Gerechtshof 's-Hertogenbosch 24-07-2025, ECLI:NL:GHSHE:2025:2078

De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 4 juni 2025.

Bij die gelegenheid zijn gehoord:

Bij beschikking van 5 juni 2023 is [minderjarige] onder toezicht gesteld met ingang van

5 juni 2023. Tussen betrokkenen is niet in geschil dat de ondertoezichtstelling is sindsdien verlengd, laatstelijk tot 5 december 2025.

Bij beschikking van genoemde rechtbank van 9 januari 2024 is in de procedure met zaaknummer C/02/406661 / FA RK 23-853 mr. F.J.I. van den Branden benoemd tot bijzondere curator over [minderjarige] .

De bijzondere curator heeft op 19 februari 2024 de rechtbank namens [minderjarige] verzocht de erkenning van [minderjarige] door [de man] te vernietigen, ten aanzien van welk verzoek de bijzondere curator concludeert tot afwijzing. Dit verzoek heeft een apart procedurenummer gekregen: C/02/42 1501 /FA RK 24-1875.

[de man] heeft verweer gevoerd en heeft verzocht dit verzoek af te wijzen. De moeder stemt in met het verzoek van de bijzondere curator en verzoekt de rechtbank dit verzoek tot vernietiging van de erkenning toe te wijzen.

Bij beschikking provisionele voorziening van 10 mei 2024 heeft de voornoemde rechtbank een informatieregeling bepaald, in die zin dat partijen elkaar op basis van een door de GI aan te leveren format per e-mail zullen informeren over [minderjarige] , waarbij de moeder [de man] de eerste dag van iedere maand zal informeren en [de man] de moeder op zijn beurt de vijftiende dag van iedere maand.

De verzoeken van [de man] tot het bepalen van een voorlopige omgangsregeling, waarbij er

sprake is van onbegeleide omgang tussen [de man] en [minderjarige] en extra omgangsmomenten,

alsmede het verzoek van de moeder om [de man] te verbieden zich te presenteren als papa

naar [minderjarige] zijn door de rechtbank afgewezen.

Bij de bestreden – uitvoerbaar bij voorraad verklaarde – beschikking van 30 augustus 2024, heeft de rechtbank het verzoek van de bijzondere curator tot vernietiging van de erkenning van [minderjarige] door [de man] afgewezen.

De rechtbank heeft verder, onder wijziging van het vonnis in kort geding van 2 maart 2023, als definitieve omgangsregeling bepaald dat [de man] en [minderjarige] gerechtigd zijn tot onbegeleide omgang met elkaar gedurende:

waarbij beide partijen de mogelijkheid hebben om gedurende zes weken per jaar op vakantie

te gaan en de wekelijkse contactmomenten tussen [de man] en [minderjarige] in die weken geen

doorgang zullen vinden. Beide partijen dienen dit een maand hieraan voorafgaand te melden

bij de andere partij.

Ten slotte heeft de rechtbank de moeder en [de man] ieder voor de helft de kosten van het deskundigenonderzoek door Verilabs toegewezen en beiden veroordeeld om aan de griffier van deze rechtbank elk te voldoen: € 342,50 voor ingevolge artikel 199 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering voorlopig in debet gestelde deskundigenkosten.

De moeder voert het volgende aan. Uitgangspunt is dat de erkenning wordt vernietigd als de erkenner niet de biologische vader is van het kind. De rechtbank heeft ten onrechte geoordeeld dat er zeer bijzondere omstandigheden aanwezig zijn om af te wijken van dit uitgangspunt. Er is volgens de moeder geen sprake van dergelijke omstandigheden en zij verzoekt om het inleidend verzoek van de bijzondere curator alsnog toe te wijzen.

De rechtbank kent te veel gewicht toe aan het feit dat de moeder er niet voor heeft gekozen om zich binnen de wettelijke termijn zelf te richten tot de rechtbank om de door [de man] gedane erkenning ongedaan te maken. De moeder bevond zich in een precaire situatie Zij beroept zich op haar (medische) situatie op het moment dat zij haar zwangerschap ontdekte. De relatie tussen haar en [de man] was op dat moment pril en duurde slechts een korte periode. Zij kampte met depressieve klachten. Alle omstandigheden bij elkaar hebben geleid tot de keuze om [de man] [minderjarige] te laten erkennen. Daar kreeg zij later spijt van. Het was geen bewuste keuze voor [de man] als vaderfiguur. Hoewel er enige tijd zat tussen het einde van de relatie en het moment waarop de moeder toestemming gaf voor de erkenning, betekent dat niet dat ervan uit kan worden gegaan dat de psychische klachten waar zij mee kampte waren verdwenen. [de man] heeft geprofiteerd van een periode waarin de moeder uiterst labiel was.

[de man] wist bovendien dat hij niet de biologische vader was van [minderjarige] . Er was geen sprake van een constructie die op een “familie” leek. [de man] was en is de buurman van de moeder en [minderjarige] . Een andere rol ziet de moeder niet voor hem weggelegd.

De moeder ontkent dat [minderjarige] niet beter weet dan dat [de man] haar vader is; [minderjarige] kent [de man] als haar buurman. Bovendien noemt zij haar biologische vader ( [informant] ) ook “pappa” tijdens omgangsmomenten.

De moeder betwist dat het feit dat [de man] een hechtingsfiguur is geworden voor [minderjarige] ertoe leidt dat er sprake is van een zeer bijzondere omstandigheid die maakt dat de erkenning in stand moet worden gelaten. Zij wijst erop dat [informant] óók een hechtingsfiguur is.

De moeder benadrukt dat het vonnis van de voorzieningenrechter heeft gezorgd voor een omgangssituatie die er voorheen niet was. Het feit dat [minderjarige] “in de afgelopen jaren een structureel en betekenisvol contact met de [de man] heeft opgebouwd" is een kunstmatige situatie die door de rechtbank is gecreëerd.

De rechtbank oordeelt dat het doorbreken van de ontstane hechtingsrelatie niet in het belang is van [minderjarige] en haar ontwikkeling kan schaden. Daarbij wordt ten onrechte aangenomen dat de moeder de mogelijkheid belemmert om andere varianten te onderzoeken om [de man] in het leven van [minderjarige] te houden. [de man] is de buurman van [minderjarige] en wordt ook als zodanig door haar beschouwd. Als dat de rol is die [de man] blijft vervullen in het leven van [minderjarige] , dan is dit voor [minderjarige] een stuk minder verwarrend dan de huidige situatie.

Het oordeel van de rechtbank dat de betrokkenheid van [de man] in het leven van [minderjarige] geborgd dient te blijven en dat instandhouding van het juridische ouderschap daarvoor noodzakelijk is, acht de moeder onlogisch. De ondertoezichtstelling geldt immers

om ervoor te zorgen dat [de man] contact kan blijven houden met [minderjarige] . Ook wanneer er zou worden aangenomen dat er sprake is van family-life kan [de man] , zonder juridisch ouderschap, nog het recht behouden om op de een of andere manier contact te houden met [minderjarige] .

[informant] heeft inmiddels wekelijks contact met [minderjarige] . De overweging van de rechtbank dat de rol van de biologische vader in het leven van [minderjarige] minder intensief is dan de moeder doet voorkomen klopt daarom niet meer. Zij benadrukt dat de rol van [informant] in het leven van [minderjarige] groter is dan die van [de man] .

De bijzondere curator voert, samengevat, aan dat de rechtbank terecht en op juiste gronden het verzoek tot vernietiging van de erkenning van [minderjarige] door [de man] heeft afgewezen.

In de gesprekken die zij zowel met [de man] als moeder heeft gehad hebben beiden aangegeven dat op het moment dat de moeder haar zwangerschap ontdekte, het onbekend was wie de biologische vader van de toen nog ongeboren [minderjarige] was. Beiden wisten niet zeker of [de man] de biologische vader was. Het is de bijzondere curator gebleken dat er over een periode tot einde van de zomer 2022 sprake was van een situatie waarbij er frequent contact was tussen partijen en [de man] aanwezig was in het leven van [minderjarige] .

De bijzondere curator heeft ook met [informant] gesproken en begrijpt dat [minderjarige] hem “pappa” noemt. Hij maakt volgens eigen zeggen inmiddels een jaar onderdeel uit van haar leven. Dit betekent dat [minderjarige] op dit moment opgroeit met twee vaderfiguren in haar leven. De moeder lijkt niet te betwisten dat [de man] een hechtingsfiguur is voor [minderjarige] , aangezien zij stelt dat [informant] óók een hechtingsfiguur is. Daarnaast stelt zij dat de omstandigheid dat [minderjarige] de afgelopen jaren een structureel en betekenisvol contact met [de man] heeft opgebouwd een "door de rechtbank gecreëerde kunstmatige situatie" is.

Met de rechtbank is de bijzondere curator van mening dat het doorbreken van de hechtingsrelatie tussen [de man] en [minderjarige] niet in het belang van [minderjarige] is en haar ontwikkeling kan schaden. Anders dan de moeder in haar beroepschrift stelt, blijkt uit een recent gesprek dat zij niet openstaat voor het onderzoeken van een variant om [de man] in het leven van [minderjarige] te behouden. Zij noemt de band tussen [de man] en [minderjarige] "kunstmatig" en zij zal zich niet neerleggen bij de situatie als de erkenning in stand blijft en wil ook niet over die situatie nadenken.

[de man] heeft in een gesprek met de bijzondere curator benadrukt dat de strijd met de moeder hem veel energie kost, maar dat hij hoe dan ook een ongedwongen contact met [minderjarige] wil houden. Ook al is hij niet de biologische vader, [minderjarige] blijft zijn dochter en is alles voor hem. Als hij niet langer de juridische vader is, zal het contact volgens [de man] eindigen. De moeder gunt hem en [minderjarige] de wekelijkse bezoeken niet. De moeder werkt daar alleen maar aan mee omdat zij daartoe verplicht is.

Indien de erkenning van [minderjarige] door [de man] in stand blijft, maakt dat erkenning door [informant] onmogelijk. Ervan uitgaande dat [informant] inderdaad de biologische vader van [minderjarige] is (een rechtsgelding DNA-onderzoek is immers niet voorhanden), leidt de instandhouding van de erkenning door [de man] dan tot de situatie waarbij de juridische werkelijkheid afwijkt van de biologische werkelijkheid. In dit geval is het in stand houden van het juridisch ouderschap van [de man] volgens de bijzondere curator echter noodzakelijk om de betrokkenheid van [de man] in het leven van [minderjarige] te borgen. In de praktijk blijkt [minderjarige] al op de hoogte te zijn van het feit dat [informant] haar biologische vader is en hij heeft ook een plek in haar leven gekregen. Ondanks het feit dat de biologische en juridische werkelijkheid momenteel uiteenlopen, brengt het belang van de nog zeer jonge [minderjarige] met zich dat de erkenning door [de man] op dit moment niet moet worden vernietigd.

Volgens de GI is de situatie ten opzichte van de mondelinge behandeling bij de rechtbank niet veranderd. De moeder heeft geen oog voor de gevolgen van de hechtingsrelatie tussen [de man] en [minderjarige] en blijft uitspreken dat [de man] uit het leven van [minderjarige] moet verdwijnen. De GI vindt dat de erkenning door [de man] van [minderjarige] in stand dient te blijven. Verder is het noodzakelijk dat er wordt gewerkt aan een onderlinge constructieve communicatie tussen de volwassenen die betrokken zijn bij [minderjarige] . De moeder, [de man] en [informant] zijn de personen die voor [minderjarige] belangrijk zijn en daarom dienen zij op een volwassen manier met elkaar leren te communiceren.

Het is niet zeker of [informant] de biologische vader is van [minderjarige] . Daarom acht de GI een DNA-onderzoek van [informant] op zijn plaats. Tot slot benoemt de GI dat in het kader van de ondertoezichtstelling de aandacht uit zal gaan naar de ouderschapsbemiddeling tussen de genoemde drie volwassenen en dat er zicht komt op de opvoedingssituatie bij [informant] . Daarbij zal er aandacht zijn voor wat ieder van hen kan dragen.

De raad heeft tijdens de mondelinge behandeling het hof geadviseerd om de bestreden beschikking te bekrachtigen. De raad deelt de visie van de GI dat de drie volwassenen in het leven van [minderjarige] moeten leren om met elkaar te communiceren.

Het is van belang dat dit professioneel wordt ondersteund. Ook dient er een DNA-test te worden gedaan ten aanzien van de vraag of [informant] de biologische vader van [minderjarige] is. Voor nu adviseert de raad om de erkenning door [de man] van [minderjarige] in stand te houden. Er is immers nog onduidelijkheid over het biologische vaderschap van [informant] .

Mocht de erkenning van [de man] alsnog worden vernietigd dan dient [de man] als hechtingsfiguur van [minderjarige] bij haar betrokken te blijven. De zorg die de raad heeft is dat bij een vernietiging van de erkenning [de man] uit het leven van [minderjarige] verdwijnt.

Het hof overweegt het volgende.

Evenals de rechtbank is het hof van oordeel dat deze kosten noodzakelijk waren om duidelijkheid te krijgen over biologische verwantschap tussen [de man] en [minderjarige] .

Niet gebleken is dat [de man] wist dat hij niet de vader van [minderjarige] kon zijn en dat hij nodeloos verwarring schiep dan wel een DNA-onderzoek heeft uitgelokt. In gesprekken met de bijzonder curator hebben de moeder en [de man] aangegeven dat op het moment dat de moeder ontdekte dat zij in verwachting was, onbekend was wie de biologische vader van de toen nog ongeboren [minderjarige] was. Wat daar ook van zij, zowel [de man] als de moeder hadden belang bij duidelijkheid over het biologisch vaderschap.

Het hof zal de bestreden beschikking ook op dit punt bekrachtigen.

Conclusie