Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 27-08-2026, ECLI:NL:GHARL:2026:5535

De vader en de moeder hebben samen drie kinderen. Deze zaak gaat over hun oudste kind: [de minderjarige] , geboren [in] 2016.

De ouders hebben samen het gezag over [de minderjarige] .

[de minderjarige] staat sinds november 2021 onder toezicht van de GI. De huidige maatregel loopt tot 25 januari 2027.

De relatie tussen de vader en de moeder is in juni 2023 verbroken. Tot september 2023 heeft [de minderjarige] met zijn zusje en broertje bij de moeder gewoond. Van september 2023 tot mei 2025 woonde [de minderjarige] in een pleeggezin. Zijn zusje en broertje woonden in een ander pleeggezin.

De vader is in 2024 getrouwd met de stiefmoeder. In april 2025 hebben zij een dochter gekregen. De stiefmoeder heeft een op dit moment 3-jarige zoon uit een eerdere relatie, die bij haar zijn hoofdverblijf heeft.

In mei 2025 zijn de vader en de stiefmoeder samen met [de minderjarige] en de andere twee kinderen in hun gezin een traject bij [naam1] gestart. [naam1] heeft geconcludeerd dat het woonperspectief van [de minderjarige] bij de vader en de stiefmoeder kan liggen.

Bij beschikking van 11 juni 2025 heeft de kinderrechter een machtiging verleend om [de minderjarige] gedurende dag en nacht uit huis te mogen plaatsen bij de vader. Deze machtiging is nadien verlengd tot 26 juni 2026.

De vader is op 1 maart 2026 aangehouden op verdenking van mishandeling van de stiefmoeder. Op dat moment is de vader een contact- en locatieverbod, gericht op de stiefmoeder en de kinderen in hun gezin en op de gezinswoning, opgelegd tot 29 maart 2026. Vanwege een eerdere veroordeling is de vader in verzekering gesteld.

Bij beschikking van 2 maart 2026 heeft de kinderrechter -op verzoek van de GI- een spoedmachtiging verleend tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] bij de stiefmoeder tot 30 maart 2026. De kinderrechter heeft de behandeling van het verzoek voor het overige aangehouden tot een op 12 maart 2026 te houden zitting.

De voorlopige hechtenis van de vader is met ingang van 12 maart 2026 geschorst onder voorwaarden, waaronder een locatieverbod voor het gebied binnen een straal van 500 meter om het adres van de gezinswoning tot aan de strafzitting op 17 juli 2026.

Op de zitting van 12 maart 2026 heeft de GI het verzoek om [de minderjarige] voor de resterende duur van de ondertoezichtstelling bij de stiefmoeder te mogen plaatsen ingetrokken, zodat de kinderrechter hierover niet meer hoefde te beslissen.

De GI heeft de kinderrechter vervolgens op 27 maart 2026 verzocht om een spoedmachtiging te verlenen om [de minderjarige] voor de duur van vier weken uit huis te mogen plaatsen in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder en hierop te beslissen zonder de belanghebbenden te horen. De GI heeft verder verzocht aansluitend een machtiging te verlenen om [de minderjarige] voor de resterende duur van de ondertoezichtstelling uit huis te mogen plaatsen in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder.

Bij mondeling vonnis van 17 juli 2026 is de vader veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf. De bijzondere voorwaarden die hierbij gelden zijn -verkort weergegeven- dat de vader geen alcohol en verdovende middelen gebruikt, dat hij contact met de reclassering van Verslavingszorg Noord Nederland onderhoudt en dat hij zich laat behandelen door de forensische polikliniek van de GGZ, waarbij ruimte is voor agressieregulatie en systeemtherapie.

Bij beschikking van 27 maart 2026 heeft de kinderrechter een spoedmachtiging verleend om [de minderjarige] uit huis te mogen plaatsen in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder voor de duur van vier weken. De kinderrechter heeft de behandeling van het verzoek voor het overige aangehouden.

Bij beschikking van 22 april 2026 heeft de kinderrechter een machtiging verleend tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder voor de duur van zes maanden, dat wil zeggen tot 27 oktober 2026, en de beslissing op het resterende deel van het verzoek aangehouden tot een nader te bepalen zitting in oktober 2026.

De kinderrechter heeft beslist dat de machtigingen tot uithuisplaatsing mogen worden uitgevoerd, ook al is er hoger beroep ingesteld (de beslissingen uitvoerbaar bij voorraad verklaard).

De vader is het niet eens met de beslissingen van de kinderrechter. Hij komt daarvan in hoger beroep. Hij wil dat het hof de beslissingen van de kinderrechter ongedaan maakt. De vader verzoekt het hof de verzoeken van de GI af te wijzen en een machtiging te verlenen tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] bij de stiefmoeder voor de duur van de ondertoezichtstelling. Ook heeft hij verzocht de tenuitvoerlegging van de beschikking van 22 april 2026 te schorsen totdat het hof in hoger beroep heeft beslist.

De GI wil dat de beslissing in stand blijft.

De moeder is het eens met de beslissingen van de kinderrechter. Ook zij wil dat het hof de beslissingen van de kinderrechter in stand laat.

De stiefmoeder is het niet eens met de beslissingen van de kinderrechter. Zij heeft zelfstandig hoger beroep ingesteld. De stiefmoeder verzoekt het hof om [de minderjarige] weer bij haar te plaatsen (zaaknummer 200.371.024/01). In de zaak van de stiefmoeder heeft het hof heden bij afzonderlijke beschikking uitspraak gedaan.

Het hof heeft de volgende stukken ontvangen:

• het beroepschrift ontvangen op 3 juni 2026;

• een brief van de raad van 23 juni 2026, waarin de raad zich afmeldt voor de zitting;

• het verweerschrift van de GI;

• een journaalbericht van de vader van 16 juli 2026 met bijlage(n);

• een brief van de vader van 28 juli 2026 met bijlage(n).

[de minderjarige] heeft op 5 augustus 2026 gesproken met een raadsheer en een griffier van het hof. Hij heeft verteld wat hij vindt van de uithuisplaatsing. De voorzitter heeft tijdens de mondelinge behandeling een samenvatting van dit gesprek gegeven, waarna de aanwezigen hierop hebben kunnen reageren.

• de vader, bijgestaan door mr. I.W. van Dijk, waarnemend voor A.J. van Dijk;

• mr. K.J. Kanning namens de moeder;

• de stiefmoeder, bijgestaan door mr. A. Mulder;

• twee vertegenwoordigers van de GI.

Ter zitting heeft de vader het verzoek tot schorsing van de uitvoerbaarheid bij voorraad van de beschikking van 22 april 2026 ingetrokken. Het hof maakt hieruit op dat de vader de gronden van het schorsingsverzoek niet handhaaft. Dit brengt mee dat het hof de vader niet-ontvankelijk zal verklaren in zijn schorsingsverzoek (zaaknummer 200.369.876/02).

De kinderrechter kan een machtiging geven een kind uit huis te plaatsen. De rechter kan die machtiging geven als dat noodzakelijk is voor de verzorging en opvoeding van een kind of voor onderzoek van een kind ¹.

De kinderrechter kan een dergelijke machtiging verlenen zonder de belanghebbenden vooraf op te roepen voor een mondelinge behandeling, wanneer die mondelinge behandeling niet kan worden afgewacht zonder onmiddellijk en ernstig gevaar voor het kind ².

Het hof stelt voorop dat een uithuisplaatsing een uiterste maatregel is met zeer ingrijpende gevolgen. Een dergelijke beslissing dient te worden genomen op basis van een zorgvuldige afweging van alle relevante feiten en omstandigheden, waarbij alle betrokkenen in de gelegenheid worden gesteld hun visie te geven. Er kan zich echter een acute noodsituatie voordoen, die meebrengt dat een kind zodanig wordt bedreigd in zijn veiligheid op de korte termijn dat zonder hoor en wederhoor toe te passen een machtiging tot uithuisplaatsing voor een korte periode dient te worden afgegeven: een spoedmachtiging tot uithuisplaatsing. De kinderrechter is in een dergelijk geval voor een zorgvuldige beoordeling van de vraag of aan de gronden van een spoeduithuisplaatsing is voldaan, volledig afhankelijk van de door de verzoeker ter beschikking gestelde informatie. Andere belanghebbenden zijn immers voorafgaande aan de beslissing niet in de gelegenheid om de kinderrechter ook van informatie te voorzien. Het is dus van cruciaal belang dat de verzoeker, in dit geval de GI, de kinderrechter zeer zorgvuldig, volledig en transparant informeert.

De kinderrechter heeft geoordeeld dat een spoedmachtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] noodzakelijk was en dat een zitting niet kon worden afgewacht zonder onmiddellijk en ernstig gevaar voor [de minderjarige] . Redengevend hiervoor was de informatie van de GI, inhoudende dat het contact- en locatieverbod van de vader én de op dat moment geldende machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] bij de stiefmoeder op 28 maart 2026 afliep. Bovendien zouden er volgens de GI concrete signalen zijn dat de vader van plan was met [de minderjarige] naar het buitenland te vluchten. Hierover overweegt het hof het volgende.

Overigens merkt het hof op dat er bij de stiefmoeder nog twee andere kinderen woonden (en op dit moment nog steeds wonen). De zorgen over de situatie bij de stiefmoeder waren voor de GI kennelijk niet dusdanig dat er aanleiding was om op dat moment ook voor hun veiligheid (spoed)maatregelen te verzoeken of de raad te vragen een dergelijk verzoek te doen.

Het voorgaande maakt dat het hof van oordeel is dat de kinderrechter zonder toepassing van hoor en wederhoor geen spoedmachtiging tot plaatsing van [de minderjarige] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder aan de GI had mogen geven. De beslissing van de kinderrechter zal ongedaan worden gemaakt (worden vernietigd) en het hof zal het verzoek van de GI over de spoedmachtiging alsnog afwijzen.

De kinderrechter heeft vervolgens een machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] verleend tot 27 oktober 2026. Over deze machtiging overweegt het hof het volgende.

Een machtiging tot uithuisplaatsing is ultimum remedium, wat betekent dat deze alleen kan worden verleend als er geen minder ingrijpende alternatieven voorhanden zijn. Het hof overweegt dat [de minderjarige] veel heeft meegemaakt in zijn leven en veel instabiele situaties heeft gekend. [de minderjarige] is in de thuissituatie bij de ouders geconfronteerd met huiselijk geweld. In 2021 heeft de moeder met de drie kinderen van de ouders bij [naam3] verbleven voor een ouderschapsbeoordeling, maar die beoordeling is niet afgerond. Vervolgens heeft er opnieuw huiselijk geweld plaatsgevonden in de thuissituatie van de ouders en is [de minderjarige] zelf ook mishandeld door de vader. In mei 2023 is de moeder met de drie kinderen bij [naam1] ( [naam1] ) opgenomen. In augustus 2023 is die opname beëindigd, waarna de drie kinderen in september 2023 in pleeggezinnen zijn geplaatst. Omdat de plaatsing in het pleeggezin van [de minderjarige] tot een einde kwam, heeft met ingang van 9 mei 2025 een gezinsopname van de vader, [de minderjarige] de stiefmoeder, haar zoon en de dochter van de vader en de stiefmoeder bij [naam1] plaatsgevonden. Begin juni 2025 is [de minderjarige] samen met zijn vader, stiefmoeder en de andere twee kinderen naar huis gegaan en is het onderzoek van [naam1] in een ambulant kader voortgezet. Vanaf dat moment tot de plaatsing van [de minderjarige] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder heeft [de minderjarige] in het gezin van de vader en de stiefmoeder dan wel in het gezin van de stiefmoeder gewoond.

Uit de stukken blijkt dat [de minderjarige] zich hier thuis en op zijn plek voelde, dat hij vriendjes had en met plezier naar school ging. Het hof overweegt dat [de minderjarige] na alles wat hij had meegemaakt voor het eerst stabiliteit ervaarde en minder het gevoel had er niet bij te horen. Het gevolg van de uithuisplaatsing is dat [de minderjarige] uit deze vertrouwde omgeving is gehaald. [de minderjarige] gaat bovendien sindsdien niet meer naar school, omdat er nog geen geschikte plek is gevonden. De GI heeft verteld dat [de minderjarige] op zijn vorige basisschool zou doubleren en dat nu gekeken wordt naar speciaal onderwijs. Er is echter, nu het nieuwe schooljaar aanvangt, nog geen uitsluitsel over wanneer [de minderjarige] weer zou kunnen beginnen met school en naar welke school hij dan zou kunnen. Ook de noodzakelijk geachte traumatherapie vindt nu geen doorgang. Eigenlijk staat sinds de uithuisplaatsing alles stil voor [de minderjarige] . Het hof acht dat niet in zijn belang.

Tijdens het gesprek met [de minderjarige] is naar voren gekomen dat hij graag per brief op de hoogte wil worden gesteld van de uitkomst van het hoger beroep. Het hof zal [de minderjarige] daarom een brief sturen waarin de beslissing wordt uitgelegd. Een afschrift van die brief zal als bijlage met deze beschikking aan de belanghebbenden worden toegestuurd.

verklaart de vader niet-ontvankelijk in zijn verzoek tot schorsing van de uitvoerbaarheid bij voorraad;

vernietigt de beschikking van de kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, van 27 maart 2026 over de spoedmachtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] ;

wijst het verzoek van de GI tot het verlenen van een spoedmachtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] alsnog af;

vernietigt de beschikking van de kinderrechter in de rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden, van 22 april 2026 over de machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] ;

wijst het verzoek van de GI tot het verlenen van een machtiging tot uithuisplaatsing van [de minderjarige] in een accommodatie jeugdhulpaanbieder alsnog af, en in zoverre opnieuw beschikkende;

wijst het meer of anders verzochte af.