Rechtbank Noord-Nederland 23-01-2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:150

Het procesverloop blijkt uit de (tussen)beschikking van 23 juli 2025 en de herstelbeschikking van 31 juli 2025. De inhoud van deze beschikkingen wordt als hier herhaald en ingelast beschouwd. De rechter heeft de ondertoezichtstelling en machtiging tot uithuisplaatsing van [kind 1] en [kind 2] verlengd voor de duur van zes maanden, tot
29 januari 2026. De beslissing over de resterende duur van het verzoek is aangehouden. De Raad heeft daarnaast de opdracht gekregen onderzoek te doen naar de vraag of de zaak kan worden overgedragen naar het vrijwillige kader of dat sprake moet zijn van een beëindiging van het gezag van één of beide ouders. Daarbij is op verzoek van de advocaat van de vader expliciet de opdracht gegeven om onderzoek te doen naar het perspectief van de kinderen.

Op 2 januari 2026 heeft de rechtbank het onderzoeksrapport van de Raad ontvangen. Daarnaast heeft de Raad verzocht om het gezag van de ouders over [kind 1] en [kind 2] te beëindigen.

Op 7 januari 2026 heeft de advocaat van de vader verzocht om de kinderen te horen. De rechtbank heeft op diezelfde dag aangegeven dat dit verzoek wordt behandeld tijdens de mondelinge behandeling van de zaak op 15 januari 2026.

Deze procedure is ingeleid met het verzoekschrift van de Raad, dat de rechtbank heeft ontvangen op 2 januari 2026. Daarin verzoekt de Raad om het gezag van de ouders over [kind 1] en [kind 2] te beëindigen en de GI als voogd te benoemen.

Op 15 januari 2026 heeft de rechter de zaken gevoegd mondeling behandeld. De rechter heeft toen gesproken met de moeder, haar advocaat, de vader, de gezinshuisouders,
[naam vertegenwoordiger] en [naam vertegenwoordiger] , die de GI vertegenwoordigen en [naam vertegenwoordiger] , die de Raad vertegenwoordigt.

Ten slotte is bepaald dat vandaag deze beschikking wordt gegeven.

De rechter kan bij de beoordeling van het verzoek uitgaan van de volgende feiten, die blijken uit de onweersproken gebleven inhoud van de stukken en hetgeen tijdens de mondelinge behandeling naar voren is gebracht.

[kind 1] en [kind 2] zijn geboren uit de inmiddels verbroken affectieve relatie tussen de ouders. De ouders oefenen gezamenlijk het gezag over hen uit.

Bij beschikking van 4 augustus 2020 zijn [kind 1] en [kind 2] onder toezicht gesteld. Op 29 september 2020 zijn de kinderen met een spoedmaatregel uit huis geplaatst en bij beschikking van 15 oktober 2020 heeft de kinderrechter de machtiging tot uit huisplaatsing verlengd. Deze maatregelen zijn nadien steeds verlengd en gelden vooralsnog tot
29 januari 2026.

Bij beschikking van 1 augustus 2023 is een verzoek van de Raad om het gezag van de vader te beëindigen afgewezen.

[kind 1] en [kind 2] wonen sinds 28 december 2024 bij [naam gezinshuis] . Het gezinshuis waar zij daarvoor verbleven is onverwacht gestopt.

De vader heeft elke twee weken zes uur omgang met de kinderen bij hem thuis.

De moeder heeft twee uur per week omgang met de kinderen onder begeleiding van de gezinshuisouders. De moeder woont in een beschermde woonvorm.

De moeder heeft, samengevat weergegeven, het volgende naar voren gebracht. Zij staat achter het verzoek van de Raad. De kinderen moeten opgroeien bij de gezinshuisouders. De vader is niet in staat om het belang van de kinderen voorop te stellen. Dat is structureel het geval. De moeder zelf vindt het te zwaar om met het gezag belast te blijven. Ze kampt met aanzienlijke psychische problemen en wil liever dat anderen de verantwoordelijkheid voor de kinderen dragen. Boven alles is van belang dat er niet langer aan de kinderen wordt getrokken.

De vader heeft, samengevat weergegeven, het volgende naar voren gebracht. Het verzoek van de Raad moet worden afgewezen. Het Raadsonderzoek is niet deugdelijk geweest. De Raad heeft ondanks de expliciete opdracht van de rechtbank het perspectief van de kinderen niet onderzocht. Daarnaast zijn de gesprekken met de kinderen in het onderzoek hoogstwaarschijnlijk op een sturende wijze gevoerd. De kinderen verklaren op een manier tegen de raadsonderzoeker die de vader niet kan plaatsen. De vader wil dan ook dat de kinderen door de rechter worden gehoord, zodat de rechter hierover eigen conclusies kan trekken. En moet alsnog een nader onderzoek plaatsvinden naar de mogelijkheden van een terugplaatsing bij de vader. Dat is in het belang van de kinderen. De kinderen zijn graag bij de vader en vinden het altijd erg moeilijk om afscheid te nemen. De vader heeft zijn leven inmiddels ook zodanig op orde dat hij in staat is om voor hen te zorgen. De eerder uitgevoerde onderzoeken zijn verouderd. Het is des te belangrijker om te onderzoeken of de kinderen weer naar huis kunnen omdat de kinderen in december 2024 onverwachts in een nieuw gezinshuis zijn komen te wonen. De eerdere conclusies over waar het perspectief ligt, kloppen dan ook niet meer.

Namens de GI is, samengevat weergegeven, het volgende naar voren gebracht. De GI vindt een gezagsbeëindigende maatregel van de ouders passend. De moeder is kwetsbaar en de vader heeft beperkte opvoedmogelijkheden. [kind 1] en [kind 2] zullen niet opgroeien bij de ouders, het is in het belang van hen om bij het gezinshuis te blijven wonen. De voortdurende onzekerheid over hun opgroeiperspectief zorgt bij [kind 1] en [kind 2] voor veel onrust. De GI merkt op dat een gezagsbeëindigende maatregel niets zal afdoen aan het contact tussen de ouders en de kinderen. Verder heeft de GI verteld dat [kind 1] en [kind 2] kwetsbare kinderen zijn die extra ondersteuning nodig hebben. [kind 1] is lief en zachtaardig en [kind 2] kan zo nu en dan een grote mond opzetten. Zij heeft veel bevestiging nodig. Voor het geval het gezag van de ouders niet beëindigd wordt, persisteert de GI bij het verzoek om de ondertoezichtstelling en machtiging tot uithuisplaatsing van [kind 1] en [kind 2] te verlengen.

De gezinshuisouders hebben, samengevat weergegeven, het volgende naar voren gebracht. [kind 1] en [kind 2] zijn fijne kinderen. [kind 1] is wat meer beperkt en hij krijgt op school extra hulp om zijn sociale vaardigheden te ontwikkelen. Het is een lief en zachtaardig jongetje. [kind 2] is een blij maar pittig meisje. Zij heeft last van hechtingsproblematiek. De kinderen zijn op de hoogte van deze rechtszaak en zij hebben daar spanning van. Dat is een bron van zorgen. Het contact tussen de gezinshuisouders en de moeder verloopt goed. De gezinshuisouders proberen de moeder zoveel mogelijk te betrekken bij de kinderen en de moeder en de kinderen reageren hier goed op. De omgangsmomenten tussen de moeder en de kinderen verlopen prettig en de moeder heeft een goede band met de kinderen. Tussen de gezinshuisouders en de vader is weinig contact. De vader neemt weinig initiatief in dit contact en hij reageert laat op berichten van de gezinshuisouders.

Bij beschikking van 23 juli 2025 is de Raad een onderzoeksopdracht gegeven. Dit is gebeurd in de procedure over het verzoek van de GI om de ondertoezichtstelling en machtiging uithuisplaatsing van de kinderen te verlengen voor de duur van een jaar. Omdat de GI had nagelaten de Raad te verzoeken onderzoek te doen, heeft de rechter de Raad zelf die opdracht gegeven. Meer specifiek is de opdracht gegeven om te onderzoeken of de zaak kan worden overgedragen aan het vrijwillige kader, of dat het gezag van één of beide ouders moet worden beëindigd. Omdat de advocaat van de vader daar om heeft gevraagd is daarbij expliciet opgenomen dat het de bedoeling is dat ook het perspectief van de kinderen wordt onderzocht. Tegen deze achtergrond is het verzoek van de GI slechts toegekend voor de duur van zes maanden en is de beslissing op dat verzoek voor het overige aangehouden.

De Raad heeft onderzoek gedaan en is tot de conclusie gekomen dat het gezag van beide ouders moet worden beëindigd. De Raad heeft de rechtbank daar ook om verzocht.

Hieronder wordt eerst het verzoek van de Raad beoordeeld. Als dat verzoek wordt ingewilligd bestaat er geen belang meer bij een beoordeling van het verzoek van de GI.

Het verzoek van de Raad wordt ingewilligd. Dit is vanwege het volgende.

Het gezag van een ouder kan worden beëindigd als aan één van de criteria van artikel 1:266 BW is voldaan. In dit geval komt dat, samengevat weergegeven, erop neer dat sprake moet zijn van de situatie dat (a) [kind 1] en [kind 2] zodanig opgroeien dat zij in hun ontwikkeling worden bedreigd, en de ouders niet in staat zijn om de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding te dragen binnen een voor [kind 1] en [kind 2] en hun ontwikkeling aanvaardbaar te achten termijn, of (b) de ouders het gezag misbruiken.

Van belang is ook artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) . Op grond van artikel 8 EVRM en de rechtspraak over deze bepaling van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) vereist een inmenging met de uitoefening van de door artikel 8 EVRM geborgde rechten onder meer dat de maatregel proportioneel is en voldoet aan het vereiste van subsidiariteit, dat wil zeggen dat als het doel met een lichtere maatregel kan worden bereikt, deze verkozen wordt boven de zwaardere maatregel. In zijn uitspraak van 10 september 2019, ECLI:CE:ECHR:2019: 0910JUD003728313 (Strand Lobben/Noorwegen) heeft het EHRM onder andere overwogen dat een toetsing aan artikel 8 EVRM vereist dat de belangen van het kind en die van de ouders in volle omvang tegen elkaar worden afgewogen. Het doorsnijden van de juridische banden tussen ouders en kind, zoals het geval is in deze zaak, kan alleen als sprake is van exceptionele omstandigheden en het belang van het kind dit nadrukkelijk vereist. Ook de artikelen 3 en 20 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind zijn van belang voor deze zaak. Daaruit volgt dat de belangen van het kind voorop staan bij het nemen van een beslissing over de beëindiging van het gezag van de ouders. Een kind dat niet in het eigen gezin verblijft, heeft recht op zekerheid, continuïteit en ongestoorde hechting in de alternatieve leefsituatie en duidelijkheid over zijn opvoedingsperspectief.

De Raad heeft onderzoek gedaan en een rapport overgelegd. De advocaat van de vader heeft op verschillende punten kritiek geleverd op de inhoud van het rapport. Zo zal het volgens de advocaat zo kunnen zijn dat de kinderen niet in vrijheid hebben verklaard tegenover de raadsonderzoeker. Zij wijst erop dat de tijdens het gesprek met de kinderen figurerende `cirkel` op een bijzondere wijze door de kinderen is ingevuld en wel zodanig dat dit niet geloofwaardig is. De rechter stelt vast dat deze en andere opmerkingen die zijn gemaakt over het onderzoek van de Raad, niet onderbouwd zijn en enkel steunen op het gegeven dat de vader het niet eens is met de bevindingen van de Raad. De Raad heeft tijdens de mondelinge behandeling ook toegelicht dat de Raad een onafhankelijke instantie is die geen enkel belang heeft bij een bepaalde uitkomst van het onderzoek. Ook is toegelicht dat het onderzoek uit drie gedeelten bestaat, waarbij het eerste gedeelte slechts voorlopige constateringen betreft, waarmee het grote gewicht dat de advocaat toekent aan een kleine passage uit het begin van het rapport gemotiveerd is weersproken.

De advocaat van de vader heeft ook gesteld dat de Raad niet aan de onderzoeksopdracht heeft voldaan. Volgens haar is er geen onderzoek gedaan naar het perspectief van de kinderen. Zij wijst erop dat in het rapport geen of weinig aandacht wordt besteed aan het feit dat het nu veel beter gaat met de vader en met het feit dat de kinderen in december 2024 onverwacht en ongepland bij een ander gezinshuis zijn komen te wonen. Dit is, aldus de advocaat, van doorslaggevende betekenis omdat hiermee vaststaat dat de eerdere conclusies over het perspectief van de kinderen niet meer kloppen. Eerder is vastgesteld dat het perspectief van de kinderen bij het toenmalige gezinshuis lag.

Dit verwijt treft geen doel. De Raad heeft ondubbelzinnig beargumenteerd dat de kinderen niet meer bij hun ouders kunnen wonen. In de hieronder geciteerde conclusies van het rapport is te lezen dat de Raad in het onderzoek nadrukkelijk oog heeft gehad voor de vraag of er nog de mogelijkheid is om een terugkeer van de kinderen naar de vader verder te onderzoeken. Daarbij is een gemotiveerde afweging gemaakt die tot de conclusie heeft geleid dat dit geen begaanbare weg meer is.

De rechter komt tot de conclusie dat het rapport van de Raad zorgvuldig tot stand is gekomen en dat het rapport volledig is. Hierna wordt dan ook uitgegaan van dat rapport.

In het rapport is onder andere te lezen:

Tijdens de mondelinge behandeling is besproken hoe het met de kinderen gaat. Alle betrokkenen konden bevestigen dat [kind 1] een zachtaardig jongetje is met een ontwikkelingsachterstand en [kind 2] een meisje dat zo nu en dan veel begrenzing vraagt. Het betreft kwetsbare kinderen die veel hebben meegemaakt bij hun ouders thuis, daardoor zijn beschadigd en die om die reden al jaren niet meer bij hun ouders wonen. Het is dan ook terecht dat de Raad concludeert dat dat deze kinderen ernstig in hun ontwikkeling worden bedreigd.

Ook is in het rapport terecht geconcludeerd dat de ouders niet zelf de verantwoordelijkheid voor de opvoeding en verzorging kunnen dragen. De moeder kampt met ernstige persoonlijke problematiek en geeft zelf aan de uitoefening van het gezag te zwaar te vinden. Ze stelt daarbij het belang van de kinderen voorop. Bij de vader leeft de grote wens dat de kinderen bij hem komen wonen, hetgeen impliceert dat hij vindt dat hij voor hen kan zorgen. Wat betreft de onderzoeken die hebben plaatsgevonden naar het ouderschap van de vader vermeldt het rapport het volgende:

Sinds de onderzoeken plaatsvonden is de nodige tijd verstreken, maar dat op zichzelf genomen zegt niets over een eventuele verbetering van het vermogen van de vader om kinderen te verzorgen en op te voeden. Dat de vader zijn leven nu beter heeft georganiseerd, zegt daarover op zichzelf evenmin iets. Daarnaast is het een feit dat de vader in de periode 2022/2023 zeer onvoorspelbaar was in zijn gedrag naar de hulpverlening en de kinderen toe. De hulpverlening kon lange tijd geen contact met hem krijgen. De vader had toen ook geen contact met de kinderen. In deze fase heeft de Raad ook verzocht om het gezag van de vader te beëindigen. Dat verzoek is afgewezen bij beschikking van 1 augustus 2023. Dat was niet omdat de vader wel in staat leek om de zorg op zich te nemen. Integendeel, er werd een patroon geconstateerd van terugtrekken uit de communicatie en afbreken van de omgang, dat uiterst zorglijk was. Het was vanwege een procedurele zwakte in het onderzoek dat het verzoek werd afgewezen: de vader was onvoldoende betrokken bij het onderzoek van de Raad. Hoewel die omstandigheid goed beschouwd in zijn risicosfeer lag - hij was niet te bereiken - is het verzoek van de Raad afgewezen gelet op het verstrekkende karakter van dat verzoek.

Inmiddels verzet het belang van de kinderen zich tegen een terugkeer naar de vader en ook tegen een nadere ouderschapsbeoordeling, zoals hij dat graag wil. [kind 1] en [kind 2] zijn beschadigde kinderen die stabiliteit nodig hebben en duidelijkheid over hun perspectief. De Raad heeft toegelicht - net als de andere betrokkenen - dat de kinderen spanning ervaren doordat het voor hen niet duidelijk is waar zij zullen opgroeien. Bij de kinderen leeft het idee dat zij misschien nog bij de vader kunnen gaan wonen. Zij zijn met dit onderwerp bezig, hebben er spanning van en weten van de datum van de mondelinge behandeling van deze zaak. Het is niet aanvaardbaar om deze kinderen langer in onzekerheid te laten verkeren.

Omdat er niet langer wordt toegewerkt naar een terugkeer naar huis, zijn een ondertoezichtstelling en machtiging tot uithuisplaatsing niet langer de geëigende maatregelen. Een verwijzing naar het vrijwillige kader is ook geen mogelijkheid. De vader kan niet accepteren dat het perspectief van de kinderen niet bij hem ligt. Daarmee zou het verblijf van de kinderen in het gezinshuis in gevaar komen. Daarnaast onderkent de vader niet dat de moeder in haar fragiele toestand niet in staat is om met hem te communiceren, iets wat dan noodzakelijk zal zijn. Daarmee zou ook de positie van de moeder in gevaar komen.

Het belang van de ouders bij het behoud van hun positie als gezaghebbende ouder moet onder deze omstandigheden wijken voor het belang van [kind 1] en [kind 2] bij rust en duidelijkheid. Een ouder kan ook geen rechten doen gelden op maatregelen die de gezondheid en de ontwikkeling van het kind schaden (zie ook Strand Lobben/Noorwegen, par. 206), bijvoorbeeld door te eisen dat er opnieuw een onderzoek komt naar het ouderschap. Hier komt bij dat het niet zo is dat het feitelijke contact tussen de ouders en de kinderen hoeft weg te vallen bij een beëindiging van het gezag. Er is geen enkele indicatie dat dit dreigt. Integendeel, meer rust in de verhoudingen opent veeleer de mogelijkheid om de omgang uit te breiden. Naar het oordeel van de rechter is met het bovenstaande voldaan aan de vereisten van artikel 1:266 lid 1 a en b BW en de genoemde verdragsrechtelijke eisen.

De beëindiging van het gezag brengt met zich dat in het gezag over [kind 1] en [kind 2] moet worden voorzien. De rechter volgt daarin het advies dat de Raad heeft gegeven om een neutrale professionele partij als een gecertificeerde instelling als voogd te benoemen. De rechter vindt het niet wenselijk om de gezinshuisouders als voogd te benoemen, mede gelet op de complexiteit van het systeem. Daarbij komt dat de gezinshuisouders ook niet de wens hebben om met de voogdij te worden belast. De GI heeft in een brief van 16 december 2025 verklaard bereid te zijn de voogdij over [kind 1] en [kind 2] op zich te nemen.

Tenslotte. De advocaat van de vader heeft het verzoek gedaan dat de rechter met de kinderen spreekt. Dit verzoek wordt afgewezen.

Tijdens de mondelinge behandeling is dit verzoek besproken. De advocaat van de vader heeft toegelicht dat de vader het oneens is met wat in het rapport is vermeld over wat de kinderen hebben verteld. Zij stelt dat er sturend is gevraagd. De vader herkent niet wat de kinderen hebben gezegd en wil dat hier nader naar wordt gekeken.

De rechter stelt vast dat het gaat om twee kwetsbare kinderen van zeven en negen jaar oud die veel spanning ervaren over hun perspectief. Met name deze rechtszaak is voor hen beladen. De kinderen zijn, het is niet duidelijk door wie, op de hoogte gesteld van de datum van de mondelinge behandeling en menen dat de rechter dan zal bepalen of zij wel of niet bij de vader gaan wonen. In deze situatie zou een gesprek of een uitnodiging voor een gesprek een ongewenste druk op de kinderen leggen, die wellicht menen dat de uitkomst van de zaak afhankelijk is van wat zij zeggen. Gelet hierop is het strijdig met het belang van de kinderen om hen voor een gesprek uit te nodigen (ECLI:NL:HR:2013:1084). Dit is te meer het geval omdat de kinderen al een stem in deze procedure hebben doordat zij door de raadsmedewerker zijn gesproken. Bij dit alles komt ook dat het participatierecht van kinderen tot doel heeft hen een stem te geven in de beslissingen die over hen worden genomen, en niet is bedoeld om aan waarheidsvinding te doen ten behoeve van een belanghebbende.

Gelet op het bovenstaande bestaat er geen belang bij een verlenging van de ondertoezichtstelling en machtiging uithuisplaatsing. Het verzoek van de GI wordt daarom hier niet verder besproken. Het wordt afgewezen.

beëindigt het gezag van [naam moeder] , geboren op [geboortedatum] 1992 in [geboorteplaats] en [naam vader] , geboren op [geboortedatum] 1993 in Roden over [kind 1] , geboren op [geboorteplaats] 2016 in Groningen en [kind 2] , geboren op [geboortedatum] 2018 in [geboorteplaats] ;

benoemt de gecertificeerde instelling William Schrikker Stichting Jeugdbescherming en Jeugdreclassering tot voogd over [kind 1] en [kind 2] ;

gelast de griffier van deze rechtbank om deze beslissing over het gezag in te schrijven in het gezagsregister;

verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad;

wijst het verzoek af.