Gerechtshof Amsterdam 09-06-2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:1630

Het hof gaat uit van de volgende feiten.

Partijen zijn op 21 juni 2016 naar Chinees recht gehuwd. Tijdens hun huwelijk waren zij gezamenlijk eigenaar van de woning aan de [straat] te [plaats] (hierna: de woning).

Partijen hebben op 10 september 2020 een echtscheidingsconvenant ondertekend dat, voor zover van belang, bepaalt:

Door de bovenstaande verdeling wordt de man overbedeeld. Ter beëindiging van de onzekerheid c.q. geschillen omtrent het bedrag dat de man aan de vrouw wegens overbedeling zal uitkeren stellen partijen dit vast op € 110.000,-. (…)

De man zal binnen twee maanden na het tot stand komen van de echtscheiding ten behoeve van de vrouw een bedrag van € 80.000,- overmaken (…)

Partijen geven hierbij opdracht aan een door de man aan te wijzen notaris om, nadat de echtscheiding tot stand gekomen is, een notariële akte te verlijden waarbij de onroerende zaak aan de [straat] te [plaats] aan de man geleverd wordt en daarbij te constateren dat partijen ter zake de verdeling niets meer van elkaar te vorderen hebben (…)

Partijen zullen de ABN-AMRO-bank verzoeken de vrouw te ontslaan uit haar verplichtingen uit hoofde van de lening waarvoor een hypotheek is gevestigd op de onroerende zaak aan de [straat] te [plaats] . (…)

Voor zover de man niet in staat is financiering te verkrijgen voor voornoemd bedrag van € 80.000,- en de vrouw te doen ontslaan uit haar hoofdelijke aansprakelijkheid voor de hypothecaire lening, vervalt de toedeling van het huis aan de man en vervallen de artikelen 3.11 t/m 3.13, en komt de volgende regeling daarvoor in de plaats:

Het huis blijft onverdeeld. De vrouw zal voor een periode van maximaal drie jaren, te rekenen vanaf 1 november 2020, in het huis blijven wonen. (…) Partijen zullen na uiterlijk drie jaren het huis verkopen en de opbrengst (…) bij helfte delen. (…)

Partijen komen overeen dat de vrouw in de voormalige echtelijke woning aan de [straat] te [plaats] mag blijven wonen. Zij zal de woning huren van de man voor € 1.500,- per maand. (…) Ongeacht het tijdstip van overdracht van de woning aan de man zal de vrouw met ingang van 1 november 2020 het (huur)bedrag van € 1.500,- aan de man gaan betalen.

Partijen zullen met inachtneming van deze uitgangspunten een aparte huurovereenkomst betreffende de woning opstellen.”

Hierna heeft de advocaat van [geïntimeerde] de advocaat van [appellant] benaderd met het verzoek het echtscheidingsconvenant aan te passen. Per e-mailbericht van 17 december 2020 heeft de advocaat van [geïntimeerde] aan de advocaat van [appellant] een concept voor een door partijen te ondertekenen Supplemental Agreement verzonden. In de door beide partijen ondertekende Supplemental Agreement d.d. 17 december 2020 is, voor zover van belang, vervat:

De scheiding is op 24 december 2020 ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.

Begin 2021 heeft [appellant] financiering voor de woning verkregen, waarna toebedeling aan [appellant] heeft plaatsgevonden en [geïntimeerde] is ontslagen uit haar verplichtingen uit hoofde van de hypotheeklening. Eind januari 2021 heeft [appellant] de woning verlaten, is hij vertrokken naar het buitenland en is hij een aantal jaren in zijn geboorteland China verbleven. Sinds 1 februari 2021 betaalt [geïntimeerde] aan [appellant] een maandelijkse vergoeding voor het gebruik van de woning.

[appellant] is na verloop van drie jaren naar Nederland teruggekeerd en heeft [geïntimeerde] verzocht de woning te verlaten. [geïntimeerde] heeft dat geweigerd.

Samengevat heeft [appellant] in eerste aanleg gevorderd bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, [geïntimeerde] te veroordelen tot ontruiming van de woning en voor zover nodig ontbinding van de huurovereenkomst en tot betaling van (i) de ontstane huurachterstand, vermeerderd met wettelijke rente en (ii) een gebruikersvergoeding tot de datum van ontruiming (vermeerderd met rente en kosten).

De kantonrechter heeft de rechtsverhouding tussen partijen gekwalificeerd als huur en [geïntimeerde] veroordeeld tot betaling van de achterstallige huur, over een periode vermeerderd met wettelijke rente. De ontbindings- en ontruimingsvordering van [appellant] is toegewezen voor zover [geïntimeerde] niet binnen een maand de achterstallige huurbedragen betaalt (terme de grâce). De gevorderde veroordeling tot betaling van buitengerechtelijke incassokosten (vermeerderd met wettelijke rente) is toegewezen. De proceskosten zijn gecompenseerd.

[appellant] heeft vier grieven gericht tegen het bestreden vonnis. [appellant] concludeert tot vernietiging van het bestreden vonnis en vordert – zakelijk weergegeven – na eiswijziging in hoger beroep, zoveel mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:

1. te verklaren voor recht dat de Supplemental Agreement kwalificeert als een vaststellingsovereenkomst;

2. [geïntimeerde] te veroordelen tot nakoming van de afspraken in het echtscheidingsconvenant en de Supplemental Agreement;

3. te verklaren voor recht dat [geïntimeerde] zonder recht of titel in de woning verblijft;

4. [geïntimeerde] te veroordelen tot ontruiming van de woning;

5. te bepalen dat (indien sprake is van huur in de zin van 7:201 BW) de huurovereenkomst zal eindigen met veroordeling van [geïntimeerde] tot ontruiming van de woning;

6. [geïntimeerde] te veroordelen tot betaling van een gebruiksvergoeding tot aan de datum van ontruiming, en,

7. [geïntimeerde] te veroordelen in de proceskosten in beide instanties, vermeerderd met de wettelijke rente.

Volgens [geïntimeerde] moet het hof de vorderingen van [appellant] afwijzen en het vonnis bekrachtigen, met – uitvoerbaar bij voorraad – veroordeling van [appellant] in de kosten van het geding in hoger beroep vermeerderd met nakosten.

[geïntimeerde] heeft ter uitvoering van het vonnis in eerste aanleg de openstaande bedragen aan [appellant] betaald, zodat bij het aanhangig maken van dit hoger beroep de eerder ontstane betalingsachterstand geen onderwerp van geschil meer is tussen partijen.

Tussen partijen is in geschil of de tussen hen bestaande rechtsverhouding dient te worden aangemerkt als huur in de zin van artikel 7:201 BW, dan wel het echtscheidingsconvenant en de Supplemental Agreement bindende afspraken omvatten ten aanzien van het gebruik en termijn van ontruiming van de woning door [geïntimeerde] , die niet kwalificeren als huur omdat zij voorzien in het tijdelijke gebruik van de voormalige echtelijke woning in het kader van de afwikkeling van de huwelijksgemeenschap van partijen.

Met toepassing van de onder 6.2. beschreven maatstaf overweegt het hof voorshands als volgt. Naar het voorlopige oordeel van het hof dient de tussen partijen bestaande rechtsverhouding niet te worden aangemerkt als huur in de zin van artikel 7:201 BW. [geïntimeerde] betaalt weliswaar een vergoeding voor het gebruik van een tot woning bestemde onroerende zaak, waarmee de afspraken tussen partijen elementen bevatten op grond waarvan op zichzelf aan de wettelijke omschrijving van huur is voldaan. In dit geval dient naar het voorshandse oordeel van het hof echter de rechtsverhouding tussen partijen, gelet op haar inhoud en strekking, in haar geheel beschouwd toch niet als huurovereenkomst te worden aangemerkt. Het hof is vooralsnog voornemens de tussen partijen bestaande rechtsverhouding te kwalificeren als een tijdelijke gebruiksovereenkomst waarbij het gebruik van de woning exclusief is gegund aan een van de (destijds nog) deelgenoten. Daartoe is het volgende redengevend.

Partijen hebben in het kader van de afwikkeling van de verdeling van de eerder tussen hen bestaande huwelijksgemeenschap afspraken vastgelegd in het door hen ondertekende echtscheidingsconvenant. In de door hen vervolgens ondertekende Supplemental Agreement, die onbetwist voortborduurt op de afspraken vervat in het echtscheidingsconvenant, zijn vervolgens nadere afspraken vastgelegd. Uit het echtscheidingsconvenant en de Supplemental Agreement blijkt dat partijen ten aanzien van de bij ondertekening van beide documenten nog onverdeelde woning afspraken hebben willen maken, waarbij partijen twee scenario’s hebben voorzien: dan wel (i) [appellant] koopt [geïntimeerde] uit tegen een vooraf vastgesteld bedrag en de woning wordt aan hem toebedeeld (indien en voor zover hij daartoe financiering zou kunnen verkrijgen) óf (ii) de onverdeelde woning blijft onverdeeld en wordt door hen beiden verkocht waarna de opbrengst bij helfte wordt verdeeld. Beide scenario’s gaan uit van een aan [geïntimeerde] te gunnen tijdelijk gebruiksrecht, te weten gedurende maximaal drie jaren. Uit het echtscheidingsconvenant en de Supplemental Agreement blijkt dat deze afspraken omtrent het gebruik van de woning door [geïntimeerde] door partijen zijn gemaakt met het oogmerk na de verdeling finale kwijting aan elkaar te verlenen. De kwalificatie van de tussen partijen bestaande rechtsverhouding als een exclusief tijdelijk gebruiksrecht, strookt met hetgeen partijen bij het aangaan van de afspraken omtrent de afwikkeling van de verdeling van het eerder tussen hen bestaande huwelijksvermogen voor ogen stond en ook overigens niet ongebruikelijk is bij het maken van afspraken omtrent verdeling tussen voormalige echtelieden. Daarbij komt dat als na effectuering van de verdeling een nieuwe doorlopende huurrelatie zou ontstaan tussen [appellant] en [geïntimeerde] , dat met de beoogde finale kwijting in tegenspraak lijkt.

Aldus is het hof voorshands van oordeel dat de woning ten tijde van de totstandkoming van de afspraken in het echtscheidingsconvenant en vervolgens de Supplemental Agreement in dit geval niet in gebruik is verstrekt in de zin van artikel 7:201 BW maar op grond van een andere rechtsverhouding op basis waarvan het gebruik van de woning toegelaten was, namelijk een uitdrukkelijke gebruiksregeling tussen deelgenoten op grond waarvan [geïntimeerde] het exclusieve gebruik is gegund, vervat in het echtscheidingsconvenant en vervolgens de Supplemental Agreement. Weliswaar heeft [geïntimeerde] een tegenprestatie voor het gebruik van de woning voldaan, maar deze is niet aan te merken als een tegenprestatie voor het in gebruik verstrekken van de zaak in de zin van artikel 7:201 BW.

Het hof zal partijen de gelegenheid bieden zich over het voorshandse oordeel van het hof omtrent de kwalificatie van de tussen hen bestaande rechtsverhouding (in 6.4., 6.5. en 6.6.) uit te laten. Daartoe zullen partijen eerst in de gelegenheid worden gesteld bij akte te reageren, waarna het hof een mondelinge behandeling zal gelasten. In dat kader worden partijen verzocht de verhinderingen hunnerzijds voor de maanden augustus tot en met oktober 2026 op te geven.

Iedere verdere beslissing wordt aanhouden.