Rechtbank Overijssel 05-01-2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:23

De rechtbank heeft kennisgenomen van de volgende stukken:

- het verzoek van de officier van justitie, met bijlagen, binnengekomen op 25 juli 2025;

- een brief van de man en de vrouw, binnengekomen op 20 augustus 2025;

- een brief van de officier van justitie, binnengekomen op 1 oktober 2025;

- een brief van de ambtenaar van de burgerlijke stand, binnengekomen op 2 oktober 2025.

De mondelinge behandeling heeft op 5 december 2025 plaatsgevonden. Hierbij zijn verschenen:

- mr. G.A. Hendriks, officier van justitie;

- de man;

- de vrouw;

- [ambtenaar 1] en [ambtenaar 2] namens de gemeente Zwolle.

In de huwelijksakte van het jaar 2025, nummer [nummer] , staat vermeld dat de man en de vrouw op 19 april 2025 in de gemeente Zwolle met elkaar zijn gehuwd. Dit huwelijk is ook opgenomen in de Basisregistratie Personen (BRP).

De man en de vrouw hebben de Nederlandse nationaliteit.

Op grond van artikel 1:24, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) kan de rechtbank op verzoek van belanghebbenden of van het openbaar ministerie de aanvulling gelasten van een register van de burgerlijke stand met een daarin ontbrekende akte of latere vermelding, doorhaling gelasten van een daarin ten onrechte voorkomende akte of latere vermelding, of verbetering gelasten van een daarin voorkomende akte of latere vermelding die onvolledig is of een misslag bevat.

De bevoegdheid van de rechtbank een akte te doen doorhalen, indien deze ten onrechte in de registers van de burgerlijke stand voorkomt, houdt in dat de rechtbank volledig moet toetsen of de omstreden akte in die registers behoort te zijn opgenomen (zie HR 16 oktober 1992, ECLI:NL:HR:1992:ZC0725).

Op grond van artikel 1:67, eerste lid, BW moeten aanstaande echtgenoten ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand en in tegenwoordigheid van de getuigen verklaren, dat zij elkander aannemen tot echtgenoten en dat zij getrouw alle plichten zullen vervullen, die door de wet aan de huwelijkse staat worden verbonden. Door de verklaringen van de echtgenoten wordt het huwelijk gesloten.

Volgens de officier van justitie is de huwelijksakte van de man en de vrouw ten onrechte in de registers van de burgerlijke stand opgenomen. Ter onderbouwing van het verzoek stelt de officier van justitie als volgt. De man en de vrouw hebben een buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand voor één dag gekozen (hierna te noemen: eendagsbabs). De eendagsbabs heeft tijdens de ceremonie een tekst gebruikt die is geschreven met behulp van ChatGPT. Uit die tekst volgt dat partijen niet de verklaring zoals bedoeld artikel 1:67, eerste lid, BW hebben afgelegd. Er is daarom geen huwelijk tussen de man en de vrouw tot stand gekomen.

De ambtenaar van de burgerlijke stand kan zich vinden in het verzoek van de officier van justitie, aangezien de verplichte verklaring van artikel 1:67, eerste lid, BW niet is afgelegd. De ambtenaar begrijpt de waarde van de gekozen huwelijksdatum en de mogelijke impact van het doorhalen van de huwelijksakte, maar de ambtenaar heeft geen bevoegdheid om anders te handelen.

De man en de vrouw kunnen zich niet vinden in het verzoek. Zij bevestigen dat de eendagsbabs heeft verzuimd de verklaring van artikel 1:67, eerste lid, BW uit te spreken, maar die fout ligt buiten hun verantwoordelijkheid. De man en de vrouw waren in de veronderstelling dat het huwelijk op correcte wijze werd voltrokken. De ambtenaar heeft nagelaten om het bruidspaar ter plaatse op de fout te wijzen en corrigerend op te treden, terwijl dat wel mogelijk was. Het verliezen van de trouwdatum heeft een grote emotionele impact. De man en de vrouw verzoeken de rechtbank daarom hen de gelegenheid te bieden om de oorspronkelijke huwelijksdatum te houden of administratief erkend te krijgen als huwelijksdatum.

De rechtbank is van oordeel dat de huwelijksakte van het jaar 2025, nummer [nummer] , moet worden doorgehaald. Daarvoor acht de rechtbank het volgende van belang.

Uit de overgelegde stukken en de mondelinge behandeling blijkt dat de man en de vrouw een voor hen bekende persoon hebben gevraagd om tijdens hun ceremonie op 19 april 2025 op te treden als eendagsbabs. Tijdens de ceremonie was, naast de eendagsbabs, ook een trouwambtenaar van de gemeente Zwolle aanwezig. Omdat de man en de vrouw de ceremonie graag luchtig wilden houden, heeft de eendagsbabs een toespraak geschreven met behulp van ChatGPT. De toespraak luidde, voor zover hier relevant, als volgt:

Het gevolg is dat er geen huwelijk tussen de man en de vrouw tot stand is gekomen. Dit betekent dat de huwelijksakte ten onrechte in de registers van de burgerlijke stand is opgenomen. De rechtbank begrijpt dat de in de akte opgenomen huwelijksdatum belangrijk is voor de man en de vrouw, maar kan niet voorbijgaan aan wat in de wet staat. De rechtbank zal het verzoek van de officier van justitie dan ook toewijzen.

gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Zwolle de akte met nummer [nummer] van het jaar 2025, voorkomende in het register van huwelijken van de gemeente Zwolle, door te halen.

a. a) door verzoeker en door degene(n) aan wie een afschrift van de beschikking (vanwege de griffier) is verstrekt of verzonden: binnen drie maanden na de dag van de uitspraak;

b) door andere belanghebbenden: binnen drie maanden na betekening daarvan of nadat de beschikking hen op andere wijze bekend is geworden.