Rechtbank Rotterdam 14-09-2026, ECLI:NL:RBROT:2026:13998

De raad sluit zich aan bij het advies van de bijzondere curator.

Op grond van artikel 1:204 lid 3 BW kan de toestemming van de moeder wier kind de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft bereikt, dan wel de toestemming van het kind van twaalf jaren of ouder, op verzoek van de persoon die het kind wil erkennen, door de toestemming van de rechtbank worden vervangen, tenzij dit de belangen van de moeder bij een ongestoorde verhouding met het kind schaadt of een evenwichtige sociaalpsychologische en emotionele ontwikkeling van het kind in het gedrang komt, mits deze persoon de verwekker van het kind is of de biologische vader van het kind, die niet de verwekker is en in een nauwe persoonlijke betrekking staat tot het kind.

De rechtbank moet daarbij de belangen van de minderjarige, de man en de vrouw wegen. De vrouw heeft met name belang bij het in stand houden van een ongestoorde verhouding met de minderjarige. De man heeft belang bij het ontstaan van een familierechtelijke betrekking tussen hem en de minderjarige. De belangen van de minderjarige kunnen zowel zijn gelegen in een ongestoorde verhouding met de vrouw als in het ontstaan van een familierechtelijke betrekking met de man. Die afweging mag niet leiden tot schade aan de belangen van de minderjarige of de vrouw. Van schade aan de belangen van de minderjarige is sprake als ten gevolge van de erkenning voor de minderjarige een reëel risico ontstaat dat de minderjarige wordt belemmerd in een evenwichtige ontwikkeling.

De rechtbank verleent aan de man vervangende toestemming van de vrouw en [minderjarige 1] om [minderjarige 1] te erkennen, maar het rechtsgevolg van die erkenning blijft uit, voor zover het betreft de wijziging van de geslachtsnaam. Met deze beslissing van de rechtbank wordt recht gedaan aan twee gelijkwaardige belangen van [minderjarige 1] . De rechtbank legt dat uit.

Het ene belang van [minderjarige 1] betreft duidelijkheid over haar afstamming. Tussen partijen is geen discussie dat de man de verwekker van [minderjarige 1] is. Het uitgangspunt bij het verlenen van de toestemming is dat de minderjarige en de verwekker in beginsel recht hebben op de erkenning van hun relatie als familierechtelijke betrekking. Met de raad en de bijzondere curator acht de rechtbank de erkenning in het belang van [minderjarige 1] , omdat het haar afstamming van de man juridisch vastlegt en ook voor haarzelf duidelijk maakt. Daarnaast is voor de rechtbank belangrijk dat het enkel een vastlegging van de feitelijke en juridische situatie is, die geen directe invloed heeft op de betrokkenheid van de man bij het leven van [minderjarige 1] . Dit maakt dat de vrouw niet wordt geschaad in haar belang bij een ongestoorde verstandhouding met [minderjarige 1] .

Het andere belang van [minderjarige 1] dat een rol speelt bij de beslissing van de rechtbank heeft te maken met haar geslachtsnaam. [minderjarige 1] draagt op dit moment de geslachtsnaam van haar moeder. Op grond van artikel 1:5 lid 8 BW verandert deze naam na de erkenning van rechtswege in de geslachtsnaam van haar vader, omdat [minderjarige 2] door de man erkend is en partijen bij die erkenning hebben verklaard dat hij de geslachtsnaam van de man draagt.
Voldoende duidelijk is geworden dat een wijziging van de geslachtsnaam van [minderjarige 1] grote gevolgen voor haar heeft, omdat haar huidige geslachtsnaam een essentieel onderdeel is van haar identiteit. De rechtbank ziet het belang van [minderjarige 1] om haar geslachtsnaam te behouden.

De keuzes die de wetgever ooit heeft gemaakt, hebben in dit specifieke geval tot gevolg dat geen expliciete mogelijkheid bestaat om de erkenning toe te wijzen met behoud van de geslachtsnaam van de vrouw. De rechtbank staat daardoor voor een wettelijk onmogelijke opgave: erkenning is in het belang van [minderjarige 1] , maar naamswijziging niet. Hoewel [minderjarige 1] belang heeft bij erkenning door de man, zal het daarmee samenhangende van rechtswege intredende gevolg – wijziging van haar geslachtsnaam – juist rechtstreeks tegen haar belang ingaan. De rechtbank kan daarom niet anders dan tot de conclusie komen dat sprake is van een situatie waarmee bij de totstandkoming van artikel 1:5 lid 8 BW geen rekening is gehouden. De rechtbank concludeert op grond van al het voorgaande dat het aan de erkenning verbonden rechtsgevolg dat de geslachtsnaam van [minderjarige 1] zou wijzigen achterwege moet blijven op grond van de bescherming van haar privé- en familieleven en recht op naam, welke rechten zijn gewaarborgd in artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

In de praktijk betekent het uitsluiten van het rechtsgevolg dat [minderjarige 2] en [minderjarige 1] onveranderd niet dezelfde geslachtsnaam zullen dragen, terwijl zij na de erkenning wel officieel dezelfde juridische ouders hebben. De rechtbank zal bij de beslissing over de erkenning van [minderjarige 1] geen rekening houden met het feit dat als gevolg daarvan de minderjarigen verschillende achternamen dragen. Het belang dat alle kinderen met dezelfde juridische ouders dezelfde achternaam dragen is in dit concrete geval ondergeschikt aan het belang van [minderjarige 1] bij erkenning door haar vader en het belang om haar huidige naam te behouden.

De rechtbank verklaart de vervangende toestemming uitvoerbaar bij voorraad, omdat geen belangen zijn gesteld of gebleken die zich verzetten tegen uitvoerbaarheid bij voorraad.

De rechtbank wijst de man erop dat hij zelf met deze beschikking naar de ambtenaar van de burgerlijke stand moet gaan om de akte van erkenning te laten opmaken.

Om problemen bij de tenuitvoerlegging van deze beschikking te voorkomen, wijst de rechtbank de ambtenaar van de burgerlijke stand erop dat hij de akte van erkenning moet opmaken als de rechtbank vervangende toestemming verleent en deze beslissing uitvoerbaar bij voorraad verklaart. Zij verwijst hiervoor naar haar beschikkingen van 26 juli 2024 (ECLI:NL:RBROT:2024:7118) en 31 oktober 2024 (ECLI:NL:RBROT:2024:10910). Dat betekent dat de ambtenaar van de burgerlijke stand niet mag wachten op de onherroepelijkheid van de vervangende toestemming. Een wettelijke grondslag daarvoor ontbreekt.

De rechtbank is van oordeel dat de taak van de bijzondere curator in deze procedure als beëindigd kan worden beschouwd. Mocht een van partijen echter een rechtsmiddel instellen, dan herleeft de taak van de bijzondere curator. De rechtbank zal op die manier beslissen.

De man verzoekt om samen met de vrouw te worden belast met het ouderlijk gezag over de minderjarigen.

De vrouw voert gemotiveerd verweer.

De raad adviseert het verzoek van de man af te wijzen.

Op grond van artikel 1:253c lid 1 BW kan de tot het gezag bevoegde ouder van het kind, die nimmer het gezag gezamenlijk met de moeder uit wie het kind is geboren heeft uitgeoefend, de rechtbank verzoeken de ouders met het gezamenlijk gezag over het kind te belasten. Als de andere ouder met het gezamenlijk gezag niet instemt, wordt een dergelijk verzoek op grond van het tweede lid van genoemd wetsartikel slechts afgewezen als (a) er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem of verloren zou raken tussen de ouders en niet te verwachten is dat hierin binnen afzienbare tijd voldoende verbetering zou komen, of (b) afwijzing anderszins in het belang van het kind noodzakelijk is.

Voor gezamenlijk gezag is vereist dat de ouders in staat zijn tot een behoorlijke gezamenlijke gezagsuitoefening. Zij moeten hiervoor belangrijke beslissingen over hun kinderen samen kunnen nemen of in ieder geval in staat zijn vooraf afspraken te maken over situaties die zich rond het kind kunnen voordoen. Het kind mag in beginsel niet klem of verloren raken tussen de ouders als de ouders dat niet kunnen. Het ontbreken van een goede communicatie tussen de ouders brengt niet zonder meer met zich dat er geen gezamenlijk gezag kan worden toegekend.

Naar het oordeel van de rechtbank is op grond van de overgelegde stukken en de afgelegde verklaringen heel duidelijk geworden dat op dit moment geen enkele communicatie mogelijk is tussen partijen en dat er geen sprake is van enig respect over en weer. Onder die omstandigheden is er een onaanvaardbaar risico is dat bij toewijzing van het verzoek de kinderen klem of verloren zouden raken tussen de ouders.

Omdat het verzoek van de man over het gezag wordt afgewezen, zal de rechtbank hierna enkel spreken over een regeling van de uitoefening van het omgangsrecht (hierna: omgangsregeling).

De man verzoekt een omgangsregeling vast te stellen, inhoudende dat de minderjarigen in de eerste twee weken één dagdeel bij de man verblijven, daarna twee weken twee dagen bij de man verblijven en tot slot om het weekend (met overnachting) bij de man verblijven, dan wel een regeling vast te stellen welke volgens de rechtbank passend is.

De vrouw voert gemotiveerd verweer en bepleit afwijzing van het verzoek van de man.

Op grond van artikel 1:377a BW, voor zover hier van belang, kan de rechtbank op verzoek van de ouders of een van hen een regeling van de uitoefening van het omgangsrecht vaststellen.

Uitgangspunt van artikel 1:377a BW is dat een kind recht heeft op omgang met zijn ouders en dat de niet met het gezag belaste ouder het recht heeft op en de verplichting heeft tot omgang met zijn kind. Op grond van artikel 1:377a lid 3 BW wordt het recht op omgang slechts ontzegd als:

1. omgang ernstig nadeel zou opleveren voor de geestelijke of lichamelijke ontwikkeling van het kind, of

2. de ouder kennelijk ongeschikt of kennelijk niet in staat moet worden geacht tot omgang, of

3. het kind dat twaalf jaren of ouder is, bij zijn verhoor van ernstige bezwaren tegen omgang met zijn ouder heeft doen blijken, of

4. omgang anderszins in strijd is met zwaarwegende belangen van het kind.