Rechtbank Midden-Nederland 09-09-2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:6245

• haar IB-aangifte en (voorlopige) aanslag over 2024;

• haar salarisspecificaties van mei 2025 tot heden en haar jaaropgave over 2025;

• haar pogingen om meer inkomen te genereren dan wel een verklaringen omtrent arbeids(on)geschiktheid en re-integratie.

• de jaaroverzichten van haar bankrekeningen, inclusief spaar- en beleggingsrekeningen, of bankafschriften waaruit de saldi op haar bankrekeningen, inclusief spaar- en beleggingsrekeningen, blijken op 1 januari 2025 en 31 december 2025.

De rechtbank heeft de man bevolen inzage te geven aan de man en de rechtbank in de volgende gegevens en daarbij een korte toelichting te geven:

• inkomensgegevens vanaf 1 mei 2025 tot heden (uitkeringsspecificaties/salarisspecificaties en jaaropgave over 2025);

• definitieve IB-aangifte over 2024;

• (voorlopige) aanslag IB over 2024;

• de saldi op de Ierse en Spaanse bank- of beleggingsrekeningen, die zijn vermeld in de aangifte IB over 2024, op 1 januari 2025 en 31 december 2025;

• belastingaangifte in Spanje en -aanslag over 2024;

• de jaaroverzichten van zijn bankrekeningen, inclusief spaar- en beleggingsrekeningen, of bankafschriften waaruit de saldi op zijn bankrekeningen, inclusief spaar- en beleggingsrekeningen, blijken op 1 januari 2025 en 31 december 2025.

De rechtbank heeft daarna de volgende stukken ontvangen:

• het bericht van de vrouw (met bijlagen 16 tot en met 19) van 29 april 2026;

• het bericht van de man (met bijlagen 29 en 46 tot en met 51) van 29 april 2026;

• het bericht van de vrouw (met bijlage 20) van 12 mei 2026;

• het bericht van de man van 21 mei 2026;

• het bericht van de vrouw (met bijlagen 21 tot en met 24) van 21 mei 2026.

Een (verdere) mondelinge behandeling (zitting) heeft niet plaatsgevonden.

Partijen zijn met elkaar getrouwd geweest.

Na de wettelijke indexering (jaarlijkse verhoging) bedroeg de partneralimentatie in 2025 € 4.746,58 per maand en bedraagt de partneralimentatie in 2026 € 4.964,92 per maand.

De man heeft in een eerdere procedure verzocht om de partneralimentatie te wijzigen door deze vanaf 30 juli 2019 op nihil te stellen en de vrouw te bevelen het teveel door haar ontvangen bedrag terug te betalen. Bij beschikking van 28 maart 2022 zijn deze verzoeken van de man afgewezen.

De vrouw verzoekt de verzoeken van de man af te wijzen, met veroordeling van de man in de kosten van een deel van de procedure, althans een beslissing te nemen die de rechtbank passend vindt.

De rechtbank zal de bij beschikking van 19 december 2019 van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vastgestelde door de man aan de vrouw te betalen partneralimentatie wijzigen. De rechtbank zal beslissen dat de man aan partneralimentatie aan de vrouw moet betalen:

• € 3.336,- per maand over de periode van 1 augustus 2025 tot 1 november 2025;

• € 2.000,- per maand over de periode van 1 november 2025 tot 1 januari 2026, en

• € 2.092,- per maand vanaf 1 januari 2026.

Daarbij zal de rechtbank beslissen dat de vrouw de vanaf 1 januari 2026 teveel ontvangen partneralimentatie moet terugbetalen aan de man. De partneralimentatie die zij vóór 1 januari 2026 teveel heeft ontvangen, hoeft zij niet terug te betalen.

De rechtbank legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt. Daarbij gaat zij in op de standpunten van partijen, voor zover die voor de beoordeling van belang zijn. De berekeningen die de rechtbank heeft gemaakt zijn als bijlagen aan deze beschikking toegevoegd. Bij de berekeningen rondt de rechtbank af op hele euro’s.

De rechtbank kan de partneralimentatie alleen opnieuw berekenen als de omstandigheden zijn gewijzigd. ¹ Daarvan is sprake, omdat in ieder geval vaststaat dat het inkomen van de man is gewijzigd vanaf 1 november 2023. Deze wijziging is voldoende aanleiding voor een nieuwe berekening, los van de vraag of er nog meer omstandigheden zijn gewijzigd (zoals de man stelt, maar de vrouw heeft betwist). Hierbij geldt dat als de eerder vastgestelde partneralimentatie, ondanks de wijziging van omstandigheden, nog steeds aan de wettelijke maatstaven voldoet, de rechtbank de partneralimentatie niet opnieuw hoeft vast te stellen. Of dit zo is, kan de rechtbank echter dus pas na het maken van een nieuwe berekening constateren.

De rechtbank merkt op dat partijen over en weer stellen dat de ander (meer) inkom(st)en kan genereren. Volgens de man kan de vrouw meer uren werken. Volgens de vrouw is er bij de man sprake van verwijtbaar inkomensverlies dat hij kan herstellen. Verder stellen beide partijen over en weer dat de ander inkomen uit vermogen heeft of kan interen op zijn/haar vermogen. Daardoor kan de vrouw volgens de man in haar eigen behoefte voorzien en kan de man volgens de vrouw de eerder vastgestelde partneralimentatie nog steeds aan haar betalen.

Voordat de rechtbank opnieuw kan gaan rekenen, moet zij weten welke gegevens en belastingtarieven zij moet gebruiken bij die berekening. De rechtbank hanteert als ingangsdatum voor de (eventuele) wijziging van de partneralimentatie 1 mei 2025, zoals door de man is verzocht. De vrouw heeft hier geen inhoudelijk verweer tegen gevoerd, maar alleen gesteld dat de partneralimentatie in het geheel niet gewijzigd zou moeten worden.

Bij de berekening van de partneralimentatie is allereerst van belang het bedrag dat de vrouw nodig heeft om haar kosten van te kunnen betalen. Dat wordt de ‘behoefte’ genoemd. Daarbij kijkt de rechtbank niet alleen naar de puur noodzakelijke kosten die de vrouw moet maken, maar ook naar de welstand waarin partijen hebben geleefd tijdens hun huwelijk en naar wat de vrouw daardoor gewend was uit te geven. Daarom wordt dat de ‘huwelijksgerelateerde behoefte’ genoemd.

Vervolgens onderzoekt de rechtbank of de vrouw redelijkerwijs in staat is om zelf de hiervoor vermelde bedragen (in 2025 afgerond € 4.276,- netto per maand en in 2026 € 4.472,- netto per maand) te verdienen. Als de vrouw daar niet toe in staat is, dan is zij ‘behoeftig’ en kan zij aanspraak maken op partneralimentatie.

Ter onderbouwing van de stelling van de vrouw dat haar belastbaarheid beperkt is, waardoor zij niet meer uren kan werken, heeft zij onder andere de volgende stukken overgelegd: ²

• een bericht van de bedrijfsarts van 1 april 2026: de vrouw heeft een gesprek aangevraagd vanwege haar belastbaarheid; de vrouw vult twee avonddiensten per week in (in totaal twaalf uur, bij een contract voor tien uur) en dit is passend bij de belastbaarheid;

• een bericht van 17 april 2026 van een psychiater: diagnose persisterende depressieve stoornis; cognitieve klachten: concentratieproblemen en overprikkeling door stress rondom de rechtszaken over alimentatie; weinig ruimte voor herstel zolang de rechtszaken en dus de stress voortduren;

• een bericht van een ergotherapeut van 21 april 2026: paramedische diagnose: fors ontregelt en overbelast zenuwstelsel door chronische stress; als gevolg van fysieke, mentale en psychische klanten is de vrouw matig belastbaar om (betaalde) werkzaamheden uit te voeren;

• een bericht van 24 maart 2026 van een oogarts: oogproblemen met als gevolg minder scherp zicht.

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden is er in de beschikking van 19 december 2019 van uitgegaan dat de vrouw uiterlijk vanaf september 2020 een verdiencapaciteit heeft ter hoogte van het (fulltime) minimumloon van (€ 1.594,- bruto =) € 1.440,- netto per maand. De man is het met dit oordeel van het gerechtshof eens en vindt dat de rechtbank ook nu van deze verdiencapaciteit ter hoogte van het wettelijke minimumloon voor een fulltime dienstverband moet uitgaan.

De rechtbank vindt dat de vrouw voldoende gemotiveerd verweer heeft gevoerd tegen de stelling van de man dat zij meer uren kan werken en dus meer inkomen kan genereren. Uit de verschillende verklaringen van artsen, in samenhang bezien, is af te leiden dat redelijkerwijs niet van de vrouw kan worden verwacht dat zij meer gaat werken dan zij nu doet. Dat er geen formele beoordeling van arbeids(on)geschiktheid wordt overgelegd, maakt dit naar het oordeel van de rechtbank niet anders. Uit de stukken blijkt namelijk wel dat een inkomen gelijk aan het fulltime minimumloon genereren voor de vrouw nu redelijkerwijs niet mogelijk is. Voor wat betreft het inkomen van de vrouw zal de rechtbank dan ook uitgaan van de jaaropgave over 2025, waarin een loon is vermeld van € 15.572,-. Het netto besteedbaar inkomen van de vrouw bedroeg dan in 2025 € 1.255 ,- per maand ³ en in 2026 € 1.270,- per maand ⁴.

• (4.276 -/- 1.255 =) € 3.021,- netto per maand in 2025 en

• (4.472 -/- 1.270 =) € 3.202,- netto per maand in 2026.

vermogen van de vrouw

In de beschikking van 4 maart 2026 heeft de rechtbank overwogen dat de man, gelet op zijn verzoek om de partneralimentatie vanaf 1 mei 2025 te wijzigen, er belang bij heeft om te weten of de vrouw op 1 mei 2025 over vermogen beschikte. Onder omstandigheden zou dan namelijk van haar verwacht kunnen worden dat zij op haar vermogen inteert om zo zelf in haar aanvullende behoefte te voorzien. Verder is in de beschikking van 4 maart 2026 al door de rechtbank overwogen dat wordt uitgegaan van de juistheid van de stellingen van de vrouw dat zij geen erfdeel heeft ontvangen, in 2023 een belasting vrije schenking van haar ouders heeft ontvangen en in 2024 en 2025 geen schenkingen heeft ontvangen.

In de voorlopige aanslag 2024 is een bedrag van € 141.633,- aan bank- en spaartegoeden vermeld. ⁵

De vrouw heeft de saldi van haar bank- en spaarrekeningen overgelegd, waaruit het volgende blijkt: ⁶

Op 1 december 2025 heeft de vrouw een appartement gekocht aan de [adres 1] in [woonplaats] voor € 518.000,-, inclusief kosten koper. ⁷ Volgens de man heeft de vrouw geen hypothecaire geldlening afgesloten voor de financiering van dit appartement. De vrouw heeft dat niet betwist, zodat de rechtbank dit als vaststaand beschouwt.

Op 7 januari 2026 heeft de vrouw de woning aan de [adres 2] in [woonplaats] verkocht voor € 425.000,-. ⁸ Deze woning was vrij van hypotheek. ⁹

Uit deze financiële informatie volgt, kortom, dat de vrouw beschikt over vermogen. Als ervan uit wordt gegaan dat zij de woning aan de [adres 1] voor een deel heeft betaald door het aanwenden van spaargeld (dat in 2025 met € 223.176,73 is afgenomen), en voor een deel met de kort daarna gegeneerde verkoopopbrengst van de woning aan de [adres 2] (waarmee dan het restant van [€ 518.000,-, minus € 223.176,73 =] € 294.823,27 zou zijn voldaan), dan resteert uit de verkoopopbrengst van de [adres 2] nog altijd € 130.176,73. De vrouw heeft gesteld de gehele verkoopopbrengst van de [adres 2] nodig te hebben voor haar nieuwe woning, maar dit niet onderbouwd. Ook heeft zij, zoals de man terecht naar voren heeft gebracht, niet toegelicht hoe de aankoop van de woning in december 2025 is betaald, terwijl de verkoopopbrengst van de [adres 2] pas in januari 2026 werd ontvangen. De rechtbank is van oordeel dat die stellingen niet te rijmen zijn met de grote afname van het spaartegoed in 2025; de vrouw heeft niet toegelicht waar zij € 223.176,73 aan heeft besteed, terwijl zij (i) partneralimentatie ontving om te voorzien in haar aanvullende behoefte, en (ii) terwijl zoals opgemerkt, vaststaat dat zij eind 2025 de woning aan de [adres 1] zonder hypothecaire lening heeft aangekocht, terwijl zij nog niet over de verkoopopbrengst van de [adres 2] kon beschikken. De rechtbank is van oordeel dat het daarom redelijk is dat de vrouw een resterend deel van de verkoopopbrengst van de woning aan de [adres 2] , althans van haar vermogen, aanwendt om te voorzien in een deel van haar aanvullende behoefte van € 3.202,- in 2026. Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat, ook als de vrouw op die verkoopinbrengst inteert, zij daarnaast nog een spaartegoed van € 23.883,57 (per 31 december 2025) tot haar beschikking heeft. Van haar wordt dus niet verwacht dat zij haar volledige vermogen aanwendt. De rechtbank gaat uit van een bedrag van € 2.000,- netto per maand waarmee de vrouw deels zelf in haar aanvullende behoefte kan voorzien. Dan resteert een aanvullende behoefte van 1.202,- netto per maand.

Gelet op het hiervoor vermelde gaat de rechtbank ervan uit dat de behoefte van de vrouw aan een onderhoudsbijdrage van de man in 2025 € 3.021,- netto per maand bedroeg en (gelet op de verkoop van de [adres 2] begin januari 2026) vanaf 1 januari 2026 € 1.202,- netto per maand.

De stellingen van de vrouw over haar aanvullende behoefte heeft de rechtbank in de voorgaande overwegingen besproken. De rechtbank vindt de overige stellingen van de man over de aanvullende behoefte van de vrouw, voor zover daar in de tussenbeschikking van 4 maart 2026 en in het voorgaande nog niet over geoordeeld is, niet relevant. Deze stellingen hebben namelijk onder meer betrekking op de vermogenspositie van de vrouw vóór 1 mei 2025. Zoals in de tussenbeschikking van 4 maart 2026 is toegelicht, is dat niet relevant, nu een wijziging per 1 mei 2025 is verzocht. Voor het overige gaan de standpunten van de man over de vermogenspositie van de vrouw; die kunnen onbesproken blijven omdat de rechtbank op de hiervoor uiteengezette gronden reeds tot het oordeel komt dat van de vrouw verwacht kan worden dat zij inteert op haar vermogen.

Vervolgens onderzoekt de rechtbank in hoeverre de man in de aanvullende behoefte van de vrouw kan voorzien. Dat wordt de ‘draagkracht’ genoemd. De rechtbank stelt vast dat de man de volgende bedragen kan betalen:

• € 3.336,- per maand over de periode van 1 augustus 2025 tot 1 november 2025;

• € 2.000,- per maand over de periode van 1 november 2025 tot 1 januari 2026, en

• € 2.092,- per maand vanaf 1 januari 2026.

De rechtbank heeft dat als volgt berekend.

i. inkomen van de man

Volgens de vrouw staat onvoldoende vast dat de man zijn baan is verloren zonder dat hem daarvan een verwijt kan worden gemaakt. Daarbij komt dat de man kan solliciteren naar een functie in een ander bedrijf of zich als zzp’er kan verhuren aan bedrijven. Volgens de vrouw kan de man een gelijk inkomen genereren als hij eerder had, zodat het inkomensverlies van de man voor herstel vatbaar is. Hij moet in ieder geval in staat worden geacht voldoende inkomen te verwerven om de geldende partneralimentatie te blijven voldoen. De vrouw betwist dat transitievergoeding in mei 2025 volledig is uitgeput.

De man voert verweer tegen de stelling van de vrouw dat zijn inkomensverlies verwijtbaar is.

Uit de overgelegde specificaties van het UWV ¹³ en een overzicht van het UWV ¹⁴ bedroeg de WW-uitkering:

De rechtbank ziet in het hiervoor vermelde reden om de partneralimentatie niet eerder te wijzigen dan met ingang van 1 augustus 2025, het moment waarop de transitievergoeding moet zijn geacht te zijn opgebruikt en het inkomensverlies dus daadwerkelijk een rol ging spelen.

Over de periode van 1 augustus 2025 tot 1 november 2025 gaat de rechtbank bij de berekening van de draagkracht van de man uit van de WW-uitkering die de man in die maanden gemiddeld heeft ontvangen, te weten afgerond € 3.523,- bruto per maand, te vermeerderen met een vakantietoeslag. Het netto besteedbaar inkomen van de man bedroeg dan in 2025 € 2.597,- per maand. ¹⁵

De rechtbank ziet aanleiding om af te wijken van het woonbudget, omdat de man stelt dat zijn werkelijke woonlasten gemiddeld € 650,- per maand bedragen en dit is een lager bedrag dan het woonbudget (€ 806,- per maand). De draagkracht van de man bedroeg dan op basis van zijn WW-uitkering: 60% [2.597 – (650+ 1.310)] = € 382,- per maand op basis van zijn inkomen. Als de man partneralimentatie betaalt, dan mag hij de betaalde partneralimentatie als aftrekpost opvoeren in de belastingaangifte. Daardoor betaalt de man minder belasting, zodat hij meer ruimte heeft voor het betalen van partneralimentatie. De rechtbank telt daarom dat belastingvoordeel op bij de draagkracht. Daarmee komt de draagkracht van de man van € 382,- op een bedrag van € 610,- bruto per maand.

De man heeft de saldi van zijn bank- en spaarrekeningen overgelegd, waaruit het volgende blijkt: ¹⁷

Uit productie 49 blijkt dat de man in oktober 2025 een rekening bij [naam] (Ierland) heeft opgezegd en het saldo bij opzegging € 5,12 bedroeg.

Het belastingvoordeel dat de man heeft over het netto bedrag van € 2.000,- per maand, berekend de rechtbank op € 726,- per maand in 2025, zodat de rechtbank ervan uitgaat dat de man naast de berekende draagkracht op basis van zijn WW-uitkering nog een aanvullend bedrag van € 2.726,- aan de vrouw kan betalen.

Gelet op het hiervoor vermelde gaat de rechtbank ervan uit dat de man over de periode van 1 augustus 2025 tot 1 november 2025 in totaal (610 + 2.726 =) € 3.336,- aan de vrouw kan betalen als partneralimentatie.

Vast staat dat de man vanaf 1 november 2025 geen WW-uitkering meer ontvangt. Niet is gebleken dat de man ander(e) inkom(st)en ontvangt. Gelet hierop gaat de rechtbank ervan uit dat de man vanaf 1 november 2025 over de door hem te betalen partneralimentatie geen belastingvoordeel meer geniet, zodat de man vanaf die datum € 2.000,- netto per maand aan partneralimentatie aan de vrouw kan betalen door in te teren op zijn vermogen.

De rechtbank houdt geen rekening met het feit dat de man een bijdrage levert in de kosten van de meerderjarige zoon van partijen. De man is hier namelijk, zoals de vrouw terecht stelt, niet toe verplicht en die bijdrage heeft dan ook geen voorrang op het betalen van partneralimentatie aan de vrouw.

De voor partneralimentatie beschikbare draagkracht van de man is lager dan de aanvullende behoefte van de vrouw. De draagkracht vormt in dit geval de bovengrens van de partneralimentatie.

De rechtbank komt nu op een lager bedrag aan partneralimentatie uit dan eerder is vastgesteld.

De rechtbank heeft hiervoor berekend dat de aanvullende behoefte van de vrouw in 2025 € 5.734,- per maand bedroeg en dat de aanvullende behoefte in 2026 € 2.134,- per maand bedraagt. De door de man te betalen partneralimentatie bedroeg in 2025 op basis van de beschikking van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 19 december 2019 afgerond € 4.747,- per maand en die alimentatie bedraagt in 2026 afgerond € 4.965,- per maand.

De rechtbank is van oordeel dat van de vrouw niet kan worden verwacht dat zij de door haar over de periode van 1 augustus 2025 tot 1 januari 2026 van de man teveel ontvangen partneralimentatie moet terugbetalen aan de man. De door de rechtbank berekende aanvullende behoefte van de vrouw bedraagt namelijk meer dan de door het gerechtshof vastgestelde partneralimentatie, zodat de rechtbank ervan uitgaat dat zij de van de man ontvangen partneralimentatie al heeft uitgegeven.

De rechtbank vindt het wel redelijk dat de vrouw de door de man vanaf 1 januari 2026 teveel ontvangen partneralimentatie terugbetaalt aan de man. De door het gerechtshof vastgestelde partneralimentatie bedraagt namelijk meer dan de hiervoor door de rechtbank berekende aanvullende behoefte, zodat de rechtbank ervan uitgaat dat de vrouw niet langer de volledige van de man ontvangen partneralimentatie nodig had om in de kosten van haar levensonderhoud te voorzien. Zoals door de man is verzocht, beslist de rechtbank dat de vrouw de teveel ontvangen partneralimentatie binnen twee weken na de datum van deze beschikking aan de man moet terugbetalen. Hierbij houdt de rechtbank rekening met het feit dat de vrouw over vermogen beschikt en dus in staat moet worden geacht dit bedrag te betalen.

Het verzoek van de man over de wettelijke rente wijst de rechtbank af. Wettelijke rente is verschuldigd als er sprake is van verzuim. Hiervan is nu nog geen sprake, omdat niet eerder dan door deze beschikking voor de vrouw duidelijk is dat zij teveel partneralimentatie van de man heeft ontvangen. De vrouw krijgt een termijn van twee weken om de teveel ontvangen partneralimentatie terug te betalen, zodat er op dit moment geen sprake is van verzuim.

De rechtbank beslist dat de man de partneralimentatie vanaf nu steeds vóór de eerste dag van de maand moet betalen. Het gaat namelijk om een bijdrage in de kosten die in die maand gemaakt zullen worden en dan zou het te laat zijn als de alimentatie pas later in de maand wordt betaald.

De rechtbank beslist dat partijen allebei hun eigen proceskosten moeten betalen, zoals dit gebruikelijk is in familiezaken. De rechtbank ziet geen reden om hiervan af te wijken en wijst de verzoeken van partijen om de andere partij (deels) in de proceskosten te veroordelen daarom af.

wijzigt de door de man aan de vrouw te betalen partneralimentatie, zoals die is vastgelegd in de beschikking van 19 december 2019 van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, en bepaalt dat deze partneralimentatie op:

• € 3.336,- per maand over de periode van 1 augustus 2025 tot 1 november 2025;

• € 2.000,- per maand over de periode van 1 november 2025 tot 1 januari 2026, en

• € 2.092,- per maand vanaf 1 januari 2026.

beslist dat de man vanaf vandaag deze alimentatie steeds vóór de eerste van de maand moet betalen;

bepaalt dat de vrouw de als gevolg van deze beschikking van de man over de periode van 1 augustus 2025 tot 1 januari 2026 teveel ontvangen partneralimentatie niet aan de man hoeft terug te betalen;

bepaalt dat de vrouw de als gevolg van deze beschikking van de man vanaf 1 januari 2026 teveel ontvangen partneralimentatie wel aan de man moet terugbetalen binnen twee weken na de datum van deze beschikking;

verklaart deze beslissing uitvoerbaar bij voorraad;

beslist dat partijen allebei hun eigen proceskosten moeten betalen;

wijst de verzoeken van partijen voor het overige af.