Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 10-03-2026, ECLI:NL:GHARL:2026:1422

De ouders hebben in verband met hun echtscheiding afspraken gemaakt over de

verdeling van de zorg- en opvoedingstaken en de verdeling van de kosten van verzorging en

opvoeding van de kinderen. Die afspraken hebben zij vastgelegd in een door hen op 1 november 2017 ondertekend echtscheidingsconvenant tevens ouderschapsplan. Daarin is onder meer opgenomen dat de kinderen bij de vrouw hun hoofdverblijfplaats hebben en dat de man een bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen (hierna: kinderalimentatie) aan de vrouw betaalt van € 480,- per maand. Dat is geïndexeerd naar 2024 € 587,- per maand en naar 2025 € 625,- per maand.

De vrouw voert verweer en verzoekt de man niet-ontvankelijk te verklaren in zijn verzoek in hoger beroep, dan wel dat verzoek af te wijzen.

De vrouw is op haar beurt met één grief in incidenteel hoger beroep gekomen. De grief ziet op het hoofdverblijf van de kinderen. Zij verzoekt – naar het hof begrijpt – de bestreden beschikking te vernietigen en te beslissen dat de kinderen hun hoofdverblijf bij haar hebben c.q. houden.

Het hof dient ambtshalve de ontvankelijkheid van het verzoek van de man in hoger beroep te beoordelen. Volgens artikel 358 lid 1 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) kan hoger beroep slechts worden ingesteld tegen een eindbeschikking, behoudens berusting. Volgens lid 4 van dat artikel kan hoger beroep van een tussenbeschikking slechts tegelijk met de eindbeschikking worden ingesteld, tenzij de rechter anders heeft bepaald.

Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad is voor de vraag of sprake is van een eindbeschikking doorslaggevend of in het dictum van de bestreden beschikking een einde is gemaakt omtrent enig deel van het verzochte. Daarbij is van belang dat de beslissing een onherroepelijk karakter heeft in die zin dat de beschikking, eenmaal geëffectueerd, in haar gevolgen niet meer ongedaan kan worden gemaakt. Van een deelbeschikking (ook wel gedeeltelijke eindbeschikking) is sprake, wanneer in het dictum zowel een eindbeschikking als een tussenbeschikking is gegeven.

De rechtbank heeft de hoofdverblijfplaats van de kinderen voorlopig bij de man bepaald, in afwachting van het raadsonderzoek, en de definitieve beslissing over de hoofdverblijfplaats aangehouden. De rechtbank heeft om die reden voorlopig de door de man aan de vrouw te betalen kinderalimentatie op nihil gesteld.

In het geval de rechtbank in haar definitieve beslissing de hoofdverblijfplaats van de kinderen (terug)wijzigt, zal dat niet met terugwerkende kracht plaatsvinden, zodat de nihilstelling van de kinderalimentatie in het tijdvak tot die definitieve beslissing evenmin met terugwerkende kracht zal moeten worden gewijzigd of herzien. Dit maakt dat de rechtbank in de bestreden beschikking een einde heeft gemaakt aan het geschil over de kinderalimentatie voor zover het de periode tot de nadere beslissing van de rechtbank over de hoofdverblijfplaats betreft. Omdat sprake is van een eindbeslissing over de alimentatie in dat tijdvak, is de man ontvankelijk in zijn verzoek in hoger beroep.

De kinderalimentatie

Vanaf 25 augustus 2024 verblijven de kinderen bij de man. Niet in geschil is dat de man vanaf die datum geen kinderalimentatie meer aan de vrouw heeft voldaan. Dit brengt mee dat, anders dan waar de rechtbank van is uitgegaan, de vrouw geen kinderalimentatie aan de man zal hoeven terug te betalen als de kinderalimentatie met ingang van 25 augustus 2024 op nihil wordt gesteld. Daar staat tegenover dat de man over de periode vanaf 25 augustus 2024 alsnog de kinderalimentatie zal moeten betalen als de ingangsdatum van de nihilstelling later is dan 25 augustus 2024. De man heeft echter gesteld dat niet de vrouw, maar hij sinds 25 augustus 2024 de kosten van de kinderen heeft gedragen en de vrouw heeft die stelling niet bestreden. Van de man kan niet worden verlangd dat hij daarnaast ook nog kinderalimentatie aan de vrouw zal moeten betalen, terwijl zij geen kosten voor de kinderen heeft gehad. De vrouw heeft ter zitting van het hof overigens ook verklaard dat zij de kinderalimentatie over de periode vóór 21 maart 2025 niet meer van de man hoeft te ontvangen en dat zij deze niet zal innen.

Het hof zal de door de man aan de vrouw te betalen kinderalimentatie daarom met ingang van 25 augustus 2024 voorlopig op nihil stellen. Het hof zal de bestreden beschikking op dat punt vernietigen en opnieuw beslissen.

De proceskostenveroordeling

In zaken als de onderhavige is het gebruikelijk dat de proceskosten worden gecompenseerd in die zin dat ieder van partijen de eigen kosten draagt. In het onderhavige geval zijn er evenwel gronden om van dit uitgangspunt af te wijken.

Het hoger beroep van de man komt voort uit de proceshouding van de vrouw. De vrouw heeft niet weersproken dat de man haar na de bestreden beschikking meermalen heeft verzocht of zij bereid was af te zien van de op basis van de bestreden beschikking nog verschuldigde alimentatie over de periode van 25 augustus 2024 tot 21 maart 2025. In reactie daarop heeft zij steeds gezegd zich daarop te beraden en op 12 juni 2025 heeft zij laten weten dat niet expliciet te kunnen verklaren, waarbij zij niet heeft laten weten waarom. Anders dan de vrouw – nu voor het eerst ter zitting in hoger beroep – stelt, was er dan ook geen stilzwijgende in- en overeenstemming om af te zien van de kinderalimentatie in die periode. Ook ter zitting van het hof heeft de vrouw – ondanks dat zij toen verklaarde zich niet tegen de ingangsdatum van 25 augustus 2024 te verzetten – desgevraagd niet expliciet willen toezeggen dat zij de alimentatie over die periode niet zal innen, terwijl de kinderen sindsdien bij de man wonen en hij al hun kosten heeft betaald. De man is daardoor geconfronteerd met de mogelijkheid dat hij alsnog achterstallige kinderalimentatie van in totaal € 4.109,- aan de vrouw zou moeten betalen. De man heeft zich daarom genoodzaakt gevoeld om hoger beroep in te stellen om te bewerkstelligen dat zijn betalingsverplichting alsnog zou komen te vervallen. De vrouw wordt nu in het hoger beroep van de man in het ongelijk gesteld. Door toedoen van de vrouw heeft de man onnodig proceskosten moeten maken. Dat de vrouw later incidenteel beroep heeft ingediend over de hoofdverblijfplaats maakt dat niet anders.

Het hof ziet onder voornoemde omstandigheden aanleiding om de vrouw te veroordelen in de kosten van het hoger beroep van de man.