Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 13-10-2026, ECLI:NL:GHARL:2026:6570

Voor het verloop van het geding tot 26 mei 2026 verwijst het hof naar zijn arrest (in het incident) van die datum. In dit arrest heeft het hof de incidentele vordering van [appellante] tot schorsing van de tenuitvoerlegging van het kort gedingvonnis van 10 februari 2026 afgewezen. De hoofdzaak wordt voortgezet in de stand waarin deze zich volgens het roljournaal bevindt.

De man heeft het hof op 26 mei 2026 verzocht een mondelinge behandeling te bepalen in de hoofdzaak.

Partijen hebben de volgende stukken overgelegd:

- de memorie van antwoord van de man;

- de stukken van de man van 9 september 2026;

- de stukken van de vrouw van 9 september 2026;

- de stukken van de man van 10 september 2026;

- de stukken van de man van 15 september 2026;

- de stukken van de vrouw van 15 september 2026.

Op 17 september 2026 heeft een mondelinge behandeling bij het hof plaatsgevonden. Aanwezig waren de vrouw en de man bijgestaan door hun advocaten. Hierna hebben partijen het hof gevraagd opnieuw arrest te wijzen.

In de echtscheidingsbeschikking van 24 juli 2024 heeft de rechtbank bepaald dat de voormalige echtelijke woning van partijen moet worden verkocht. De vrouw heeft een kort geding aanhangig gemaakt bij de rechtbank waarin zij een verkoopverbod van de voormalige echtelijke woning vordert. De man heeft verweer gevoerd en vorderingen in reconventie ingesteld. De man vordert onder meer de vrouw te veroordelen om medewerking te verlenen aan de verkoop van de voormalige echtelijke woning en daarbij een dwangsom aan de vrouw op te leggen als zij niet meewerkt.

Bij kort gedingvonnis van 10 februari 2026 heeft de voorzieningenrechter in de rechtbank in het kader van de beoordeling van de vordering over de voormalige echtelijke woning de vrouw veroordeeld om binnen 14 dagen na betekening van het vonnis volledige medewerking te verlenen aan de verplichtingen die voor haar voortvloeien uit het citaat uit de echtscheidingsbeschikking, opgenomen in rechtsoverweging 2.3 van het vonnis en hierna in 3.3. van dit arrest. Het citaat betreft de bepaling in de echtscheidingsbeschikking over de wijze waarop de voormalige echtelijke woning door partijen moet worden verkocht. De vrouw is in het kort geding veroordeeld om een dwangsom van € 250 te betalen aan de man voor iedere dag of gedeelte daarvan dat zij niet aan deze hoofdveroordeling voldoet (tot een maximum van € 25.000).

De man voert verweer. Hij stelt dat de beslissing van de voorzieningenrechter volledig is afgestemd op de beslissing in de bodemprocedure. De enige toevoeging is de opgelegde dwangsom. De vrouw heeft voldoende kansen gehad om de voormalige echtelijke woning over te nemen en zij werkt onvoldoende mee aan de verkoop van de woning.

Het hof laat het vonnis in reconventie over de verkoop van de voormalige echtelijke woning van de voorzieningenrechter niet in stand en licht dat hierna toe.

Partijen hebben ter zitting bevestigd dat in deze procedure alleen het geschil over de verkoop van de echtelijke woning en de daaraan verbonden dwangsom ter beoordeling voorligt. De stellingen en stukken van partijen die betrekking hebben op andere onderwerpen die partijen nog verdeeld houden, zal het hof daarom niet verder bespreken.

Het hof is van oordeel dat de man geen belang heeft bij zijn vordering om de vrouw te veroordelen medewerking te verlenen aan de verkoop van de voormalige echtelijke woning en de vrouw daarbij een dwangsom op te leggen indien zij niet aan deze veroordeling voldoet.

De voorzieningenrechter heeft in zijn vonnis in kort geding de bepaling onder 8.9.1. uit de echtscheidingsbeschikking van 24 juli 2024 over de wijze van verkoop van de voormalige echtelijke woning opgenomen. Deze bepaling luidt als volgt:

• binnen twee weken na deze beschikking wordt door partijen gezamenlijk aan Weusthof Makelaardij te [woonplaats] , opdracht gegeven tot verkoop van de woning;

• partijen bepalen in overleg met de makelaar de vraagprijs, die dient te zijn gebaseerd op de onroerendgoedmarkt ter plaatse en de kwaliteit van de woning;

• indien partijen er niet binnen twee weken na de opdrachtverlening in slagen om gezamenlijk de vraagprijs te bepalen, zal de makelaar de woning te koop aanbieden tegen een marktconforme vraagprijs die hem/haar goeddunkt;

• partijen zullen in overleg met de makelaar de verkoopovereenkomst aangaan met degene die de hoogste prijs biedt, indien en voor zover die prijs volgens beide partijen, gezien de onroerendgoedmarkt ter plaatse en de kwaliteit van de woning, de best mogelijke prijs is. In het geval partijen het niet eens kunnen worden over de vraag of een aanbod de beste mogelijke prijs is, dan zal de makelaar dit naar beste weten kunnen bepalen. De makelaar heeft dan het laatste woord en neemt een voor partijen bindende beslissing;

• beide partijen zijn gehouden aan deze verkoop en de daaropvolgende overdracht mee te werken, waaronder in het bijzonder de toelating in de woning voor bezichtiging van potentiële kopers, het ondertekenen van de aan de orde zijnde koopovereenkomst en aan de notariële levering van de woning;

• machtigt de man, voor zover de vrouw haar medewerking aan een van vorenstaande verplichtingen weigert, de woning aan de [adres] te [woonplaats] in verkoop te geven en alles te doen wat redelijkerwijs noodzakelijk is voor deze verkoop, met inachtneming van de door de makelaar geadviseerde verkoopprijs met als uitgangspunt een verkoop binnen drie maanden en bepaalt daarbij dat deze beschikking in de plaats komt van de voor eigendomsoverdracht en levering van het onroerend goed noodzakelijke toestemming en/of wilsverklaring en/of handtekening van de vrouw;

• bepaalt dat de verkoopopbrengst van de woning aan de [adres] te [woonplaats] , na aftrek van de hypothecaire schuld en verkoopkosten, bij helfte wordt verdeeld;”

De man stelt dat de vrouw tot nu toe onvoldoende medewerking heeft verleend aan de stappen die moeten worden gezet om te komen tot verkoop van de voormalige echtelijke woning. Het hof stelt vast dat voormelde beslissingen in de echtscheidingsbeschikking de man in een dergelijke situatie voldoende mogelijkheden geeft om de vrouw te passeren en zelf te handelen. Het gehele verkooptraject - van de werkzaamheden die de makelaar moet verrichten en eventuele bezichtigingen tot de werkzaamheden die de notaris moet uitvoeren - kan worden uitgevoerd door de man zonder medewerking van de vrouw. De man heeft een machtiging gehad (naar het hof begrijpt in de zin van artikel 3:174 BW) om zelf de woning te verkopen en te leveren. De echtscheidingsrechter heeft verder beslist dat de echtscheidingsbeschikking in de plaats komt van de voor eigendomsoverdracht en levering van het onroerend goed noodzakelijke toestemming en/of wilsverklaring en/of handtekening van de vrouw ¹. Met de beslissingen onder 8.9.1. in de echtscheidingsbeschikking heeft de man alle benodigde juridische mogelijkheden om tot een daadwerkelijke verkoop en levering te komen, ook als de vrouw niet meewerkt. Dat een makelaar, zoals de man nog naar voren heeft gebracht, een verkoopopdracht op die manier niet graag uitvoert, maakt dit niet anders. De man kan nu al de beslissingen van de rechtbank zonder de medewerking van de vrouw ten uitvoer leggen (reële executie). Daarom is een dwangsom voor de vrouw niet nodig.

Vanwege de aard van de zaak (familieverhoudingen) is het hof van oordeel dat iedere partij zijn eigen kosten moet dragen (compensatie van proceskosten). In hetgeen partijen hebben aangevoerd ziet het hof geen aanleiding om anders te beslissen.

vernietigt het vonnis van de voorzieningenrechter in de rechtbank Overijssel, zittingsplaats Almelo, van 10 februari 2026 wat betreft de beslissingen in reconventie, en beslist als volgt:

wijst de vorderingen van de man in reconventie om de vrouw te veroordelen om medewerking te verlenen aan de verkoop van de voormalige echtelijke woning in [woonplaats] en daaraan een dwangsom voor de vrouw te verbinden alsnog af;

bepaalt dat iedere partij de eigen kosten draagt;

wijst af wat verder is gevorderd.