Rechtbank Oost-Brabant 30-03-2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:4324

De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 12 februari 2026. Verschenen zijn verzoeker en zijn advocaat en [vertegenwoordiger OM] namens het OM.

Het OM geeft de rechtbank in overweging om het verzoek af te wijzen.

Het OM heeft in zijn conclusie aangegeven dat op de justitiële documentatie van verzoeker drie verschillende registraties voorkomen, waarvan de laatste de kwestie betreft waarbij verzoeker zijn moeder om het leven bracht. Verzoeker is voor deze kwestie veroordeeld. De strafmaat luidde vier jaar gevangenisstraf en terbeschikkingstelling (tbs) met voorwaarden. De tbs is na meerdere verlengingen geëindigd op 26 januari 2025. Sindsdien zijn geen incidenten geregistreerd.

Voor wat betreft de verhouding tussen het persoonlijk belang van verzoeker en

het algemeen maatschappelijk belang merkt het OM het volgende op. Het OM kent een grote waarde toe aan de producten van de justitiële informatiedienst van het ministerie van justitie en veiligheid (Justid). Justid verzamelt en beheert gegevens zoals vingerafdrukken en strafverleden, onder meer ten behoeve van een correcte strafrechtspleging. Betrouwbaarheid, volledigheid en continuïteit van de gegevens zijn daarbij cruciaal. Het verzoek tot voornaamswijziging heeft vragen opgeroepen over de gevolgen die dat met zich meebrengt in het systeem van Justid. Navraag bij Justid heeft hierover de volgende informatie opgeleverd: “Wanneer een voornaam wordt gewijzigd in de Basisregistratie Personen (BRP), wordt deze wijziging automatisch doorgevoerd in alle systemen die aan de BRP zijn gekoppeld. De Strafrechtketendatabank (SKDB) is verbonden met de BRP,

waardoor de nieuwe naam wordt gekoppeld aan de registratie. De SKDB

communiceert deze wijziging vervolgens door naar de Justitiële Documentatie

(JD). Er bestaat dus een koppeling tussen oude en nieuwe namen via het

Burgerservicenummer (BSN), wat ervoor zorgt dat informatie onder beide

namen toegankelijk blijft. Echter, indien iemand op JD-online zoekt met oude personalia in plaats van via het BSN, kunnen er onjuiste gegevens worden verstrekt omdat de JD geen link heeft met historische namen, anders dan SKDB”. Het hiaat in het registratiesysteem waar Justid op wijst acht het OM zorgelijk en onwenselijk in algemene zin indien er vóór een naamswijziging reeds sprake is van een JD. Meer specifiek acht het OM het zorgelijk en onwenselijk ten aanzien van het onderhavige verzoek, in aanmerking genomen dat het in casu een zeer ernstig feit betreft op de JD, waarvan de opgelegde maatregel bovendien recent is geëindigd. Los van de vraag hoe groot de kans op recidive is, is een hiaat in de JD onwenselijk indien er gerecidiveerd wordt.

De rechtbank overweegt als volgt.

Op grond van artikel 1:4 lid 4 Burgerlijk Wetboek (BW) kan de rechter wijziging van de voornamen gelasten op verzoek van de betrokken persoon of zijn wettelijk vertegenwoordiger. Voor een dergelijke wijziging dient een voldoende zwaarwichtig belang te bestaan. De vraag wanneer sprake is van een voldoende zwaarwichtig belang, wordt in de wet en de wetsgeschiedenis niet beantwoord. Daarvoor dient aansluiting te worden gezocht bij de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Voornamen vallen onder het begrip privéleven en familie- of gezinsleven, zoals bedoeld in artikel 8 EVRM, omdat zij een middel zijn om personen binnen hun familie en in het maatschappelijk verkeer te identificeren. Het door dit artikel beschermde belang brengt mee dat inmenging van enig openbaar gezag niet is toegestaan. Niet iedere regulering houdt evenwel ook een inmenging in. Een weigering om een voornaam te wijzigen kan niet zonder meer als ongeoorloofde inmenging worden aangemerkt. Daarvoor zal steeds moeten worden onderzocht of sprake is van een evenwichtige belangenafweging (“fair balance”) tussen enerzijds de belangen van het individu en anderzijds de belangen van de staat, waarbij niet uit het oog mag worden verloren dat de staat een zekere mate van beoordelingsvrijheid toekomt. Of de weigering om een voornaam te wijzigen, een ongerechtvaardigde inmenging oplevert, hangt af van de mate van ongemak en overlast die de betrokkene, in dit geval verzoeker, hiervan ondervindt. Daarbij dienen alle feiten en omstandigheden te worden meegewogen, waaronder de vraag of het voor betrokkene feitelijk toch mogelijk is de gewenste voornaam te voeren.

De rechtbank ziet in de stellingen van het OM geen aanleiding om het algemeen belang zwaarder te laten wegen dat het belang van verzoeker. Het OM heeft tijdens de mondelinge behandeling zijn conclusie toegelicht voor wat betreft het hiaat in het registratiesysteem waar Justid op wijst. Het OM heeft in dat verband verklaard dat het grootste bezwaar erin gelegen is dat betrokkene, in geval van wijziging van zijn voornaam, blijft beschikken over zijn oude identiteitsbewijs totdat dit verlopen is en zich hiermee dus tot die tijd kan blijven identificeren, waarbij hij dan in de JD voorkomt als ‘onbekend’. Deze stelling komt de rechtbank onjuist voor. Wijziging van een voornaam van een persoon in de Basisregistratie Personen leidt er immers toe dat alle identiteitsbewijzen van de betrokken persoon ongeldig worden, zodat nieuwe identiteitsbewijzen dienen te worden aangevraagd. De oude documenten moeten daarbij worden ingeleverd of onklaar worden gemaakt. Het is dan niet meer mogelijk om zich te identificeren met de oude identiteitsbewijzen. De rechtbank acht het bovendien onwaarschijnlijk dat verzoeker geen nieuw identiteitsbewijs zal aanvragen omdat hij, wanneer hij dit nalaat, na de wijziging van zijn voornaam niet langer beschikt over een geldig identiteitsbewijs. Bovendien zal verzoeker in dat geval niet de door hem met zijn verzoek beoogde positieve gevolgen ervaren van de wijziging van zijn voornaam, aangezien hij zich dan nergens met zijn nieuwe naam kan legitimeren.

Verder merkt de rechtbank nog op dat een googlezoekopdracht op de naam [Voorletter en achternaam] weliswaar nog steeds tot resultaten leidt die verwijzen naar het door verzoeker begane ernstige strafbare feit, maar dat daarbij de naam [oude naam] naar voren komt en niet de naam [nieuwe voornaam] , zodat deze resultaten niet meer zijn te herleiden naar verzoeker nadat zijn voornaam is gewijzigd.