat de jeugdbeschermer dit hele jaar nauwelijks contact met [de minderjarige] heeft kunnen krijgen. [de minderjarige] is bang voor haar. Hij wil haar niet zien of spreken. Als zij komt, sluit hij zich op in de wc of trekt hij zich terug op zijn kamer of de zolder. Tijdens een huisbezoek van de jeugdbeschermer heeft [de minderjarige] zelfs een keer in zijn broek geplast van de spanning. Ook de moeder ervaart angst voor de jeugdbeschermer. De moeder heeft met ondersteuning van Jeugdstem in november 2025 een klacht ingediend bij de GI en om een andere jeugdbeschermer gevraagd. Aan dat verzoek is geen gehoor gegeven. Bovendien lijkt de jeugdbeschermer zich ook sterk te hebben vastgelegd op het door haar ingenomen standpunt dat sprake is van ouderonthechting. Het hof vraagt zich daarom af of de huidige jeugdbeschermer (nog) voldoende in staat is om haar taak in deze complexe casus in haar eentje adequaat in te (blijven) vullen.

Uit het voorgaande volgt dat de beslissing van de rechtbank ongedaan zal worden gemaakt (worden vernietigd). Dit brengt mee dat de eerdere co-ouderschapsregeling herleeft.

wijst het verzoek tot schorsing van de moeder af;

wijst de verzoeken van de GI tot het verlenen van een machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] bij de vader en tot het wijzigen van de bij beschikking van dit hof van 17 juni 2025 vastgelegde zorgregeling alsnog af.